Interpelacja w sprawie ustaleń kontroli doraźnej Ministerstwa Klimatu i Środowiska w Wojewódzkim Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Lublinie

Szanowna Pani Minister,

w dniu 16 lipca 2026 r. Pani Minister podpisała sprawozdanie z kontroli doraźnej, znak BKA-WKR.0931.8.2026, przeprowadzonej przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska w Wojewódzkim Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Lublinie w zakresie dofinansowania przedsięwzięć w formie dotacji w 2025 r. Kontrolę przeprowadzono na podstawie art. 6 ust. 3 pkt 1, art. 51 oraz art. 52 ust. 4 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej oraz art. 400r ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska.

Ocena ogólna sformułowana w sprawozdaniu jest jednoznaczna. Ministerstwo ustaliło, że przyjęte w funduszu rozwiązania regulacyjne i organizacyjne nie wspierały realizacji zasady rzetelności, transparentności, obiektywizmu oraz równego traktowania wnioskodawców, a proces oceny wniosków, wyłaniania beneficjentów i decydowania o wielkości dofinansowania miał w znacznym stopniu charakter uznaniowy, co nie zapewniało celowego, efektywnego i gospodarnego wydatkowania środków publicznych oraz powodowało ryzyko nadużyć i konfliktu interesów. Zaznaczam przy tym wyraźnie, że kontrola nie stwierdziła wystąpienia nadużyć, lecz zidentyfikowała ich ryzyko wynikające z wadliwości samego systemu; różnicy tej nie zamierzam zacierać. Nie zmniejsza ona jednak wagi ustaleń, ponieważ ryzyko, którego instytucja gospodarująca środkami publicznymi nie ograniczyła, stanowi samodzielny problem nadzorczy. Dotacje ze środków własnych, objęte kontrolą, są przy tym jedynie częścią działalności funduszu, który wdraża również programy realizowane na podstawie porozumień z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Skala kontrolowanego procesu wynika z samego sprawozdania. W 2025 r. w ramach pięciu priorytetów dziedzinowych do funduszu wpłynęło 229 wniosków o dofinansowanie w formie dotacji na łączną kwotę 7 799 732 zł. Dofinansowanie przyznano 94 przedsięwzięciom (41% wniosków) w łącznej kwocie 2 141 955 zł, to jest 27% kwoty wnioskowanej. Kwota rozliczonych dotacji wyniosła 2 132 164,38 zł.

Z danych zawartych w sprawozdaniu wynika jednak, że rozkład tego dofinansowania między priorytetami był skrajnie nierównomierny. W priorytecie dotyczącym zapobiegania oraz likwidacji skutków awarii i klęsk, w którym – jak ustalili kontrolujący – wnioski złożyły wyłącznie podmioty korzystające ze wsparcia funduszu od wielu lat, to jest ochotnicze straże pożarne oraz jednostki samorządu terytorialnego, dofinansowanie otrzymało 44 z 55 wniosków na kwotę stanowiącą blisko 71% kwoty wnioskowanej. W tym samym czasie w priorytecie edukacja ekologiczna dofinansowano 16 z 101 wniosków na kwotę stanowiącą niespełna 10% kwoty wnioskowanej, a w priorytecie ochrona przyrody – 18 z 51 wniosków na około 23% kwoty wnioskowanej. Wnioski w priorytecie dotyczącym przedsięwzięć wzmacniających politykę instytucji publicznych – wszystkie cztery – pozostały na liście rezerwowej.

Kontrolujący ustalili, że w funduszu nie określono obiektywnych i mierzalnych kryteriów oceny wniosku ani skali punktacji pozwalającej na sporządzenie list rankingowych, nie przewidziano obowiązku dokumentowania weryfikacji wszystkich wpływających wniosków ani obowiązku dokumentowania uzgodnień prowadzących do ostatecznej kwalifikacji, nie zdefiniowano kryteriów przenoszenia wniosków z listy rezerwowej na listę zadań do dofinansowania oraz nie ustalono zasad określania wysokości przyznawanej dotacji. Formularz oceny wniosku sporządzany był dopiero po podjęciu decyzji o dofinansowaniu i wyłącznie dla wniosków już zakwalifikowanych, a ocena wszystkich ośmiu kryteriów ograniczała się do wyboru opcji „tak“ albo „nie“, bez punktacji i bez hierarchizacji przedsięwzięć.

