Interpelacja w sprawie mikroretencji

Szanowna Pani Minister,

Polska znajduje się obecnie w obliczu krytycznego deficytu wody. Średnie zasoby wodne przypadające na jednego mieszkańca są jednymi z najniższych w Unii Europejskiej, a postępujące zmiany klimatyczne drastycznie pogłębiają to zjawisko. Zwracam się z interpelacją w sprawie działań podejmowanych przez resort w celu radykalnego zwiększenia poziomu retencji oraz ochrony obywateli przed skutkami suszy.

Obecnie Polska magazynuje w zbiornikach retencyjnych zaledwie ok. 6,5%–7,5% średniorocznego odpływu wody, podczas gdy średnia europejska oscyluje wokół 20%. Przez dziesięciolecia dominujący model gospodarki wodnej, oparty na szybkim odprowadzaniu wód opadowych, doprowadził do degradacji ekosystemów i osuszenia gruntów rolnych. Skutkuje to wielomiliardowymi stratami w rolnictwie, co bezpośrednio uderza w bezpieczeństwo żywnościowe kraju i stabilność cen produktów podstawowych.

W miastach problemem pozostaje tzw. betonoza i uszczelnianie gruntów, co przy nawalnych opadach prowadzi do podtopień, a w okresach bezdeszczowych – do powstawania miejskich wysp ciepła. Choć państwo uruchamia programy dotacyjne, takie jak program Mikroretencja - „Mirek”, oraz wprowadza rygory prawne, istnieje uzasadniona obawa o ich dostępność dla osób o niższych dochodach oraz o spójność planistyczną w skali całego kraju.

Z perspektywy interesu publicznego niezbędne jest odejście od modelu doraźnych kar na rzecz systemowego wsparcia małej i mikroretencji, która powinna być traktowana jako element kluczowej infrastruktury publicznej.

Wobec powyższego, proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jaki jest aktualny, szczegółowy harmonogram działań ministerstwa mających na celu osiągnięcie poziomu 15% retencji wód odpływowych i do którego roku planowane jest osiągnięcie tego wskaźnika?
2. Ile wniosków o dofinansowanie złożono dotychczas w ramach programu „Mirek” i jaki jest szacowany, sumaryczny wolumen wody, który zostanie zatrzymany dzięki tym inwestycjom?
3. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie mechanizmów osłonowych dla gospodarstw domowych o najniższych dochodach, aby umożliwić im sfinansowanie wkładu własnego przy instalacjach retencyjnych, chroniąc je przed karami za niewłaściwe odprowadzanie deszczówki?
4. Jakie konkretne kwoty z funduszy unijnych (FEnIKS oraz KPO) zostały do tej pory wydatkowane na tzw. retencję korytową i małą retencję rolniczą?
5. W jaki sposób ministerstwo monitoruje proces uchwalania planów ogólnych w gminach pod kątem zabezpieczenia minimalnych standardów powierzchni biologicznie czynnej i ochrony naturalnych zlewni?
6. Czy planowana jest reforma „podatku od deszczówki”, aby w większym stopniu promował on realne inwestycje w odbetonowanie przestrzeni, a nie stanowił jedynie dodatkowego obciążenia fiskalnego dla mieszkańców?

Z poważaniem

dra Anita Kucharska-Dziedzic
Posłanka na Sejm RP