Interpelacja w sprawie nieprawidłowości dotyczących braku opiniowania aktów prawnych i dokumentów programowych Komitetu ds. Pożytku Publicznego i Narodowego Instytutu Wolności przez Radę Działalności Pożytku Publicznego

Warszawa, 28.07.2026 r.

Szanowny Panie Ministrze,

powstała w 2004 roku na mocy ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie Rada Działalności Pożytku Publicznego jest od 2017 roku organem opiniodawczo-doradczym przewodniczącego Komitetu ds. Pożytku Publicznego, a wcześniej ministra właściwego w sprawach zabezpieczenia społecznego. Zgodnie z art. 35 ust. 2 pkt 2 ustawy do zadań Rady należy wyrażanie opinii o projektach aktów prawnych oraz programach rządowych, związanych z funkcjonowaniem organizacji pozarządowych oraz działalnością pożytku publicznego oraz wolontariatu. Ustawa z dnia 15 września 2017 roku o Narodowym Instytucie Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego wprowadziła kategorię rządowych programów wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego, a ich zarządzanie powierzyła Narodowemu Instytutowi Wolności (NIW), nad którym nadzór, zgodnie z ustawą, sprawuje przewodniczący Komitetu ds. Pożytku Publicznego.

Wypełnieniem wymogów ustawowych z jednej strony, a z drugiej dobrą praktyką stosowaną przez rząd Zjednoczonej Prawicy w latach 2018-2023 było kierowanie przez przewodniczącego Komitetu ds. Pożytku Publicznego oraz dyrektora NIW do zaopiniowania przez Radę Działalności Pożytku Publicznego nie tylko projektów aktów prawnych oraz programów rządowych związanych z funkcjonowaniem organizacji pozarządowych oraz działalnością pożytku publicznego oraz wolontariatu, ale także regulaminów konkursów organizowanych w ramach programów wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego realizowanych przez NIW. W latach 2018-2023 przewodniczący Komitetu ds. Pożytku Publicznego w rządzie Zjednoczonej Prawicy skierował do zaopiniowania przez Radę Działalności Pożytku Publicznego 11 projektów rządowych programów wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego. W tym samym czasie dyrektor NIW skierował do RDPP w celu zaopiniowania 28 regulaminów konkursów organizowanych w ramach rządowych programów wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego zarządzanych przez NIW.

Po 13 grudnia 2023 roku przewodniczący Komitetu ds. Pożytku Publicznego skierował do zaopiniowania przez RDPP dwukrotnie projekty rocznych programów Moc Małych Społeczności oraz dwukrotnie projekty zmian w istniejących rządowych programach wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego. W tym samym okresie dyrektor NIW skierował do RDPP tylko 2 projekty regulaminów konkursów organizowanych w ramach rządowych programów zarządzanych przez NIW.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907) oraz z uwagi na nadzór przewodniczącego Komitetu do Spraw Pożytku Publicznego nad Narodowym Instytutem Wolności uprzejmie proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Dlaczego po 13 grudnia 2023 roku przewodniczący Komitetu ds. Pożytku Publicznego nie skierował do zaopiniowania przez RDPP projektu Inicjatywy „Pamięć pogranicza” 2026, co stanowi naruszenie art. 35 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie?
2. Dlaczego po 13 grudnia 2023 roku przewodniczący Komitetu ds. Pożytku Publicznego nie skierował do zaopiniowania przez RDPP projektu Funduszu Inicjatyw Międzynarodowego Roku Wolontariatu, co stanowi naruszenie art. 35 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie?
3. Dlaczego po 13 grudnia 2023 roku przewodniczący Komitetu ds. Pożytku Publicznego nie skierował do zaopiniowania przez RDPP projektu zmian w Rządowym Programie Rozwoju Organizacji Harcerskich i Skautowych na lata 2018-2030 ROHiS umożliwiających dofinansowanie przygotowań do organizacji przez ZHP XXVI Światowego Jamboree Skautowego, co stanowi naruszenie art. 35 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie?
4. Czy po 13 grudnia 2023 roku w innych rządowych programach wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego zostały wprowadzone zmiany, które nie zostały przedstawione do zaopiniowania przez RDPP? Jeśli tak, to proszę o wskazanie konkretnych programów, w których takie zmiany zostały dokonane?
5. Po 13 marca 2024 roku w Narodowym Instytucie Wolności zorganizowano 17 konkursów w ramach rządowych programów wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego, w ogromnej większości przyjętych jeszcze przez rząd Zjednoczonej Prawicy w latach 2018-2023. Jednocześnie dyrektor NIW skierował do zaopiniowania przez RDPP tylko 2 projekty regulaminów konkursów organizowanych w ramach tych programów. Dlaczego, nadzorowany przez Pana Ministra dyrektor NIW nie przedstawił RDPP do zaopiniowania aż 15 projektów regulaminów w ramach rządowych programów wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego?
6. Dlaczego po 13 grudnia 2023 roku rząd znacząco obniżył standardy kierowania do zaopiniowania przez RDPP zarówno rządowych programów wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego jak i regulaminów konkursów organizowanych w ramach tych programów?

Z poważaniem

Piotr Gliński
Poseł na Sejm RP