Za szczególnie znaczące uważam ustalenie, że na 229 wniosków, które wpłynęły do funduszu w 2025 r., żaden nie znalazł się na liście zadań niezakwalifikowanych do dofinansowania. W ocenie kontrolujących nie wytworzono żadnych dowodów potwierdzających, że wnioski zostały poddane weryfikacji przed umieszczeniem ich na liście zadań do dofinansowania albo na liście rezerwowej, ani uzasadnienia, dlaczego zostały zakwalifikowane do poszczególnych list. W konsekwencji, jak stwierdzono w sprawozdaniu, nie można ustalić, czy do dofinansowania wybrano najlepsze zadania. Sprawozdanie wskazuje również przypadki jednostkowe – w priorytecie ochrona przyrody na sześć przedsięwzięć o zbieżnym przedmiocie cztery zakwalifikowano do dofinansowania, a dwa umieszczono na liście rezerwowej, bez znanych przesłanek rozstrzygnięcia.

Odrębnym i najpoważniejszym, w moim przekonaniu, ustaleniem jest sposób ukształtowania kompetencji decyzyjnych. Zgodnie z regulacjami wewnętrznymi funduszu prezes zarządu uczestniczył w procesie udzielania dotacji zarówno na etapie nieudokumentowanego uzgadniania list zadań do dofinansowania i list rezerwowych – samodzielnie – jak również na etapie ich zatwierdzania, wspólnie z zastępcą prezesa zarządu, działając jako zarząd funduszu. Kontrolujący ocenili, że powodowało to skupienie kompetencji decyzyjnych na stanowisku prezesa zarządu oraz systemowe ryzyko, że kolegialny etap uchwałodawczy ma w takim przypadku charakter jedynie formalny. Zwrócono przy tym uwagę, że udział zastępcy prezesa w podejmowaniu uchwały stawiał go w sytuacji konfliktu interesów, gdyby chciał zakwestionować wcześniejsze ustalenia swojego bezpośredniego przełożonego. Funkcję prezesa zarządu funduszu od 14 marca 2024 r. pełni pan Stanisław Mazur.

Jednocześnie od osób weryfikujących wnioski i decydujących o udzieleniu wsparcia nie wymagano każdorazowego złożenia oświadczenia o bezstronności względem konkretnych wnioskodawców, a Kodeks Etyki, wprowadzony zarządzeniem nr 78/2024 Prezesa Zarządu z dnia 22 listopada 2024 r., zobowiązywał pracowników do zgłaszania konfliktu interesów bezpośredniemu przełożonemu, ale nie przewidywał żadnych rozwiązań odnoszących się do samego prezesa zarządu. W 2025 r. żaden z pracowników zaangażowanych w proces nie zgłosił przypadku konfliktu interesów.

Poważne wątpliwości budzi także gospodarowanie budżetem dotacji. Zarząd funduszu nie wykorzystał kwoty 718 044,87 zł, stanowiącej 25% środków zabezpieczonych przez radę nadzorczą w planie działalności, w sytuacji, w której na listach rezerwowych pozostawało 129 wniosków mogących uzyskać dofinansowanie. W priorytecie ochrona powietrza, dla którego rada nadzorcza ustaliła najwyższy próg – co najmniej 1 000 tys. zł – zawarto umowy na 584 671 zł, to jest 58% zabezpieczonych środków. Równolegle zarząd samodzielnie podjął decyzję o zwiększeniu środków w priorytecie dotyczącym zapobiegania oraz likwidacji skutków awarii i klęsk o kwotę 352 101,38 zł, to jest o 70% powyżej progu ustalonego przez radę nadzorczą, przy czym – jak wprost stwierdzono w sprawozdaniu – decyzja ta została podjęta bez udziału i bez poinformowania rady nadzorczej. Zakres dopuszczalnych zmian nie był przy tym uregulowany wewnętrznie. Fundusz nie wyjaśnił, z jakich powodów nie przeznaczono niewykorzystanych środków na dofinansowanie kolejnych wniosków z listy rezerwowej.

