Interpelacja w sprawie zamrożenia i zajęcia wierzytelności Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej (PAŻP) w EUROCONTROL na wniosek koncernu Pfizer w związku z wyrokiem belgijskiego sądu dotyczącym szczepionek przeciw COVID-19

Szanowna Pani Minister,

w związku z ujawnionymi faktami dotyczącymi zajęcia wierzytelności Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej przez EUROCONTROL na podstawie tytułu wykonawczego wynikającego z nieprawomocnego wyroku francuskojęzycznego Sądu Pierwszej Instancji w Brukseli z 1 kwietnia 2026 r. w sprawie Pfizer Export przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej, żądamy jasnych i wyczerpujących wyjaśnień.

Sprawa dotyczy kwoty rzędu 5,64 mld zł plus koszty, a jej skutki uderzyły bezpośrednio w instytucję kluczową dla bezpieczeństwa ruchu lotniczego i suwerenności powietrznej Rzeczypospolitej. Opłaty trasowe, które zostały zablokowane, stanowią ponad 80% przychodów PAŻP. Zajęcie nastąpiło 1 lipca 2026 r., mimo że Ministerstwo Zdrowia dysponowało odpisem wykonawczym wyroku już od początku czerwca 2026 r.

Z analizy dostępnych źródeł, w tym oświadczenia PAŻP z lipca 2026 r., komunikatów Ministerstwa Zdrowia, wypowiedzi ministra infrastruktury Dariusza Klimczaka i wiceministra Piotra Malepszaka, a także doniesień medialnych publikowanych m.in. przez WP, TVN24, Money.pl, „Gazetę Prawną”, „Brussels Signal”, „Rynek Zdrowia” i „Newsweek” oraz publicznych wpisów i komentarzy polityków, wynika następujący przebieg wydarzeń:

• 1 kwietnia 2026 r. belgijski sąd I instancji orzekł, że Polska ma odebrać ok. 64 mln dawek szczepionek przeciw COVID-19 i zapłacić Pfizerowi ok. 5,64 mld zł + ok. 170 mln zł kosztów procesowych. Wyrok jest nieprawomocny, ale – zgodnie z prawem belgijskim – natychmiast wykonalny.
• Na początku czerwca 2026 r. Ministerstwo Zdrowia otrzymało odpis wykonawczy wyroku wraz z nakazem zapłaty.
• 1 lipca 2026 r. Europejska Organizacja ds. Bezpieczeństwa Żeglugi Powietrznej (EUROCONTROL) poinformowała PAŻP o zajęciu wierzytelności agencji z tytułu opłat trasowych (en-route charges). Środki te stanowią ponad 80% przychodów PAŻP i są podstawowym źródłem finansowania jej działalności (w tym wynagrodzeń kontrolerów ruchu lotniczego oraz utrzymania systemów radarowych i komunikacyjnych).
• PAŻP podkreśla, że nie była stroną postępowania sądowego, a zajęcie wynika z obowiązków EUROCONTROL jako podmiotu wykonującego tytuł wykonawczy. Agencja przygotowała i złożyła formalny sprzeciw, działając w koordynacji z Prokuratorią Generalną RP.
• Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało wniesienie apelacji (termin 60 dni od doręczenia odpisu, spodziewany początek sierpnia 2026 r.) we współpracy z Prokuratorią Generalną.
• Ministerstwo Infrastruktury (minister Dariusz Klimczak, wiceminister Piotr Malepszak) reagowało już po fakcie – zapewniło o rozmowach z Ministerstwem Finansów w sprawie finansowania pomostowego (szacunkowo ok. 1 mld zł do końca roku), utworzeniu zespołów roboczych MF–MI oraz krytyce precedensu zajmowania środków służących bezpieczeństwu lotniczemu.

W dostępnych materiałach (komunikat MZ z 1 kwietnia 2026 r., późniejsze wypowiedzi ministrów i wiceministrów, oświadczenia PAŻP, komentarze polityków) nie znaleziono informacji o wcześniejszym, formalnym ostrzeżeniu Ministerstwa Zdrowia skierowanym do Ministerstwa Infrastruktury (w tym Departamentu Lotnictwa), prezesa PAŻP lub Urzędu Lotnictwa Cywilnego (ULC) o realnym ryzyku zajęcia wierzytelności PAŻP w systemie EUROCONTROL. Mimo że wyrok był wykonalny, a siedziba EUROCONTROL znajduje się w Belgii (gdzie toczyło się postępowanie), publicznie ujawnione działania koordynacyjne dotyczyły głównie przygotowania apelacji oraz reakcji po 1 lipca 2026 r.

