Interpelacja w sprawie skuteczności instrumentów podatkowych państwa wobec nowych modeli finansowania działalności internetowej

Szanowny Panie Ministrze,

dynamiczny rozwój mediów społecznościowych oraz platform internetowych doprowadził do powstania nowych modeli działalności, w których publikowanie treści internetowych staje się źródłem regularnych przychodów. Coraz częściej finansowanie takiej działalności odbywa się za pośrednictwem dobrowolnych wpłat odbiorców, płatności BLIK, internetowych zbiórek, platform crowdfundingowych, serwisów patronackich oraz innych narzędzi płatniczych. Sam fakt osiągania przychodów z działalności prowadzonej w środowisku cyfrowym nie budzi zastrzeżeń, o ile działalność ta prowadzona jest zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym oraz z poszanowaniem obowiązków podatkowych i innych obowiązków publicznoprawnych.

Jednocześnie obserwowane są przypadki działalności internetowej, w których pozyskiwanie środków finansowych pozostaje bezpośrednio związane z publikowaniem treści mogących naruszać dobra osobiste osób fizycznych lub prawnych, zawierających treści znieważające, pomawiające, dezinformujące albo prowadzące do eskalowania konfliktów społecznych.

W debacie publicznej zjawisko to bywa określane mianem „ekonomii hejtu“, rozumianej jako model działalności internetowej, w którym osiąganie korzyści majątkowych pozostaje powiązane z publikowaniem treści naruszających dobra osobiste lub wywołujących silne konflikty społeczne.

W odpowiedzi na moją wcześniejszą interpelację minister finansów wskazał, że działalność prowadzona z wykorzystaniem internetowych form finansowania może rodzić obowiązki podatkowe, a Krajowa Administracja Skarbowa dysponuje instrumentami analitycznymi pozwalającymi identyfikować przypadki wymagające dalszej weryfikacji. Jednocześnie, z uwagi na tajemnicę skarbową, odmówiono udzielenia informacji dotyczących konkretnego podmiotu.

Powyższa odpowiedź rodzi jednak szersze pytania dotyczące skuteczności obowiązujących instrumentów prawnych oraz praktyki działania organów Krajowej Administracji Skarbowej.

Problem ten należy analizować również w kontekście:

- ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, określającej zadania KAS w zakresie analizy ryzyka, kontroli oraz przeciwdziałania uszczupleniom należności publicznoprawnych;
- przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących czynności sprawdzających oraz kontroli podatkowych;
- przepisów ustaw o podatku dochodowym od osób fizycznych i prawnych, określających zasady opodatkowania osiąganych przychodów;
- ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, przewidującej mechanizmy analizy określonych przepływów finansowych;
- przepisów implementujących dyrektywę Rady (UE) 2021/514 (DAC7), których celem jest zwiększenie transparentności podatkowej działalności prowadzonej za pośrednictwem platform cyfrowych objętych zakresem tej dyrektywy.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Finansów prowadzi analizy dotyczące skali działalności finansowanej przez internetowe wpłaty odbiorców, w tym płatności BLIK, darowizny internetowe, platformy crowdfundingowe oraz serwisy patronackie?
2. Czy Krajowa Administracja Skarbowa wykorzystuje instrumenty przewidziane w ustawie o Krajowej Administracji Skarbowej oraz w Ordynacji podatkowej do identyfikowania działalności internetowej finansowanej przez odbiorców, która może podlegać obowiązkom podatkowym?
3. Ile analiz ryzyka, czynności sprawdzających, kontroli podatkowych oraz kontroli celno-skarbowych dotyczących działalności finansowanej internetowymi wpłatami przeprowadzono w latach 2023–2026?
4. W ilu przypadkach te czynności zakończyły się stwierdzeniem nieprawidłowości w zakresie rozliczeń podatkowych lub innych obowiązków publicznoprawnych?
5. Czy Ministerstwo Finansów prowadziło analizy dotyczące zjawiska osiągania korzyści majątkowych przez publikowanie treści mogących naruszać dobra osobiste innych osób, jeżeli działalność ta finansowana jest przez odbiorców tych treści?
6. Czy obowiązujące rozwiązania wynikające z implementacji dyrektywy Rady (UE) 2021/514 (DAC7) są – w ocenie ministra finansów i gospodarki – wystarczające do identyfikowania działalności internetowej prowadzonej w celu osiągania korzyści majątkowych, niezależnie od przyjętego modelu finansowania?
7. Czy minister finansów i gospodarki dostrzega potrzebę podjęcia prac analitycznych lub legislacyjnych dotyczących modeli działalności internetowej, w których osiąganie korzyści majątkowych pozostaje powiązane z publikowaniem treści mogących naruszać dobra osobiste lub prowadzić do eskalowania konfliktów społecznych? Jeżeli tak, jakie kierunki zmian są rozważane?

Z poważaniem

Iwona Krawczyk
Posłanka na Sejm RP