Zwracam uwagę, że podana w sprawozdaniu kwota 718 044,87 zł jest wartością netto, pomniejszoną o nadwyżkę wydaną w jednym priorytecie. Rzeczywista skala niewykorzystania progów ustalonych przez radę nadzorczą była o połowę wyższa i wyniosła 1 070 146,25 zł: 415 329 zł w priorytecie ochrona powietrza, 143 067,25 zł w priorytecie ochrona przyrody, 151 750 zł w priorytecie edukacja ekologiczna, 300 000 zł w priorytecie dotyczącym instytucji publicznych, w którym nie zawarto żadnej umowy, oraz 60 000 zł w priorytecie ochrona powierzchni ziemi i gospodarka odpadami, w którym nie wpłynął żaden wniosek. Kwotę tę pomniejsza dokładnie przekroczenie progu o 352 101,38 zł w priorytecie awarii i klęsk, co daje podaną w sprawozdaniu wartość 718 044,87 zł. W pięciu z sześciu priorytetów nie wydano zatem łącznie ponad 1,07 mln zł, a skalę tego zjawiska zamaskowało przekroczenie progu w priorytecie szóstym.

Kontrola wykazała ponadto, że fundusz – niezgodnie z § 2 ust. 2 własnej instrukcji obiegu dokumentów – nie opublikował informacji o naborach prowadzonych w trybie ciągłym dla sześciu priorytetów, ograniczając się do ogłoszenia trzech naborów zamkniętych. Skutki tego zaniechania kontrolujący opisali wprost: w priorytecie ochrona powierzchni ziemi i gospodarka odpadami nie wpłynął ani jeden wniosek, w priorytecie dotyczącym przedsięwzięć wzmacniających politykę instytucji publicznych wpłynęły jedynie cztery wnioski, a w naborze dotyczącym zapobiegania skutkom awarii i klęsk nie uczestniczyły podmioty potencjalnie zainteresowane, takie jak parki narodowe czy jednostki Lasów Państwowych. Niezależnie od tego fundusz prowadził nabory w trybie ciągłym równolegle z naborami zamkniętymi, wbrew planowi działalności, w wyniku czego pozytywnie rozpatrzono trzynaście wniosków w trybie ciągłym przed jego formalnym uruchomieniem, przy czym dwanaście z nich, złożonych przez jednostki samorządu terytorialnego, nie spełniało wymogów naboru zamkniętego.

W toku kontroli prezes zarządu wyjaśnił, że zakwestionowany proces prowadzenia naborów, oceny wniosków i wyboru przedsięwzięć był stosowany w funduszu bez zmian od co najmniej siedmiu lat, także przez poprzednie zarządy. W wypowiedziach dla mediów rzecznik prasowy funduszu dodał, że te procedury nie były wcześniej kwestionowane przez organa kontrolne. Kontrolujący odnieśli się do tej linii argumentacji jednoznacznie, wskazując, że kontynuowanie wieloletnich rozwiązań nie stanowi argumentu przemawiającego za prawidłowością działania, za którą każdorazowo odpowiedzialność ponosi aktualny w danym czasie kierownik jednostki. Dokumentacja uszczegóławiająca proces oceny wniosków – karta wstępnej oceny, instrukcja do karty, zbiorcza karta oceny oraz lista rankingowa – została wprowadzona, według informacji przekazanych przez prezesa zarządu, dopiero w 2026 r., a zatem po upływie kontrolowanego okresu i w trakcie samej kontroli. Sprawozdanie przywołuje tę informację, nie zawiera jednak jej oceny.

