Interpelacja w sprawie wykreślenia przepisów uchylających art. 22a ustawy o publicznym transporcie zbiorowym oraz rozbieżności krajowych przepisów z prawem Unii Europejskiej

Szanowny Panie Ministrze,

na podstawie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz Regulaminu Sejmu RP, zgłaszam interpelację w niezwykle ważnej dla polskich samorządów oraz regionalnych przewoźników kolejowych sprawie dotyczącej kształtu ustawy o publicznym transporcie zbiorowym.

Z projektu nowelizacji ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, który ostatecznie trafił do Sejmu RP, usunięto kluczowy z punktu widzenia województw przepis. Chodzi o wykreślenie propozycji uchylenia art. 22a ww. ustawy, który w obecnym brzmieniu de facto zakazuje samorządom wojewódzkim bezpośredniego (bezprzetargowego) udzielania zamówień w transporcie kolejowym własnym, powołanym w tym celu spółkom (tzw. zamówienia in-house).

W trakcie wstępnych prac nad projektem Ministerstwo Infrastruktury słusznie dostrzegło problem i zaproponowało przepis uchylający obowiązujący art. 22a. Rozwiązanie to pozwoliłoby na bezpośrednie powierzanie przewozów pasażerskich własnym podmiotom wojewódzkim (takim jak m.in. Koleje Małopolskie, Koleje Śląskie czy Koleje Dolnośląskie), co dałoby samorządom niezbędną stabilność organizacyjną i inwestycyjną. Niestety, w toku dalszych prac ostatecznie wycofano się z tego rozwiązania.

W efekcie tych decyzji utrzymano stan prawny, w którym polskie ustawodawstwo jest bardziej restrykcyjne niż prawo europejskie. Warto podkreślić, że unijne rozporządzenie (WE) nr 1370/2007 (rozporządzenie PSO) jasno dopuszcza możliwość bezpośredniego kontraktowania usług przewozowych przez właściwe organy własnym podmiotom wewnętrznym. Obowiązujący art. 22a ustawy o PTZ stoi w sprzeczności z duchem tego unijnego elastycznego rozwiązania, zmuszając regiony do skomplikowanych procedur przetargowych i generując ryzyko dla wielomilionowych inwestycji taborowych poczynionych już przez samorządy.

Mając na uwadze troskę o zrównoważony i stabilny rozwój regionalnego transportu kolejowego oraz bezpieczeństwo inwestycji samorządowych, zwracam się do Pana Ministra z prośbą o wyczerpujące odpowiedzi na poniższe pytania:

1. Z jakiej przyczyny, na etapie prac rządowych, ostatecznie zrezygnowano z wprowadzenia zmian do projektu ustawy i wykreślono przepis uchylający art. 22a ustawy o publicznym transporcie zbiorowym?

2. Czy przed podjęciem decyzji o pozostawieniu art. 22a Ministerstwo Infrastruktury przeprowadziło konsultacje z Komisją Europejską lub Urzędem Transportu Kolejowego w sprawie możliwości i skutków prawnych bezpośredniego powierzania zadań własnym spółkom? Jeśli tak, jakie były konkluzje z tych rozmów? Ewentualnie czy trwają w obecnej chwili takie rozmowy? Jeśli tak, to na jakim są etapie?

3. Jakie konkretne działania planuje podjąć Ministerstwo w zakresie harmonizacji ustawy o publicznym transporcie zbiorowym z rozporządzeniem nr 1370/2007, aby zlikwidować obecne rozbieżności pomiędzy prawem krajowym a europejskim w zakresie możliwości bezpośredniego kontraktowania usług kolejowych?

4. Czy w resorcie infrastruktury prowadzone są obecnie jakiekolwiek prace analityczne, legislacyjne lub uzgodnienia międzyresortowe mające na celu ostateczne uchylenie lub modyfikację art. 22a, co stanowiłoby odpowiedź na wyraźne postulaty środowisk samorządowych?