Premier Donald Tusk publicznie obwiniał poprzedni rząd za zawarcie kontraktów, natomiast przedstawiciele Ministerstwa Infrastruktury wskazywali na „zbójecki” charakter działań egzekucyjnych i konieczność uregulowania podobnych precedensów na poziomie unijnym. W mediach społecznościowych i wypowiedziach poselskich pojawiały się pytania o brak wcześniejszego zabezpieczenia strategicznych instytucji przed skutkami egzekucji.

W związku z powyższym prosimy o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Pani Minister, po otrzymaniu w kwietniu 2026 r. nieprawomocnego wyroku, a następnie na początku czerwca 2026 r. odpisu wykonawczego z nakazem zapłaty, informowała ministra infrastruktury (w tym departament lotnictwa), prezesa Rady Ministrów, ministra spraw zagranicznych, ministra finansów i gospodarki, o ryzyku zajęcia wierzytelności Skarbu Państwa lub podmiotów państwowych, w szczególności PAŻP, w systemie EUROCONTROL?
2. Czy Ministerstwo Zdrowia informowało Ministerstwo Infrastruktury o tej sprawie i współpracowało z nim w tym zakresie przed 1 lipca 2026 r.? Jeśli tak – w jakiej formie, w jakim wymiarze i z jakim skutkiem?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia informowało o tej sprawie prezesa Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej i konsultowało ją z nim (w tym ryzyko egzekucji) przed 1 lipca 2026 r.?
4. Czy Ministerstwo Zdrowia informowało Ministerstwo Infrastruktury, Polską Agencję Żeglugi Powietrznej oraz Urząd Lotnictwa Cywilnego o możliwości zajęcia kont/wierzytelności w EUROCONTROL w związku z wykonalnością belgijskiego wyroku? Jeśli tak – w jakiej formie, kiedy i z jakim skutkiem? Jeśli nie – dlaczego zaniedbano ten obowiązek?
5. Jakie działania prewencyjne lub uzgodnienia międzyresortowe (wspomniane w komunikacie MZ z 1 kwietnia 2026 r.) podjęto w celu ochrony strategicznych instytucji lotniczych przed skutkami egzekucji wyroku?
6. Czy Ministerstwo Zdrowia analizowało ryzyko zajęcia środków PAŻP (jako wierzytelności związanych ze Skarbem Państwa) i czy przekazało wnioski z takiej analizy właściwym organom?
7. Kto konkretnie w Ministerstwie Zdrowia zajmował się sprawą egzekucji wyroku belgijskiego sądu w sprawie Pfizer przeciwko Polsce? Proszę podać imię, nazwisko oraz stanowisko osoby odpowiedzialnej (osób odpowiedzialnych).
8. Kto był odpowiedzialny za międzyresortową koordynację tej sprawy – pomiędzy Ministerstwem Zdrowia a Ministerstwem Infrastruktury, Ministerstwem Spraw Zagranicznych, Ministerstwem Finansów oraz Prokuratorią Generalną RP? Proszę wskazać konkretne osoby i daty podjętych działań.
9. Kto prowadził koordynację między Ministerstwem Zdrowia a Polską Agencją Żeglugi Powietrznej oraz Urzędem Lotnictwa Cywilnego w sprawie ryzyka zajęcia wierzytelności PAŻP w EUROCONTROL? Czy takie uzgodnienia w ogóle miały miejsce przed 1 lipca 2026 r.?!
10. Kto obecnie prowadzi uzgodnienia i działania w tej sprawie ze strony Ministerstwa Zdrowia? Proszę podać aktualny skład zespołu lub wskazać osoby odpowiedzialne.
11. Czy Ministerstwo Zdrowia reprezentuje obecnie Rzeczpospolitą Polską oraz PAŻP w negocjacjach lub kontaktach z EUROCONTROL, władzami belgijskimi, pełnomocnikami Pfizera lub innymi podmiotami zagranicznymi w tej sprawie? Jeśli tak – kto konkretnie prowadzi te kontakty i na podstawie jakiego pełnomocnictwa?

Oczekujemy konkretnych, imiennych odpowiedzi, a nie ogólników. Sprawa dotyczy bezpieczeństwa nieba nad Polską i strategicznych interesów państwa. Brak wcześniejszej koordynacji i ostrzeżeń wymaga jasnego wskazania odpowiedzialności.

Prosimy o udzielenie odpowiedzi na każde z pytań odrębnie, z zachowaniem ich kolejności.

Z poważaniem