Chcę wyraźnie odnotować, że kontrola została podjęta i przeprowadzona przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska, a jej ustalenia zostały sformułowane rzetelnie i bez osłaniania kontrolowanej jednostki. Sprawa nie zamyka się jednak wraz z wydaniem zaleceń. Zgodnie z art. 400r ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska nadzór nad działalnością wojewódzkich funduszy sprawuje minister właściwy do spraw klimatu. Zgodnie z art. 400f ust. 7 tej ustawy członków rad nadzorczych wojewódzkich funduszy – liczących po pięć osób (art. 400f ust. 1) – powołuje i odwołuje minister właściwy do spraw klimatu, a rada nadzorcza wojewódzkiego funduszu jest – w świetle art. 400j ust. 2 i 2a ustawy – Prawo ochrony środowiska – organem, na którego wniosek następuje powołanie i odwołanie członków zarządu funduszu. Ustalenie, że zarząd przesunął środki wbrew progom ustalonym przez radę nadzorczą, nie informując jej o tym, dotyczy zatem bezpośrednio skuteczności organu, którego skład kształtuje Pani Minister.

Podkreślenia wymaga jeszcze jedna okoliczność prawna. Zgodnie z art. 400h ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska ustalanie kryteriów wyboru przedsięwzięć finansowanych ze środków funduszu należy do zadań rady nadzorczej. Podstawowa nieprawidłowość stwierdzona przez kontrolujących – brak obiektywnych i mierzalnych kryteriów oceny wniosków – dotyczy więc materii, za którą ustawa czyni odpowiedzialnym organ nadzorczy funduszu, a obowiązujące kryteria wyboru przedsięwzięć przyjęto uchwałą Rady Nadzorczej nr 138/2019 z dnia 19 grudnia 2019 r. i nie zmieniono ich w kolejnych latach. Niezależnie od tego, na podstawie art. 400r ust. 2 tej ustawy, uchwały rad nadzorczych wojewódzkich funduszy przekazywane są wojewodzie w terminie siedmiu dni od ich podjęcia, a czynności organu nadzoru, o których mowa w art. 400r ust. 4–8, wykonują wobec wojewódzkich funduszy wojewodowie. Powstaje zatem pytanie, czy w tej sprawie zawiodła wyłącznie kontrolowana jednostka, czy również obie ścieżki nadzoru przewidziane przez ustawodawcę.

Podnoszę tę sprawę również dlatego, że stwierdzone braki mają charakter systemowy, a nie jednostkowy: dotyczą braku mierzalnych kryteriów, braku obowiązku dokumentowania oceny oraz braku mechanizmów przeciwdziałania konfliktowi interesów. Nie ma powodu zakładać, że problem ten występuje wyłącznie w jednym z szesnastu wojewódzkich funduszy.

Na koniec kwestia terminu. Sprawozdanie z kontroli zobowiązuje fundusz do przesłania informacji o sposobie realizacji zaleceń albo o innym sposobie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w terminie 30 dni od otrzymania sprawozdania. Termin ten biegnie zatem od doręczenia, a nie od daty pisma, i w chwili składania niniejszej interpelacji jeszcze nie upłynął – upływa w sierpniu 2026 r. Zwracam jednak uwagę, że nastąpi to przed upływem dwudziestojednodniowego terminu na udzielenie odpowiedzi na interpelację, wynikającego z art. 193 ust. 1 Regulaminu Sejmu. Formułując pytania dotyczące realizacji zaleceń, mam więc na względzie stan istniejący w dniu udzielania odpowiedzi, a nie w dniu wniesienia interpelacji, i uprzejmie proszę o odniesienie się do nich według stanu aktualnego na dzień sporządzenia odpowiedzi.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 191 ust. 1 i art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, uprzejmie proszę Panią Minister o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

I. Wykonanie zaleceń, terminy i wnioski co do odpowiedzialności

1. W jakim dniu sprawozdanie z kontroli zostało doręczone Wojewódzkiemu Funduszowi Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Lublinie i w jakim dniu upływa wynikający z niego trzydziestodniowy termin na przekazanie informacji o sposobie realizacji zaleceń albo o innym sposobie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości?

2. Czy fundusz przekazał już ministerstwu – przed upływem tego terminu – jakiekolwiek wystąpienie dotyczące realizacji zaleceń, w tym harmonogram działań? Uprzejmie proszę o przedstawienie treści informacji złożonej przez fundusz oraz oceny ministerstwa co do jej wystarczalności według stanu na dzień sporządzenia odpowiedzi na niniejszą interpelację.

