Interpelacja w sprawie kwalifikacji maszynistów linii wydzielonych

Szanowny Panie Ministrze,

został mi ostatnio zasygnalizowany problem związany z sytuacją zawodową maszynistów zatrudnionych na liniach funkcjonalnie wydzielonych od pozostałej części systemu kolei. W tym przypadku chodzi o linie Warszawskiej Kolei Dojazdowej. Osoby te prowadzą pojazdy kolejowe na podstawie prawa kierowania pojazdem kolejowym, wydawanego w ramach obowiązujących przepisów, a nie na podstawie licencji maszynisty i świadectwa maszynisty wymaganych co do zasady na sieci ogólnodostępnej.

W praktyce oznacza to, że wieloletnie doświadczenie zawodowe zdobyte przy prowadzeniu pojazdów kolejowych na infrastrukturze wydzielonej ma ograniczoną wartość przy zmianie pracodawcy. Uprawnienia te są związane z określonym zakresem wykonywania pracy i nie zapewniają pracownikom analogicznej mobilności zawodowej jak licencja maszynisty wydawana przez prezesa Urzędu Transportu Kolejowego. W efekcie osoby wykonujące odpowiedzialną pracę związaną z bezpieczeństwem ruchu kolejowego mogą być zmuszone do przechodzenia pełnej ścieżki szkoleniowej od podstaw, mimo posiadanego doświadczenia, odbytych szkoleń, badań oraz praktyki zawodowej.

Problem ten należy rozpatrywać nie jako postulat automatycznego przyznawania licencji maszynisty, lecz jako potrzebę stworzenia racjonalnego mechanizmu uznawania kwalifikacji i doświadczenia zawodowego zdobytego na liniach wydzielonych. Możliwym rozwiązaniem byłoby wprowadzenie trybu pomostowego, obejmującego szkolenie różnicowe, egzamin uzupełniający lub inne formy weryfikacji kompetencji, które pozwoliłyby zachować wymagania bezpieczeństwa, a jednocześnie nie zmuszałyby pracowników do powtarzania całego procesu kwalifikacyjnego od początku.

Sprawa ta ma znaczenie zarówno z punktu widzenia praw pracowniczych i mobilności zawodowej, jak również z perspektywy rynku pracy w sektorze kolejowym, który mierzy się z wyzwaniami kadrowymi. Wydaje się zasadne, aby system kwalifikacji zawodowych w transporcie kolejowym umożliwiał proporcjonalne uznawanie rzeczywiście nabytych kompetencji przy zachowaniu pełnej kontroli nad bezpieczeństwem ruchu kolejowego.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Infrastruktury dostrzega problem ograniczonej mobilności zawodowej osób prowadzących pojazdy kolejowe na liniach funkcjonalnie wydzielonych, takich jak Warszawska Kolej Dojazdowa, na podstawie prawa kierowania pojazdem kolejowym?
2. Czy obecnie obowiązujące przepisy umożliwiają zaliczenie doświadczenia zawodowego, szkoleń, badań lub egzaminów odbytych przez maszynistów linii wydzielonych przy ubieganiu się o licencję maszynisty lub świadectwo maszynisty?
3. Czy Ministerstwo Infrastruktury analizowało możliwość wprowadzenia trybu pomostowego dla maszynistów linii wydzielonych, obejmującego szkolenie różnicowe, egzamin uzupełniający lub inną formę weryfikacji kompetencji zamiast konieczności przechodzenia pełnej ścieżki szkoleniowej od początku?
4. Czy zagadnienie kwalifikacji i mobilności zawodowej maszynistów linii wydzielonych jest lub może zostać uwzględnione w pracach nad nowelizacją ustawy o transporcie kolejowym?
5. Czy Ministerstwo Infrastruktury planuje konsultacje z Urzędem Transportu Kolejowego, przewoźnikami oraz przedstawicielami pracowników w celu wypracowania rozwiązań umożliwiających uznawanie kwalifikacji zdobytych na liniach wydzielonych?

Z wyrazami szacunku

Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP