Interpelacja w sprawie terminu uchwalenia planów ogólnych gmin oraz zasad bilansowania terenów przeznaczonych pod zabudowę

Szanowny Panie Ministrze,

ustawa z dnia 30 kwietnia 2026 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw przesunęła termin utraty mocy studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego na 31 sierpnia 2026 r. To trzecie przesunięcie tego terminu od wejścia w życie reformy z 2023 r. Od 1 września 2026 r. gmina bez uchwalonego planu ogólnego nie wyda decyzji o warunkach zabudowy ani nie uchwali miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Odrębnym problemem są zasady bilansowania terenów pod zabudowę. Samorządy i izby rolnicze wskazują, że metodyka określania zapotrzebowania na nową zabudowę mieszkaniową ogranicza wyznaczanie terenów budowlanych na obszarach wiejskich, w tym zabudowy zagrodowej i towarzyszącej produkcji rolnej. 17 lipca 2026 r. zapowiedziano w Sejmie poselski projekt nowelizacji wyłączający tę zabudowę z obowiązku bilansowania.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Ile gmin uchwaliło plan ogólny według stanu na dzień udzielenia odpowiedzi? Proszę o dane w podziale na województwa, wraz ze wskazaniem liczby gmin, które nie wyłożyły jeszcze projektu planu do publicznego wglądu, oraz liczby gmin, które nie rozpoczęły procedury planistycznej.
2. Ile gmin – według szacunków resortu – nie uchwali planu ogólnego do 31 sierpnia 2026 r.? Ile spośród nich nie posiada miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla większości swojego obszaru, a zatem od 1 września 2026 r. utraci możliwość wydawania decyzji o warunkach zabudowy?
3. Jaki wskaźnik dotyczący planów ogólnych obowiązuje w zrewidowanym Krajowym Planie Odbudowy, jaka kwota środków jest z nim powiązana i jakie jest ryzyko jej utraty przy obecnym tempie prac? Czy resort wystąpił lub zamierza wystąpić do Komisji Europejskiej o kolejną rewizję tego wskaźnika?
4. Czy rząd przygotowuje kolejne przesunięcie terminu uchwalenia planów ogólnych? Jeśli tak, to na jaki termin? Na jakim etapie procesu legislacyjnego znajduje się projekt? Jeśli nie, to jakie rozwiązania osłonowe przewidziano dla gmin, które terminu nie dotrzymają, i dla inwestorów realizujących inwestycje na ich obszarze?
5. Czy przeprowadzono analizę wpływu obowiązujących zasad bilansowania na dostępność terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową i zagrodową na obszarach wiejskich? Jeśli tak, proszę o jej udostępnienie. Jeśli nie, to dlaczego. Jakie jest stanowisko rządu wobec poselskiego projektu ustawy przewidującego wyłączenie zabudowy zagrodowej oraz zabudowy służącej produkcji rolniczej z obowiązku bilansowania? Czy resort planuje własną nowelizację rozporządzenia w sprawie projektu planu ogólnego gminy?

Z wyrazami szacunku

Janusz Cieszyński