Interpelacja w sprawie opóźnień w realizacji projektów w ramach Krajowego Planu Odbudowy: działanie B2.2.2 A3 - Rozwój nowych społeczności energetycznych

Szanowna Pani Minister,

do mojego biura poselskiego wpłynęło pismo od przedstawicieli samorządów powiatu pilskiego. Samorządowcy zwrócili się do mnie z prośbą o pilną interwencję w związku z narastającymi problemami dotyczącymi realizacji projektów współfinansowanych ze środków Krajowego Planu Odbudowy.

Z przekazanych informacji wynika, że liderami projektów są gminy:

• Białośliwie,
• Szydłowo,
• Wyrzysk,
• Miasteczko Krajeńskie,
• Łobżenica.

Każda z tych gmin realizuje projekt wspólnie z gminami partnerskimi, co oznacza, że problem dotyczy łącznie 25 jednostek samorządu terytorialnego z północnej Wielkopolski.

Jak wynika z przekazanego mi pisma, wszystkie projekty pomyślnie przeszły pierwszy etap, jednak środki finansowe zostały przekazane z wielomiesięcznym opóźnieniem. Obecnie największym problemem pozostaje brak rozpoczęcia drugiego etapu przedsięwzięć. Beneficjenci wskazują, że podpisanie aneksów do umów planowane było na marzec 2026 r., jednak do chwili obecnej nie zostały one zawarte.

Jednocześnie obowiązujący termin zakończenia realizacji projektów pozostaje wyznaczony na dzień 31 grudnia 2026 r.

Samorządy podkreślają, że przy obecnym stanie zaawansowania procedur wykonanie wszystkich zaplanowanych inwestycji, przeprowadzenie postępowań zakupowych, realizacja robót budowlanych, odbiory techniczne oraz pełne rozliczenie projektów w wyznaczonym terminie mogą okazać się obiektywnie niemożliwe.

Pragnę podkreślić, że przedstawiciele samorządów nie kwestionują zasad programu ani potrzeby jego realizacji. Wręcz przeciwnie. Deklarują pełną gotowość do wykonania powierzonych im zadań, jednak zwracają uwagę, że obecny harmonogram, przy istniejących opóźnieniach proceduralnych, może uniemożliwić skuteczne wykorzystanie środków Krajowego Planu Odbudowy z przyczyn pozostających poza ich wpływem.

Zależy mi na możliwie szybkim wyjaśnieniu tej sprawy oraz wypracowaniu rozwiązań, które pozwolą samorządom skutecznie zrealizować inwestycje niezwykle istotne dla bezpieczeństwa energetycznego oraz rozwoju lokalnych społeczności.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jaki jest aktualny stan realizacji działania B2.2.2 A3 „Rozwój nowych społeczności energetycznych” w zakresie podpisywania aneksów umożliwiających rozpoczęcie drugiego etapu projektów?
2. Jakie są przyczyny wielomiesięcznych opóźnień zgłaszanych przez beneficjentów programu?
3. Ilu beneficjentów w skali kraju oczekuje obecnie na podpisanie aneksów do umów?
4. Na jakim etapie znajdują się obecnie procedury dotyczące podpisywania aneksów oraz kiedy ministerstwo przewiduje ich zakończenie?
5. Czy ministerstwo dysponuje aktualnym harmonogramem dalszej realizacji programu? Jeżeli tak, proszę o jego przedstawienie.
6. Czy ministerstwo dokonało analizy wpływu obecnych opóźnień na możliwość zakończenia projektów do dnia 31 grudnia 2026 r.?
7. Czy ministerstwo ocenia, że przy obecnym harmonogramie beneficjenci będą mieli realną możliwość wykonania wszystkich inwestycji oraz ich prawidłowego rozliczenia w obowiązującym terminie?
8. Czy istnieje ryzyko utraty części środków Krajowego Planu Odbudowy przez beneficjentów wyłącznie z powodu opóźnień proceduralnych, które nie wynikają z działań samorządów?
9. Czy ministerstwo prowadzi rozmowy z instytucjami odpowiedzialnymi za wdrażanie programu dotyczące wydłużenia terminów realizacji projektów w przypadkach, gdy opóźnienia powstały z przyczyn niezależnych od beneficjentów?
10. Czy rozważane jest wprowadzenie rozwiązań prawnych lub organizacyjnych, które zagwarantują samorządom możliwość pełnego wykorzystania przyznanych środków, w sytuacji gdy opóźnienia wynikają z działania instytucji wdrażających program?
11. Ilu beneficjentów w skali kraju zgłaszało ministerstwu analogiczne problemy dotyczące realizacji tego działania KPO?
12. Czy ministerstwo planuje spotkanie z przedstawicielami samorządów realizujących przedmiotowe projekty w celu omówienia obecnej sytuacji i wypracowania rozwiązań umożliwiających ich terminowe zakończenie?
13. Jakie konkretne działania zostaną podjęte przez ministerstwo w najbliższym czasie, aby zminimalizować skutki obecnych opóźnień i zapewnić sprawną realizację projektów finansowanych ze środków Krajowego Planu Odbudowy?

Na zakończenie pragnę podkreślić, że niniejsza interpelacja ma charakter interwencyjny i wynika z próśb skierowanych do mnie przez przedstawicieli samorządów północnej Wielkopolski. Jestem przekonany, że wspólnym celem administracji rządowej i samorządowej jest skuteczne wykorzystanie środków Krajowego Planu Odbudowy oraz niedopuszczenie do sytuacji, w której beneficjenci poniosą negatywne konsekwencje opóźnień od nich niezależnych.

Mając na uwadze, że do zakończenia realizacji projektów pozostało niespełna pięć miesięcy, uprzejmie proszę o potraktowanie sprawy jako pilnej oraz o przedstawienie informacji dotyczących planowanych działań ministerstwa, które pozwolą samorządom na terminową realizację inwestycji i pełne wykorzystanie przyznanych środków.

Z poważaniem

Adam Luboński
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej