Interpelacja w sprawie kryzysu kadrowego w szkolnictwie branżowym wymuszającego dalekie wyjazdy uczniów na turnusy dokształcające

Szanowna Pani Minister,

rzemieślnicy zajmujący się szkoleniem młodocianych pracowników od dłuższego czasu wskazują na wiele niedoskonałości w obecnym modelu dualnego systemu kształcenia. Nie pozwala on uczniom na zdobycie odpowiedniej wiedzy zarówno praktycznej, jak i teoretycznej.

Po pierwsze, szkoły branżowe zmagają się z brakami wśród nauczycieli przedmiotów zawodowych, ponieważ brakuje chętnych do podjęcia takiej pracy. W efekcie dyrektorzy są zmuszeni do transferowania nauki na zewnątrz. Uczniowie zamiast zdobywać wiedzę na miejscu, muszą dojeżdżać do oddalonych centrów kształcenia zawodowego lub są wysyłani na kilkutygodniowe turnusy do ośrodków dokształcania i doskonalenia zawodowego. To tylko zniechęca młodzież do podejmowania nauki w szkołach branżowych, co skutkować będzie brakiem nowych kadr pracowniczych wśród rzemieślników.

Wymuszone wyjazdy to jednak tylko część problemu. Z oficjalnych stanowisk organizacji zrzeszających pracodawców, w tym ze stanowiska Związku Rzemiosła Polskiego (ZRP) skierowanego do Najwyższej Izby Kontroli, wyłania się fatalny obraz organizacji czasu nauki uczniów. Dyrektorzy szkół często nie konsultują z rzemieślnikami i pracodawcami rozkładu zajęć.

Efektem takiego stanu rzeczy jest nieodpowiedni podział tygodnia, w którym uczeń pierwszej klasy spędza aż 4 dni w szkole na zajęciach teoretycznych, a zaledwie 1 dzień w tygodniu przeznacza na naukę u pracodawcy. W starszych klasach proporcje te wynoszą najczęściej 3 dni w szkole i 2 dni u pracodawcy. Do tego dochodzą wspomniane wcześniej przymusowe wyjazdy na miesięczne turnusy teoretyczne, które całkowicie odrywają ucznia od zakładu pracy. Środowisko rzemieślnicze słusznie alarmuje, że przy tak drastycznie niskim wymiarze czasu spędzanego u pracodawcy uczniowie nie są w stanie opanować niezbędnych umiejętności manualnych i technicznych, co dewaluuje ideę dualnego systemu kształcenia.

W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej dysponuje danymi dotyczącymi skali problemu uczniów szkół branżowych, którzy z powodu braku nauczycieli w placówkach macierzystych muszą realizować przedmioty zawodowe w formach wyjazdowych?

2. Czy ministerstwo planuje wprowadzić nowe wytyczne lub zmiany w prawie oświatowym, które wymuszą na dyrektorach szkół branżowych konsultowanie i ustalanie planów lekcji z lokalnymi izbami rzemieślniczymi i pracodawcami, aby zagwarantować uczniom adekwatny do potrzeb wymiar dni spędzanych na praktyce zawodowej?

3. Jakie działania naprawcze zamierza podjąć resort, aby zatrzymać w szkołach branżowych obecnych nauczycieli zawodu i uatrakcyjnić tę ścieżkę kariery dla rzemieślników i specjalistów z rynku prywatnego?

Z wyrazami szacunku

Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP