Interpelacja w sprawie wpływu projektu ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (UD439) na funkcjonowanie szpitali w okręgu tarnowskim oraz dostępność świadczeń medycznych dla mieszkańców regionu

W dniu 21 lipca 2026 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (UD439), przygotowany przez Ministerstwo Zdrowia. Projekt wprowadza fundamentalne zmiany w systemie zatrudniania personelu medycznego, w tym:

1. ograniczenie maksymalnego łącznego wymiaru czasu pracy pracownika medycznego u wszystkich świadczeniodawców do równowartości dwóch pełnych etatów;
2. wymóg zatrudnienia pracowników medycznych w leczeniu szpitalnym i ambulatoryjnej opiece specjalistycznej (AOS) co najmniej w wymiarze połowy etatu;
3. konieczność uzyskania zgody pierwszego świadczeniodawcy na podjęcie pracy u drugiego podmiotu w zakresie leczenia szpitalnego lub AOS;
4. bezwzględny wymóg zawierania umów bezpośrednio ze świadczeniodawcą, z wyłączeniem podmiotów trzecich;
5. wprowadzenie limitów wynagrodzeń pracowników medycznych (maksymalna stawka godzinowa brutto w wysokości 1/20 minimalnego wynagrodzenia oraz maksymalne wynagrodzenie miesięczne w wysokości 16-krotności minimalnego wynagrodzenia);
6. wygaszenie umów niespełniających nowych wymagań z dniem 31 grudnia 2026 r.

Zgodnie z raportem Komisji Europejskiej „State of Health in the EU - Poland - Country Health Profile 2025", Polska znajduje się w grupie państw o najniższym wskaźniku liczby lekarzy (6. miejsce od końca) i pielęgniarek (4. miejsce od końca) w przeliczeniu na 1000 mieszkańców w Unii Europejskiej. Sytuacja ta jest szczególnie trudna w regionach poza największymi ośrodkami miejskimi.

Okręg tarnowski obejmuje obszar, na którym funkcjonują m.in.:

• Szpital Wojewódzki im. św. Łukasza w Tarnowie (SPZOZ) – szpital wieloprofilowy, II stopień w systemie zabezpieczenia;
• Specjalistyczny Szpital im. E. Szczeklika w Tarnowie (SPZOZ) – szpital wieloprofilowy, I stopień w systemie zabezpieczenia;
• Zespół Opieki Zdrowotnej w Dąbrowie Tarnowskiej – szpital powiatowy, I stopień w systemie zabezpieczenia;
• Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w Brzesku – szpital powiatowy, I stopień w systemie zabezpieczenia;
• Mościckie Centrum Medyczne sp. z o.o. w Tarnowie – placówka lecznicza;
• Centrum Medyczne KOL-MED SPZOZ w Tarnowie – ambulatoryjna opieka specjalistyczna.

Sytuacja w regionie jest już trudna. W lipcu 2025 r. zamknięto oddział położniczo-ginekologiczny w Szpitalu Powiatowym w Brzesku. Z kolei oddziały ginekologiczno-położniczy i neonatologiczny w Szpitalu Powiatowym w Dąbrowie Tarnowskiej zostały zamknięte z końcem stycznia 2026 r. Pacjentki z tych obszarów muszą korzystać z opieki w Tarnowie, co wydłuża czas dojazdu i utrudnia dostęp do opieki medycznej.

Wobec powyższego mam poważne obawy, że wprowadzone regulacje mogą nieodwracalnie pogorszyć sytuację kadrową szpitali powiatowych i mniejszych placówek w okręgu tarnowskim, a w konsekwencji ograniczyć dostęp mieszkańców do świadczeń medycznych.

W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie analizy wpływu projektowanych regulacji na szpitale powiatowe i mniejsze placówki medyczne, w szczególności w regionach o niższym wskaźniku liczby lekarzy i pielęgniarek na 1000 mieszkańców, zostały przeprowadzone przez Ministerstwo Zdrowia przed przyjęciem projektu UD439? Jeśli tak, proszę o udostępnienie wyników tych analiz.

2. Czy Ministerstwo Zdrowia oceniło ryzyko odpływu personelu medycznego z mniejszych szpitali powiatowych (takich jak ZOZ w Dąbrowie Tarnowskiej czy SPZOZ w Brzesku) do większych ośrodków w Tarnowie lub Krakowie w związku z wprowadzeniem wymogu minimalnego zatrudnienia (pół etatu) oraz ograniczenia maksymalnego łącznego wymiaru czasu pracy do dwóch etatów? Jeśli tak, jakie są prognozy?

3. W jaki sposób mechanizm zgody pierwszego świadczeniodawcy na podjęcie pracy u drugiego podmiotu zostanie zaimplementowany w praktyce, aby nie stanowił bariery utrudniającej zatrudnianie lekarzy w szpitalach powiatowych, które często borykają się z trudnościami w rekrutacji kadr?

4. Jakie środki wsparcia - finansowe, organizacyjne lub kadrowe - Ministerstwo Zdrowia planuje przeznaczyć dla szpitali samorządowych i powiatowych w procesie dostosowywania się do nowych wymogów zatrudnienia do 31 grudnia 2026 r.?

5. Czy Ministerstwo Zdrowia rozważy wprowadzenie dłuższego okresu przejściowego dla szpitali powiatowych i placówek w mniejszych miejscowościach, które mogą potrzebować więcej czasu na renegocjację umów z personelem medycznym i dostosowanie arkuszy organizacyjnych?

6. W jaki sposób przewidziano funkcjonowanie mechanizmu zgody NFZ na czasowe odstąpienie od wymogów (w przypadku braku dostępności pracowników medycznych w danej dziedzinie, świadczeń wysokospecjalistycznych, potrzeby zabezpieczenia dyżuru medycznego)? Jakie będą kryteria i procedury ubiegania się o taką zgodę, w szczególności dla szpitali powiatowych?

7. Jakie skutki finansowe dla szpitali samorządowych w Małopolsce, w szczególności w okręgu tarnowskim, przewiduje Ministerstwo Zdrowia w związku z koniecznością renegocjacji umów z personelem medycznym, dostosowania do nowych wymogów zawartości umów oraz wdrożenia procedur konkursowych dla podwykonawców?

8. Czy wprowadzenie limitów wynagrodzeń (maksymalna stawka godzinowa 1/20 minimalnego wynagrodzenia oraz maksymalne wynagrodzenie miesięczne 16-krotności minimalnego wynagrodzenia) nie spowoduje odpływu kadr medycznych do sektora prywatnego lub za granicę, co dodatkowo pogłębi niedobory kadrowe w publicznej ochronie zdrowia w regionach takich jak okręg tarnowski?

9. W jaki sposób nowa umowa o podwykonawstwo i wymóg konkursu ofert wpłyną na możliwość szybkiego zapewnienia personelu medycznego w szpitalach powiatowych w sytuacjach nagłego braku kadr, np. podczas urlopów lub zwolnień lekarskich?

10. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje monitoring wpływu wdrożonych regulacji na dostępność świadczeń medycznych w regionach o niższym wskaźniku kadr medycznych - i jeśli tak, to w jakim harmonogramie oraz jakie będą ewentualne mechanizmy korygujące, jeżeli regulacje przyniosą negatywne skutki dla pacjentów?