3. W jakim trybie ministerstwo zamierza postąpić w przypadku nieprzekazania informacji w terminie albo uznania jej za niewystarczającą? Jakie środki nadzorcze pozostają w takiej sytuacji w dyspozycji ministra właściwego do spraw klimatu wobec wojewódzkiego funduszu i jego organów?

4. Czy prezes zarządu funduszu skorzystał z prawa przedstawienia stanowiska do sprawozdania z kontroli, o którym mowa w art. 52 ust. 5 ustawy o kontroli w administracji rządowej? Jeżeli tak – jaka była treść tego stanowiska i w jaki sposób ministerstwo je oceniło?

5. Czy ministerstwo zweryfikowało skuteczność działań naprawczych wprowadzonych przez fundusz w 2026 r., to jest karty wstępnej oceny wniosków, instrukcji do karty, zbiorczej karty wstępnej oceny oraz listy rankingowej? W szczególności – czy te dokumenty zawierają skalę punktacji i mierzalne kryteria, których brak stwierdzono w toku kontroli, oraz czy zostały faktycznie zastosowane w naborze na rok 2026?

6. Rzecznik prasowy funduszu podał publicznie, że regulacje mające zapobiegać konfliktowi interesów przy wyborze wniosków wprowadzono już we wrześniu 2024 r. Jakim aktem wewnętrznym to uczyniono, jaka była jego treść i z jakich powodów kontrola – mimo obowiązywania tego aktu w całym kontrolowanym okresie – stwierdziła brak adekwatnych rozwiązań przeciwdziałających konfliktowi interesów?

7. Czy ministerstwo planuje kontrolę sprawdzającą w funduszu, a jeżeli tak – w jakim terminie i w jakim zakresie?

8. Czy ministerstwo podtrzymuje ocenę, zgodnie z którą kontynuowanie wieloletnich rozwiązań nie stanowi argumentu przemawiającego za prawidłowością działania, a odpowiedzialność ponosi każdorazowo aktualny kierownik jednostki? Jakie wnioski co do oceny pracy organów funduszu ministerstwo wyciągnęło z ustaleń kontroli?

9. Czy kontrolą objęto również rok 2024 oraz rok 2026, a jeżeli nie – z jakich powodów zakres kontroli ograniczono do roku 2025, mimo że obecny zarząd funduszu sprawuje swoje funkcje od marca 2024 r.?

II. Rozdysponowanie środków na dotacje w 2025 r.

1. Z jakich powodów fundusz nie wykorzystał kwoty 718 044,87 zł zabezpieczonej przez radę nadzorczą w planie działalności, w sytuacji gdy na listach rezerwowych pozostawało 129 wniosków mogących uzyskać dofinansowanie? Czy fundusz przedstawił w tym zakresie jakiekolwiek wyjaśnienie i czy zostało ono uznane za wystarczające?

2. Czy ministerstwo potwierdza, że kwota 718 044,87 zł stanowi wartość netto? Z danych zawartych w sprawozdaniu wynika, że niedobór wobec progów ustalonych przez Radę Nadzorczą wystąpił w pięciu priorytetach i wyniósł łącznie 1 070 146,25 zł, a wartość podana w sprawozdaniu jest wynikiem pomniejszenia tej sumy o przekroczenie progu o 352 101,38 zł w priorytecie szóstym. Czy w ocenie ministerstwa prezentowanie wyłącznie wartości netto nie zaniża rzeczywistej skali niewykorzystania środków przewidzianych na poszczególne priorytety?

3. Na jakiej podstawie prawnej i faktycznej zarząd funduszu samodzielnie zwiększył środki w priorytecie dotyczącym zapobiegania oraz likwidacji skutków awarii i klęsk o kwotę 352 101,38 zł, to jest o 70% powyżej progu ustalonego przez radę nadzorczą, nie informując o tym rady nadzorczej? Czy ministerstwo ocenia to działanie jako naruszenie kompetencji organu nadzorczego funduszu?

