Interpelacja w sprawie importu nawozów do Polski, wpływu tego zjawiska na krajowych producentów oraz bezpieczeństwa rynku nawozowego

Szanowny Panie Ministrze,

w ostatnich miesiącach narasta niepokój związany z gwałtownym wzrostem importu nawozów do Polski, w szczególności z Niemiec oraz Federacji Rosyjskiej. Według dostępnych danych w pierwszych pięciu miesiącach 2026 r. wartość importu nawozów z tych dwóch kierunków osiągnęła blisko 1 mld zł.

Jednocześnie polski przemysł nawozowy, w tym Grupa Azoty i Grupa Azoty Puławy, od dłuższego czasu wskazuje na utratę konkurencyjności wynikającą z wysokich kosztów gazu ziemnego, energii elektrycznej oraz kosztów pracy. Budzi to uzasadnione pytania o mechanizmy funkcjonowania rynku nawozowego w Europie oraz skuteczność działań państwa w zakresie ochrony krajowych producentów.

Szczególne znaczenie ma to dla województwa lubelskiego, gdzie Grupa Azoty Puławy jest jednym z największych pracodawców i filarów lokalnej gospodarki. Każde osłabienie konkurencyjności krajowej produkcji nawozów może mieć daleko idące konsekwencje dla bezpieczeństwa żywnościowego państwa, rynku pracy oraz stabilności całego sektora chemicznego.

W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie były wolumen i wartość importu nawozów do Polski w latach 2023–2026 (według stanu na dzień udzielenia odpowiedzi), z podziałem na państwa pochodzenia?

2. Jakie rodzaje nawozów sprowadzanych z Niemiec są najczęściej importowane do Polski oraz którzy niemieccy producenci odpowiadają za największą część tego eksportu?

3. Czy ministerstwo analizowało, z czego wynika konkurencyjność cenowa nawozów sprowadzanych z Niemiec wobec nawozów produkowanych w Polsce, pomimo wyższych kosztów pracy i energii w tym kraju?

4. Czy ministerstwo posiada informacje dotyczące źródeł surowców wykorzystywanych przez producentów nawozów w Niemczech, w szczególności dotyczące pochodzenia gazu ziemnego wykorzystywanego do ich produkcji?

5. Czy prowadzone są analizy dotyczące możliwości reeksportu produktów wytworzonych z wykorzystaniem rosyjskich surowców lub produktów pochodzących z Federacji Rosyjskiej za pośrednictwem innych państw Unii Europejskiej?

6. Jakie działania podejmuje rząd RP w celu ograniczenia negatywnego wpływu importu nawozów na kondycję polskich producentów, w szczególności Grupy Azoty?

7. Ile nawozów wyprodukowanych w Polsce zostało wyeksportowanych na Ukrainę w latach 2023–2026, z podziałem na rodzaje nawozów, ilość, wartość oraz średnie ceny sprzedaży?

8. Jakie są – według posiadanych przez ministerstwo analiz – roczne potrzeby nawozowe Ukrainy oraz z jakich państw Ukraina pozyskuje nawozy poza Polską?

9. Czy ministerstwo posiada informacje dotyczące kierunków eksportu nawozów produkowanych w Federacji Rosyjskiej po wprowadzeniu sankcji oraz tego, na których rynkach nastąpił wzrost rosyjskiego eksportu?

10. Czy ministerstwo planuje przygotowanie kompleksowej analizy bezpieczeństwa rynku nawozowego w Polsce, obejmującej wpływ importu na krajową produkcję, bezpieczeństwo żywnościowe oraz stabilność strategicznych przedsiębiorstw sektora chemicznego?

11. Czy rząd RP rozważa podjęcie działań na forum Unii Europejskiej zmierzających do ograniczenia nieuczciwej konkurencji na rynku nawozowym oraz zapewnienia równych warunków funkcjonowania producentów z państw członkowskich?

Z poważaniem

Magdalena Filipek-Sobczak
Poseł na Sejm RP