Interpelacja w sprawie nadużyć polegających na nieadekwatnym określaniu nazw stanowisk pracy w umowach o pracę, skutkujących pozbawianiem pracowników należnych świadczeń

Na podstawie sygnałów napływających od pracowników branży przemysłowej i produkcyjnej zwracam uwagę na problem dotyczący niepokojącego zjawiska polegającego na celowym stosowaniu przez część pracodawców nazw stanowisk pracy nieodzwierciedlających rzeczywiście wykonywanych obowiązków.

Przykładem takiej praktyki jest zatrudnianie pracowników na stanowiskach określanych jako „ślusarz-spawacz”, „pracownik produkcyjny – pomocnik”, „monter-ślusarz” lub podobnych, podczas gdy faktyczny dominujący zakres wykonywanych czynności obejmuje przede wszystkim prace spawalnicze, wykonywane w warunkach narażenia na czynniki szkodliwe dla zdrowia.

W praktyce kolejność nazewnictwa stanowiska bywa wykorzystywana jako formalny argument do kwalifikowania pracownika jako wykonującego pracę podstawowo ślusarską, mimo że rzeczywisty charakter pracy polega głównie na spawaniu. Powoduje to odmowę przyznania:

dodatków za pracę w warunkach szkodliwych lub szczególnie uciążliwych, właściwych badań profilaktycznych, adekwatnych środków ochrony indywidualnej, uprawnień wynikających z charakteru rzeczywiście wykonywanej pracy czy prawidłowej kwalifikacji stanowiska przy kontroli warunków pracy. Tego rodzaju praktyki mogą prowadzić do obchodzenia przepisów prawa pracy oraz naruszenia zasady rzeczywistego ustalania warunków zatrudnienia.

Mając powyższe na uwadze, uprzejmie proszę o odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo posiada dane dotyczące skali przypadków, w których nazwa stanowiska pracy nie odpowiada faktycznie wykonywanym obowiązkom pracownika?
2. Czy obowiązujące przepisy w sposób wystarczający zobowiązują pracodawcę do zgodnego ze stanem faktycznym określania stanowiska pracy i zakresu obowiązków?
3. Czy Państwowa Inspekcja Pracy posiada wytyczne umożliwiające ocenę rzeczywistego charakteru pracy niezależnie od formalnej nazwy stanowiska wskazanej w umowie?
4. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie przepisów nakazujących kwalifikowanie stanowiska na podstawie dominującego rodzaju faktycznie wykonywanej pracy, a nie wyłącznie nazewnictwa stosowanego przez pracodawcę?
5. Czy rozważane jest doprecyzowanie przepisów tak, aby w przypadku stanowisk łączonych (np. „ślusarz-spawacz”) o kwalifikacji decydował procentowy udział czynności wykonywanych w warunkach szkodliwych?
6. Czy planowane są kontrole ukierunkowane na wykrywanie przypadków pozornego nazewnictwa stanowisk służącego obejściu obowiązków wynikających z prawa pracy?