4. Jak ministerstwo ocenia dysproporcję w rozdysponowaniu środków między priorytetami: niespełna 10% kwoty wnioskowanej w priorytecie edukacja ekologiczna i około 23% w priorytecie ochrona przyrody, wobec blisko 71% w priorytecie dotyczącym zapobiegania oraz likwidacji skutków awarii i klęsk, w którym – jak ustalono – wnioski złożyły wyłącznie podmioty korzystające ze wsparcia funduszu od wielu lat?

5. Z jakich powodów w priorytecie ochrona powietrza, dla którego rada nadzorcza ustaliła najwyższy próg środków, zawarto umowy jedynie na 584 671 zł, przy jednoczesnym pozostawieniu wniosków na liście rezerwowej? Czy ministerstwo ustaliło, jakie skutki dla realizacji celów polityki poprawy jakości powietrza w województwie lubelskim miało niewykorzystanie tych środków?

6. Czy ministerstwo ustaliło, według jakich przesłanek zmniejszano kwoty dofinansowania w 35 ze 100 wniosków przewidzianych do dofinansowania, a w priorytecie edukacja ekologiczna – w 17 z 20 wniosków, to jest w 85% przypadków? Czy dopuszczalne jest zmniejszanie kwoty dotacji w priorytecie, w którym na koniec roku pozostały niewykorzystane środki?

7. Uprzejmie proszę o zestawienie kwot niewykorzystanych w poszczególnych priorytetach oraz o sprostowanie dwóch rozbieżności występujących w treści sprawozdania: przy priorytecie ochrona przyrody wskazano niewykorzystanie kwoty 151 750,00 zł, a przy priorytecie edukacja ekologiczna kwoty 143 067,25 zł, podczas gdy z podanych w sprawozdaniu wartości zawartych umów i progów ustalonych przez radę nadzorczą wynika przypisanie odwrotne; ponadto liczbę 129 wniosków na listach rezerwowych przypisano w jednym miejscu sprawozdania czterem, a w innym pięciu priorytetom.

III. Weryfikacja wniosków, bezstronność i konflikt interesów

1. Czy ministerstwo ustaliło, czy weryfikacja wszystkich 229 wniosków faktycznie została przeprowadzona, skoro żaden z nich nie znalazł się na liście zadań niezakwalifikowanych do dofinansowania i nie wytworzono dowodów potwierdzających dokonanie weryfikacji?

2. Czy w toku kontroli badano powiązania osobowe lub zawodowe między osobami uczestniczącymi w uzgadnianiu i zatwierdzaniu list zadań a beneficjentami dotacji? Jeżeli takiego badania nie przeprowadzono – czy ministerstwo zamierza je przeprowadzić, skoro w sprawozdaniu stwierdzono ryzyko nadużyć i konfliktu interesów?

3. Czy ministerstwo, stwierdzając ryzyko nadużyć w zakresie wydatkowania środków publicznych, przekazało sprawozdanie z kontroli lub zawiadomienie innym organom, w szczególności Najwyższej Izbie Kontroli lub organom ścigania? Jeżeli nie – jakie przesłanki przesądziły o odstąpieniu od takiego działania?

4. Czy Kodeks Etyki funduszu został zmieniony w części dotyczącej zgłaszania konfliktu interesów przez prezesa zarządu oraz czy wprowadzono obowiązek każdorazowego składania oświadczeń o bezstronności względem konkretnych wnioskodawców przez wszystkie osoby uczestniczące w procesie?

5. Czy ministerstwo ustaliło, kto był wnioskodawcą przedsięwzięcia oznaczonego numerem D250047, dotyczącego nagrania, produkcji i emisji dwóch programów telewizyjnych, dla którego przewidziano dofinansowanie w wysokości 35 tys. zł, oraz na jakiej podstawie zakwalifikowano je do dofinansowania w sytuacji, w której – jak stwierdzono w sprawozdaniu – wniosek nie zawierał informacji pozwalających ustalić ekologiczny charakter zadania?

