Interpelacja w sprawie pilnej zmiany ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przesunięcie terminu obowiązywania studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się do Pana Ministra w sprawie pilnej potrzeby nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, polegającej na przesunięciu terminu utraty mocy obowiązującej studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin do dnia 30 czerwca 2027 r. Z apelem w tej sprawie wystąpiło do mnie Forum Wójtów, Burmistrzów i Prezydentów Małopolski, działające przy Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej im. Jerzego Regulskiego, wskazując na skalę problemu, z jakim mierzą się obecnie samorządy w całym kraju.

Jak wynika z przedstawionych danych, spośród blisko 2,5 tysiąca gmin w Polsce jedynie około 5% zdążyło dotychczas uchwalić plany ogólne. Wskazuje to jednoznacznie, że trudności te mają charakter systemowy, a nie wynikają z zaniedbań poszczególnych samorządów. Do najważniejszych przyczyn opóźnień należą: bezprecedensowe spiętrzenie prac planistycznych w skali całego kraju, deficyt wykwalifikowanych urbanistów i ograniczone możliwości wykonawcze rynku usług planistycznych, wadliwie działający algorytm wyznaczania obszarów uzupełnienia zabudowy nieuwzględniający specyfiki terenów wiejskich, a także wielomiesięczne, wieloetapowe procedury uzgodnień i opiniowania, w tym z regionalnymi dyrekcjami ochrony środowiska i urzędami wojewódzkimi, dodatkowo wydłużane przez dużą aktywność mieszkańców składających wnioski i uwagi w ramach konsultacji społecznych. Problem ten dotyczy również gmin z terenu mojego okręgu wyborczego tzn. powiatu wadowickiego, suskiego, myślenickiego, chrzanowskiego, oświęcimskiego, które pomimo terminowego wszczęcia procedur i dochowania należytej staranności, nie są w stanie zakończyć prac nad planami ogólnymi w obecnie obowiązującym terminie.

Utrzymanie dotychczasowego terminu grozi poważnymi konsekwencjami: utratą ciągłości prowadzenia polityki przestrzennej, ograniczeniem możliwości realizacji inwestycji, powstaniem niepewności prawnej, a także, co szczególnie istotne, utratą przez samorządy możliwości skorzystania z dofinansowania opracowania planów ogólnych ze środków Krajowego Planu Odbudowy.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii planuje podjęcie inicjatywy legislacyjnej w celu przesunięcia terminu utraty mocy obowiązującej studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, a jeśli tak, w jakim terminie taka nowelizacja może zostać przedłożona Sejmowi RP?

2. Jakie działania podejmuje ministerstwo w celu zwiększenia liczby wykwalifikowanych urbanistów oraz zdolności wykonawczych rynku usług planistycznych, adekwatnie do skali prowadzonej obecnie reformy?

3. Czy planowana jest korekta algorytmu wyznaczania obszarów uzupełnienia zabudowy, tak aby uwzględniał on specyfikę terenów wiejskich i rzeczywiste uwarunkowania przestrzenne poszczególnych gmin?

4. Jakie kroki podejmuje ministerstwo we współpracy z Ministerstwem Funduszy i Polityki Regionalnej, aby zagwarantować gminom możliwość skorzystania z dofinansowania opracowania planów ogólnych ze środków Krajowego Planu Odbudowy niezależnie od ewentualnego przesunięcia terminu?