Interpelacja w sprawie stosowania ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę wobec osób wykonujących pracę za pośrednictwem platform cyfrowych

Szanowna Pani Minister,

zwracam się z prośbą o przedstawienie stanowiska Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dotyczącego stosowania art. 8d ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę wobec osób wykonujących pracę za pośrednictwem platform cyfrowych świadczących usługi dostaw towarów.

Przepis ten przewiduje wyłączenie obowiązku zapewnienia minimalnej stawki godzinowej, jeżeli łącznie spełnione są określone przesłanki, w szczególności dotyczące swobody wyboru miejsca i czasu wykonywania zlecenia oraz otrzymywania wyłącznie wynagrodzenia prowizyjnego.

W praktyce funkcjonowania platform cyfrowych pojawiają się jednak istotne wątpliwości interpretacyjne.

Po pierwsze, stosowany przez platformy model wynagradzania polega najczęściej na wypłacie stałej kwoty za wykonanie pojedynczej dostawy, powiększonej o wynagrodzenie za przejechany kilometr oraz ewentualne dodatki wynikające z bieżącego zapotrzebowania, warunków atmosferycznych lub innych czynników operacyjnych. Wynagrodzenie to nie jest ustalane jako procent wartości zamówienia ani jako procent wartości świadczonej usługi.

Powstaje zatem wątpliwość, czy taki sposób wynagradzania można uznać za „wynagrodzenie prowizyjne” w rozumieniu art. 8d ustawy, czy też stanowi on wynagrodzenie akordowe, do którego wskazany wyjątek nie znajduje zastosowania.

Po drugie, praktyka działania platform wskazuje, że swoboda wyboru miejsca wykonywania zlecenia bywa istotnie ograniczona.

W zależności od modelu funkcjonowania platformy kurier może wykonywać usługi wyłącznie:

• na określonym obszarze miasta,
• w wyznaczonej strefie dostaw,
• po zalogowaniu się w wyznaczonej strefie startowej,
• w regionie przypisanym przez platformę.

Po zalogowaniu kurier nie ma możliwości samodzielnego rozszerzenia obszaru wykonywania usług poza wyznaczone przez platformę granice.

Po trzecie, również swoboda wyboru czasu wykonywania zlecenia budzi poważne wątpliwości.

W praktyce funkcjonują dwa modele organizacji pracy:

• model wymagający wcześniejszej rezerwacji, w którym możliwość wykonywania usług uzależniona jest od dostępności godzin udostępnionych przez platformę,
• model umożliwiający logowanie w dowolnym momencie, jednak wyłącznie w godzinach, w których platforma dopuszcza świadczenie usług na danym obszarze.

W obu przypadkach możliwość wykonywania zlecenia uzależniona jest od decyzji organizacyjnych platformy, a nie wyłącznie od woli zleceniobiorcy.

W związku z powyższym, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy wynagrodzenie składające się z wynagrodzenia za wykonane usługi oraz dodatków ustalanych jednostronnie przez platformę nadal stanowi wyłącznie wynagrodzenie prowizyjne w rozumieniu art. 8d?
2. Czy dodatek kilometrowy stanowi element wynagrodzenia prowizyjnego, czy zwrot kosztów wykonywania zlecenia zgodnie z art. 742. Kodeksu cywilnego?
3. Czy bonusy pogodowe, mnożniki popytu oraz inne dodatki ustalane przez platformę należy traktować jako element wynagrodzenia prowizyjnego?
4. Czy ograniczenie wykonywania usług do wyznaczonego przez platformę obszaru lub strefy dostaw oznacza, że przesłanka swobodnego wyboru miejsca wykonywania zlecenia nie jest spełniona?
5. Czy obowiązek rozpoczęcia wykonywania usług w wyznaczonej strefie logowania jest zgodny z przesłanką swobodnego wyboru miejsca wykonywania zlecenia określoną w art. 8d ustawy?
6. Czy obowiązek wcześniejszej rezerwacji slotów stanowi ograniczenie swobody wyboru czasu wykonywania zlecenia w rozumieniu art. 8d ustawy?
7. Czy możliwość wykonywania usług wyłącznie w godzinach udostępnionych przez platformę może zostać uznana za pełną swobodę wyboru czasu wykonywania zlecenia?
8. Czy przesłanki określone w art. 8d ustawy powinny być spełnione łącznie i w sposób pełny, czy też dopuszczalne jest ich częściowe ograniczenie przez organizację pracy przyjętą przez platformę cyfrową?
9. Czy ministerstwo prowadzi analizy dotyczące stosowania art. 8d ustawy przez platformy cyfrowe w związku z planowaną implementacją dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2831 dotyczącej poprawy warunków pracy za pośrednictwem platform cyfrowych?

Proszę o odpowiedź w terminie określonym ustawą.