6. Czy zostały zmienione regulacje wewnętrzne rozdzielające udział prezesa zarządu w etapie uzgadniania list zadań od etapu ich zatwierdzania, tak aby usunąć stwierdzone przez kontrolujących skupienie kompetencji decyzyjnych i systemowe ryzyko, że kolegialny etap uchwałodawczy ma charakter jedynie formalny?

IV. Nadzór nad funduszem i wymiar systemowy

1. Jak ministerstwo ocenia wykonywanie zadań przez radę nadzorczą funduszu w 2025 r., w szczególności w świetle ustalenia, że zarząd zmienił ustalone przez radę progi finansowania sześciu priorytetów bez jej udziału i bez poinformowania jej o tym? Jak ministerstwo ocenia fakt, że stwierdzony brak obiektywnych i mierzalnych kryteriów oceny wniosków dotyczy materii, którą art. 400h ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska powierza radzie nadzorczej, a obowiązujące kryteria wyboru przedsięwzięć przyjęto uchwałą Rady Nadzorczej nr 138/2019 z dnia 19 grudnia 2019 r. i nie zmieniono ich w kolejnych latach? Czy ministerstwo, jako organ powołujący i odwołujący członków rad nadzorczych wojewódzkich funduszy, rozważa zmiany w składzie tej rady?

2. Czy uchwały rady nadzorczej funduszu były przekazywane wojewodzie lubelskiemu w terminie siedmiu dni od ich podjęcia, zgodnie z art. 400r ust. 2 ustawy – Prawo ochrony środowiska? Czy wojewoda lubelski, wykonujący wobec wojewódzkich funduszy czynności organu nadzoru określone w art. 400r ust. 4-8 tej ustawy, podejmował w latach 2024–2026 jakiekolwiek czynności nadzorcze wobec uchwał organów funduszu, w tym wobec uchwały zatwierdzającej plan działalności na 2025 r.?

3. Czy przewodniczący rady nadzorczej funduszu jest jednocześnie pracownikiem Ministerstwa Klimatu i Środowiska, a jeżeli tak – czy przed rozpoczęciem kontroli ministerstwo otrzymywało od niego jakiekolwiek informacje o nieprawidłowościach w procesie udzielania dotacji? Czy ministerstwo dostrzega ryzyko, jakie dla skuteczności nadzoru rodzi łączenie funkcji w organie nadzorowanej jednostki ze stanowiskiem w organie sprawującym nadzór?

4. Ile sygnałów, skarg lub wniosków dotyczących sposobu udzielania dotacji przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Lublinie wpłynęło do ministerstwa w latach 2024–2026, w jakim trybie zostały rozpatrzone i w ilu przypadkach doprowadziły do czynności nadzorczych?

5. Czy ministerstwo zbadało, czy analogiczne braki regulacyjne występują w pozostałych piętnastu wojewódzkich funduszach ochrony środowiska i gospodarki wodnej – w szczególności brak mierzalnych kryteriów oceny wniosków, brak obowiązku dokumentowania weryfikacji oraz brak rozwiązań przeciwdziałających konfliktowi interesów na poziomie kierownika jednostki? Jeżeli nie – czy takie badanie zostanie przeprowadzone?

6. Czy ministerstwo rozważa wydanie wytycznych albo aktu prawnego określającego minimalne standardy przejrzystości udzielania dotacji ze środków wojewódzkich funduszy, obejmujące obowiązek stosowania mierzalnych kryteriów oceny wraz ze skalą punktacji, obowiązek dokumentowania oceny wszystkich wniosków oraz obowiązek składania oświadczeń o bezstronności?

7. Jaka była łączna wysokość środków rozdysponowanych przez fundusz w 2025 r. we wszystkich formach wsparcia – dotacji, pożyczek oraz programów wdrażanych na podstawie porozumień z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej? Czy ministerstwo ustaliło, czy nieprawidłowości stwierdzone w odniesieniu do dotacji mogą występować także w pozostałych formach udzielanego wsparcia?

Uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi w formie pisemnej w terminie wynikającym z art. 193 ust. 1 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.

Z wyrazami szacunku

Michał Moskal
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej