Interpelacja w sprawie właściwości organów jednostek samorządu terytorialnego do sprawowania nadzoru i przeprowadzania kontroli samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej

Szanowna Pani Minister,

do mojego biura poselskiego wpłynęła skarga Zakładowej Organizacji Związkowej Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pielęgniarek i Położnych działającej przy Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mławie, dotycząca zgodności z prawem uchwały nr XXIX/225/2026 Rady Powiatu Mławskiego z dnia 25 czerwca 2026 r. w sprawie przeprowadzenia kontroli SPZOZ w Mławie.

W związku z powyższym skierowałem interwencję poselską do wojewody mazowieckiego jako organu nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego. W odpowiedzi wojewoda uznał, że brak jest podstaw do wszczęcia postępowania nadzorczego, wskazując jednocześnie, iż kompetencje wynikające z art. 121 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej przysługują zarówno radzie powiatu, jak i zarządowi powiatu.

Stanowisko to budzi jednak poważne wątpliwości interpretacyjne.

Przede wszystkim art. 121 ustawy o działalności leczniczej nie wskazuje jednoznacznie organu jednostki samorządu terytorialnego właściwego do wykonywania uprawnień nadzorczych wobec podmiotu leczniczego. Jednocześnie obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie sposobu i trybu przeprowadzania kontroli podmiotów leczniczych, które określa szczegółowe zasady prowadzenia kontroli.

Powstaje zatem pytanie, czy organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może samodzielnie prowadzić kontrolę podmiotu leczniczego na zasadach określonych w ustawie o działalności leczniczej, czy też kompetencje te przysługują wyłącznie organowi wykonawczemu jako podmiotowi wykonującemu bieżące zadania podmiotu tworzącego.

Wątpliwości te mają charakter systemowy i dotyczą funkcjonowania wszystkich samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

1. Czy minister zdrowia podziela stanowisko wojewody mazowieckiego, zgodnie z którym kompetencje określone w art. 121 ustawy o działalności leczniczej przysługują zarówno radzie powiatu, jak i zarządowi powiatu?

2. Który organ jednostki samorządu terytorialnego jest – w ocenie ministra zdrowia – właściwy do wykonywania kompetencji nadzorczych określonych w art. 121 ustawy o działalności leczniczej?

3. Czy rada powiatu może samodzielnie:

- zarządzić kontrolę SPZOZ,
- powołać zespół kontrolny,
- zatwierdzić program kontroli,
- wyznaczyć przewodniczącego zespołu kontrolnego,
- prowadzić czynności kontrolne przewidziane w ustawie o działalności leczniczej?

4. Czy kompetencje kontrolne wynikające z art. 121 ustawy o działalności leczniczej należy odróżniać od kompetencji komisji rewizyjnej rady powiatu wynikających z ustawy o samorządzie powiatowym?

5. Czy rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 grudnia 2012 r. znajduje zastosowanie do kontroli prowadzonych przez rady powiatów?

6. Czy przepisy tego rozporządzenia przewidują możliwość wykonywania czynności kontrolnych przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego?

7. Czy Ministerstwo Zdrowia dysponuje interpretacjami, wytycznymi lub opiniami prawnymi dotyczącymi stosowania art. 121 ustawy o działalności leczniczej? Jeżeli tak, proszę o ich udostępnienie.

8. Czy minister zdrowia dostrzega potrzebę doprecyzowania art. 121 ustawy o działalności leczniczej poprzez jednoznaczne wskazanie organu właściwego do wykonywania kompetencji nadzorczych wobec SPZOZ?

9. Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizy dotyczące rozbieżności interpretacyjnych pomiędzy wojewodami w zakresie stosowania art. 121 ustawy o działalności leczniczej?

10. Czy Ministerstwo Zdrowia zamierza wydać jednolite wytyczne dla jednostek samorządu terytorialnego dotyczące wykonywania nadzoru nad samodzielnymi publicznymi zakładami opieki zdrowotnej?

Przedmiotowa sprawa wykracza daleko poza spór dotyczący jednej uchwały Rady Powiatu Mławskiego. Dotyczy bowiem zasad wykonywania nadzoru właścicielskiego nad samodzielnymi publicznymi zakładami opieki zdrowotnej przez jednostki samorządu terytorialnego w całym kraju.

Brak jednoznacznych przepisów oraz rozbieżności interpretacyjne mogą prowadzić do podejmowania działań przez organy, których kompetencje nie zostały wprost określone przez ustawodawcę. W konsekwencji może to rodzić spory prawne, podważać ważność czynności kontrolnych oraz negatywnie wpływać na stabilność funkcjonowania podmiotów leczniczych.

Z tego względu zasadne jest przedstawienie przez ministra zdrowia jednoznacznego stanowiska w tej sprawie, a w razie potrzeby podjęcie inicjatywy legislacyjnej zmierzającej do doprecyzowania obowiązujących przepisów.

Rafał Romanowski
Poseł na Sejm RP