Interpelacja w sprawie realizacji zadań pełnomocniczki rządu do spraw równości wobec problemów dotyczących mężczyzn

Szanowny Panie Premierze,

pełnomocnik rządu do spraw równości powinien stać na straży zasady równego traktowania wszystkich obywateli, niezależnie od płci.

Analiza publicznej działalności pełnomocniczki rządu do spraw równości Katarzyny Kotuli prowadzi jednak do wniosku, że aktywność urzędu koncentruje się niemal wyłącznie na problemach kobiet. Znaczna część działań dotyczy zwiększania udziału kobiet w zarządach spółek, wdrażania dyrektywy Women on Boards (8 lipca 2026 r., gov.pl) oraz promowania feminatywów jako elementu polityki równościowej (25 czerwca 2026 r., gov.pl).

Jednocześnie praktycznie nie są podejmowane działania dotyczące obszarów, w których to mężczyźni znajdują się w mniej korzystnej sytuacji prawnej lub społecznej.

Najbardziej oczywistym przykładem jest ustawowo zróżnicowany wiek emerytalny kobiet i mężczyzn. Co istotne, sama Katarzyna Kotula publicznie przyznała, że różny wiek emerytalny stanowi dyskryminację (29 stycznia 2024 r., RMF FM), jednak mimo tej oceny nie przedstawiono żadnych działań zmierzających do usunięcia tej nierówności.

Kolejnym problemem są programy finansowane ze środków publicznych i europejskich, w których kobiety otrzymują dodatkowe punkty lub preferencje wyłącznie ze względu na płeć, podczas gdy nie funkcjonują analogiczne rozwiązania dotyczące mężczyzn.

Nie widać również systemowych działań dotyczących sytuacji ojców w postępowaniach rodzinnych, wykonywania kontaktów z dziećmi, pieczy naprzemiennej, alienacji rodzicielskiej, ani problemów zdrowotnych mężczyzn, takich jak krótsza długość życia, wysoka liczba samobójstw czy bezdomność.

Na potrzebę zajęcia się problemem nierównego traktowania ojców zwraca uwagę również rzecznik praw obywatelskich. W piśmie z 2 grudnia 2025 r. skierowanym do Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości RPO wskazał na rosnącą liczbę skarg dotyczących możliwej dyskryminacji ojców w postępowaniach rodzinnych oraz zwrócił się o przekazanie wyników badań w tym zakresie. Z kolei już podczas Kongresu Praw Rodzicielskich w dniach 25-26 czerwca 2018 r. rzecznik podkreślał, że sprawy dotyczące kontaktów dzieci z rodzicami po rozstaniu należą do najczęściej zgłaszanych problemów kierowanych do biura RPO. Oznacza to, że problem ten od wielu lat pozostaje przedmiotem zainteresowania konstytucyjnego organu stojącego na straży praw i wolności obywatelskich, jednak nie znajduje porównywalnego odzwierciedlenia w działalności pełnomocniczki rządu do spraw równości.

Powstaje zatem pytanie, czy urząd pełnomocnika rządu do spraw równości rzeczywiście realizuje konstytucyjną zasadę równego traktowania obu płci.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jakie działania od dnia objęcia funkcji przez Katarzynę Kotulę zostały podjęte wyłącznie lub przede wszystkim na rzecz przeciwdziałania dyskryminacji mężczyzn?
2. Jakie środki finansowe przeznaczono w latach 2024-2026 na działania dotyczące kobiet, a jakie na działania dotyczące mężczyzn?
3. Czy pełnomocniczka nadal podtrzymuje stanowisko, że nierówny wiek emerytalny kobiet i mężczyzn stanowi dyskryminację? Jeśli tak, jakie działania podjęła w celu usunięcia tej nierówności?
4. Ile programów finansowanych ze środków krajowych i unijnych przewiduje preferencje dla kobiet ze względu na płeć? Proszę o ich wykaz oraz wskazanie podstaw prawnych zastosowanych preferencji.
5. Jakie działania podjęto w zakresie przeciwdziałania dyskryminacji ojców w postępowaniach rodzinnych oraz zapewnienia rzeczywistej równości rodziców po rozstaniu?
6. Jakie działania pełnomocniczka podjęła w odniesieniu do problemów zdrowotnych i społecznych mężczyzn, w szczególności wysokiej liczby samobójstw, krótszej długości życia oraz bezdomności?
7. Ile spotkań odbyła pełnomocniczka z organizacjami zajmującymi się prawami kobiet, a ile z organizacjami zajmującymi się prawami ojców i problemami mężczyzn?
8. Czy Pan Premier uważa, że obecna działalność pełnomocniczki zachowuje równowagę pomiędzy ochroną praw kobiet i mężczyzn?
9. Czy rząd zamierza zobowiązać pełnomocniczkę do przygotowania programu działań dotyczącego problemów mężczyzn i chłopców?
10. Czy pełnomocniczka rządu do spraw równości analizowała wskazane wystąpienia rzecznika praw obywatelskich z dnia 2 grudnia 2025 r. oraz wnioski przedstawione podczas Kongresu Praw Rodzicielskich w dniach 25-26 czerwca 2018 r.? Jeżeli tak, jakie konkretne działania zostały podjęte w odpowiedzi na problemy sygnalizowane przez rzecznika? Jeżeli nie, z jakich przyczyn nie wykorzystano tych materiałów przy kształtowaniu polityki równościowej państwa?