Interpelacja w sprawie dwuzmianowości w szkołach

Szanowna Pani Minister,

dziękuję za odpowiedź z 13 lipca 2026 r. na interpelację ponowną nr 17366. Odpowiedź potwierdza, że Ministerstwo Edukacji Narodowej nie dysponuje danymi o liczbie szkół i uczniów objętych nauką dwuzmianową, nie opierało tezy o ograniczonej skali zjawiska na odrębnym badaniu ani monitoringu, nie prowadzi prac nad dedykowanym programem inwestycyjnym i nie wskazuje terminu osiągnięcia jednozmianowości.

Nie wyjaśnia jednak zasadniczej niespójności między wcześniejszymi deklaracjami MEN a stanem przedstawionym w lipcu 2026 r.

W odpowiedzi z 3 kwietnia 2024 r. na interpelację nr 1936 MEN informowało, że „trwa diagnoza istoty problemu” oraz analiza przyczyn i możliwości przechodzenia szkół na system jednozmianowy. W odpowiedzi z 8 kwietnia 2024 r. na interpelację nr 2230 MEN wskazało, że prowadzone są analizy skali i przyczyn wielozmianowości, a ewentualne zmiany zostaną poprzedzone szerokimi konsultacjami. Po ponad dwóch latach resort nie przedstawił wyników tych prac ani informacji o ich zakończeniu lub zaniechaniu.

Jednocześnie brak definicji ustawowej oraz brak odpowiedniego pola w SIO nie stanowią przeszkody do przeprowadzenia badania. Najwyższa Izba Kontroli posługiwała się operacyjnym wskaźnikiem relacji liczby oddziałów do liczby sal i zbierała dane ankietowo nawet wtedy, gdy SIO nie zawierał informacji o zmianowości.

Nie oczekuję po raz kolejny ogólnego opisu kompetencji dyrektorów i organów prowadzących. Poniższe pytania dotyczą wyłącznie danych, dokumentów, działań i deklaracji Ministerstwa Edukacji Narodowej.

Proszę o udzielenie odrębnej odpowiedzi na każde pytanie:

1. Czy diagnoza i analizy zapowiedziane w odpowiedziach MEN na interpelacje nr 1936 i 2230 zostały faktycznie rozpoczęte? Proszę podać datę rozpoczęcia, komórkę odpowiedzialną, wykonawcę, zakres, budżet, harmonogram, sygnatury dokumentów i aktualny status każdej pracy.
2. Jeżeli wskazane analizy zakończono - proszę przekazać ich wyniki i kopie raportów. Jeżeli je przerwano, zawieszono albo zaniechano - proszę podać datę, osobę lub organ podejmujący decyzję, formę decyzji i jej uzasadnienie.
3. Na jakich dokładnie materiałach oparto twierdzenie, że przypadki dwuzmianowości mają „charakter ograniczony” i „nie stanowią zjawiska powszechnego”? Proszę wymienić wszystkie dane, notatki, zestawienia, korespondencję i konsultacje wykorzystane przy sformułowaniu tej tezy. Jeżeli takich materiałów nie ma, czy MEN wycofa lub sprostuje to twierdzenie?
4. Czy MEN posiada roboczą definicję dwuzmianowości? Jeżeli tak - proszę ją podać. Jeżeli nie - czy MEN przyjmie definicję i miernik umożliwiający porównywanie szkół, np. wskaźnik liczby oddziałów do liczby sal stosowany przez NIK? Proszę podać termin decyzji.
5. Czy MEN przeprowadzi w roku szkolnym 2026/2027 ogólnopolskie badanie wszystkich szkół podstawowych za pośrednictwem kuratoriów i JST? Badanie powinno objąć co najmniej: liczbę szkół, oddziałów i uczniów objętych zmianowością; liczbę sal; najwcześniejszą godzinę rozpoczęcia i najpóźniejszą godzinę zakończenia zajęć; liczbę uczniów kończących zajęcia po godz. 16:00 i 17:00; oraz lokalizację szkół. Proszę podać termin badania i publikacji wyników albo uzasadnić odmowę.
6. Czy MEN wprowadzi stały monitoring zmianowości do SIO albo innego rejestru? Proszę wskazać zakres danych, podstawę prawną, odpowiedzialną jednostkę i termin uruchomienia. Jeżeli nie - w jaki sposób resort zamierza mierzyć skalę problemu i efekty polityki państwa?
7. Jakie konsultacje dotyczące przechodzenia na jedną zmianę przeprowadzono od 13 grudnia 2023 r. z JST, kuratoriami, dyrektorami szkół i organizacjami rodziców? Proszę przedstawić tabelę: data, uczestnicy, forma, temat, wnioski, dalsze decyzje oraz sygnatura lub link do dokumentu. Samo stwierdzenie o „bieżącym kontakcie” nie jest odpowiedzią na to pytanie.
8. Jakie konkretne działania podjęło MEN od 13 grudnia 2023 r. w celu ograniczenia dwuzmianowości? Proszę przedstawić tabelę obejmującą nazwę działania, datę, podstawę prawną lub programową, budżet, beneficjentów, miernik i osiągnięty efekt. Jeżeli nie podjęto żadnych działań ukierunkowanych na ten cel, proszę stwierdzić to wprost.
9. MEN wskazuje na możliwość korzystania przez JST z ogólnych rezerw budżetu państwa. Ile środków w latach 2024, 2025 i 2026 przeznaczono na inwestycje, które bezpośrednio ograniczyły dwuzmianowość? Proszę podać kwoty, liczbę JST i szkół, kryteria wyboru oraz osiągnięty efekt. Jeżeli cel wydatków nie jest monitorowany, proszę to wyraźnie potwierdzić.
10. Czy MEN posiada analizę, która łączy prognozy demograficzne i migracje wewnętrzne z lokalizacją szkół pracujących na zmiany? Proszę ją udostępnić w podziale co najmniej na gminy lub powiaty. Jeżeli takiej analizy nie ma, na jakiej podstawie resort oczekuje, że spadek liczby uczniów rozwiąże problem także w miastach i gminach podmiejskich o rosnącej liczbie mieszkańców?
11. Czy jednozmianowa organizacja wszystkich szkół podstawowych pozostaje celem polityki edukacyjnej państwa? Proszę odpowiedzieć „tak” albo „nie”. Jeżeli tak - proszę wskazać wartość bazową, miernik, cele roczne i termin osiągnięcia celu. Jeżeli nie - proszę wskazać, kiedy i dlaczego odstąpiono od deklarowanego w 2024 r. priorytetu.
12. Czy MEN zleci analizę wpływu dwuzmianowości na wyniki nauczania, frekwencję, dobrostan psychiczny, udział w zajęciach dodatkowych i organizację życia rodzinnego oraz uruchomi pilotaż wsparcia inwestycyjnego w najbardziej dotkniętych miastach i gminach podmiejskich? Proszę podać zakres, budżet i terminy albo odrębnie uzasadnić odmowę każdego z tych działań.

Proszę o załączenie wskazanych dokumentów lub podanie bezpośrednich adresów, pod którymi są publicznie dostępne. W przypadku braku dokumentu, danych albo działania proszę o jednoznaczne stwierdzenie tego faktu, zamiast ponownego opisu kompetencji organów prowadzących.

Z poważaniem

Marcin Józefaciuk
Poseł na Sejm RP