Interpelacja w sprawie współpracy Ministerstwa Obrony Narodowej z firmą Palantir Technologies

Szanowny Panie Ministrze,

podpisanie w październiku przez Ministerstwo Obrony Narodowej listu intencyjnego z firmą Palantir wywołało negatywną reakcję opinii publicznej w związku z kontrowersjami wokół przedsiębiorstwa Petera Thiela i Alexa Karpa. Niestety, koncern nie jest podmiotem kryształowym, jest znany między innymi z wykorzystywania najnowszych technologii i sztucznej inteligencji do głębokiej inwigilacji obywateli oraz ma powiązania z CIA – inwestorem Palantira było inwestycyjne ramię amerykańskiej służby wywiadowczej, In-Q-Tel, które zainwestowało w tym przypadku 2 miliony dolarów. Jej narzędzia były wykorzystywane do wątpliwych etycznie i łamiących prawa człowieka działań w Stanach Zjednoczonych, a w Europie współpraca zawierała elementy sprzedaży danych, jak udzielenie danych dotyczących zdrowia obywateli Grecji, Wielkiej Brytanii, Niderlandów w ramach kontraktów tych państw na używanie programów Palantira.

Właścicielowi spółki, Peterowi Thielowi, daleko do neutralności politycznej – jest jawnym zwolennikiem prezydenta Donalda Trumpa i jawnym przeciwnikiem demokracji. To stawia Polskę w niewygodnej pozycji zależności od wielkiej firmy, obcej polityki, ale też możliwych domniemanych sympatii politycznych, a przede wszystkim kapryśnej strefy wpływów prezydenta USA i jego imperialistycznych interesów.

Ponadto Palantir współpracuje z izraelskim wojskiem, które aktualnie przeprowadza ludobójcze operacje militarne w Gazie i na Zachodnim Brzegu, jak i w Libanie. Na ten fakt zwróciła uwagę Francesca Albanese, specjalna sprawozdawczyni ONZ. Polska wielokrotnie, o czym świadczą stanowiska Ministerstwa Spraw Zagranicznych, wspierała ludność palestyńską, która cierpi w wyniku ludobójstwa, oraz współpracowała w tej kwestii z agencjami ONZ.

Warto zwrócić uwagę, że coraz więcej krajów europejskich wycofuje się ze współpracy z Palantirem bądź odmawia podpisania kontraktów z firmą. W ostatnim czasie Dania i Holandia, które posiadają umowy z Palantirem, zapowiedziały poszukiwanie alternatyw do amerykańskiej firmy, a Szwajcaria wielokrotnie odmówiła z nią współpracy. Również niemieckie wojsko obawia się udzielenia dostępu zagranicznej prywatnej firmie do krajowej bazy danych.

Nie trzeba również przypominać sytuacji, kiedy ciągłość świadczenia usługi terminali Starlink dla Ukrainy, opłacanych z polskiego budżetu, zależna była od uznaniowych decyzji Elona Muska. Sytuacja ta ujawniła ryzyka związane z rosnącą serwitutową zależnością infrastruktury obronnej i komunikacyjnej od podmiotów prywatnych, wykazujących silną podatność na naciski oraz dyrektywy polityczne obcych władz. Obecny układ stwarza bezpośrednie zagrożenie dla suwerenności operacyjnej państwa, umożliwiając obcym podmiotom natychmiastowe sparaliżowanie naszego systemu obronnego lub przejęcie nad nim kontroli.

W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy na dzień udzielenia odpowiedzi zawarto wiążącą umowę z Palantirem? Jeżeli tak, proszę o datę zawarcia i przedmiot umowy; jeżeli nie, to na jakim etapie znajdują się uzgodnienia oraz jakie kwestie pozostają nierozstrzygnięte?
2. Czy MON prowadzi równolegle analizę rozwiązań alternatywnych wobec Palantira? Jeżeli tak, jakich?
3. Czy zawarte przez MON porozumienie ze spółką DataWalk dotyczy tego samego obszaru zastosowań co współpraca z Palantirem? Czym różni się jego zakres?
4. Czy dane przetwarzane w ramach współpracy z Palantirem mogą być dostępne dla podmiotów spoza terytorium RP lub UE, w tym dla spółki dominującej w USA, jej personelu lub organów Stanów Zjednoczonych?
5. Czy do planowanej współpracy mają zastosowanie przepisy prawa USA umożliwiające organom amerykańskim dostęp do danych (np. CLOUD Act, FISA)? W jaki sposób to ryzyko zostało zaadresowane?
6. Czy przewidziano udział podwykonawców (subprocesorów) przy przetwarzaniu danych i w jakich jurysdykcjach mają oni działać?
7. Czy MON uzyskał od Palantira pisemne gwarancje dotyczące nieprzekazywania danych poza RP/UE? Jeżeli tak, proszę o ich udostępnienie.
8. Czy przed podpisaniem listu intencyjnego z Palantir Technologies w dniu 27 października 2025 r. sporządzono analizę lub ocenę ryzyka związaną z powierzeniem tej spółce dostępu do danych?
9. Jakie kategorie danych mają być przetwarzane w tym systemie? Proszę o wykaz kategorii, bez ujawniania treści samych danych.
10. Czy przedmiotem współpracy jest wyłącznie dostarczenie oprogramowania, czy również przechowywanie (hosting) danych? W przypadku hostingu – w jakim kraju dane mają być fizycznie przechowywane?
11. Czy Polska jako kraj udzielający pomocy Palestynie powinna współpracować z firmą Palantir, która jest jednym z czynników generujących kryzys humanitarny w Palestynie?
12. Proszę o udostępnienie treści listu intencyjnego podpisanego 27 października 2025 r.

Z wyrazami szacunku

Posłanka na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Daria Gosek-Popiołek