Interpelacja w sprawie przewlekłości postępowań o potwierdzenie i uznanie posiadania obywatelstwa polskiego prowadzonych przez Mazowiecki Urząd Wojewódzki

Szanowny Panie Ministrze,

do mojego biura poselskiego zgłosiła się osoba zainteresowana sprawą postępowań o potwierdzenie i uznanie posiadania obywatelstwa polskiego, która złożyła do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosek o dostęp do informacji publicznej. Osoba ta zreferowała mi treść uzyskanych w ten sposób odpowiedzi, dotyczących korespondencji prowadzonej między ministerstwem a Mazowieckim Urzędem Wojewódzkim w okresie od stycznia do czerwca 2026 r.

W związku z tą relacją zwracam się z interpelacją w sprawie utrzymującej się przewlekłości postępowań o potwierdzenie i uznanie posiadania obywatelstwa polskiego prowadzonych przez Mazowiecki Urząd Wojewódzki oraz działań Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji podejmowanych wobec tego problemu.

Według relacji tej osoby, w okresie od stycznia 2025 r. do czerwca 2026 r. do Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego miało wpłynąć 33 414 wniosków o potwierdzenie oraz 11 661 wniosków o uznanie posiadania obywatelstwa polskiego, z czego zakończono postępowanie jedynie w 3 156 sprawach, a w 39 426 sprawach nie podjęto dotychczas żadnych czynności. Osoba ta poinformowała mnie również, że według stanu na luty 2026 r. czas oczekiwania na rozpoczęcie rozpatrywania wniosku wynosił w sprawach o potwierdzenie obywatelstwa 19 miesięcy, a w sprawach o uznanie za obywatela – 11 miesięcy, oraz że z informacji uzyskanych w czerwcu 2026 r. wynikało dalsze wydłużanie się zaległości.

Zgłaszająca się osoba wskazała ponadto na problemy kadrowe Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego – miały to potwierdzać dane o spadku liczby pracowników prowadzących postępowania obywatelskie z 10 do 8 osób oraz o wniosku urzędu z lutego 2024 r. o przyznanie środków na utworzenie 16 nowych etatów w służbie cywilnej, który miał pozostawać bez odpowiedzi ministerstwa od ponad dwóch lat. Zreferowała mi także, że w okresie od stycznia do czerwca 2026 r. do urzędu miało wpłynąć 3 816 ponagleń oraz że – jak wynikało z otrzymanej przez nią korespondencji – ci sami pracownicy, którzy rozpatrują wnioski obywatelskie, mają odpowiadać jednocześnie za przygotowywanie odpowiedzi na ponaglenia i obsługę postępowań sądowoadministracyjnych.

Powyższe informacje, jeśli się potwierdzą, wskazywałyby na poważny i pogłębiający się problem systemowy. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy potwierdza Pan Minister przedstawione powyżej dane dotyczące liczby wniosków, czasu oczekiwania oraz stanu zatrudnienia w Mazowieckim Urzędzie Wojewódzkim? Jeśli dane te odbiegają od stanu faktycznego, proszę o wskazanie aktualnych wartości.
2. Jakie jest stanowisko ministerstwa wobec wniosku Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego z lutego 2024 r. o przyznanie środków na utworzenie 16 nowych etatów w służbie cywilnej do obsługi postępowań obywatelskich? Z jakich powodów wniosek ten pozostaje bez odpowiedzi ministerstwa przez ponad dwa lata?
3. Czy ministerstwo planuje przyznanie Mazowieckiemu Urzędowi Wojewódzkiemu dodatkowych etatów lub środków finansowych umożliwiających zwiększenie liczby pracowników prowadzących postępowania o potwierdzenie i uznanie posiadania obywatelstwa polskiego? Jeśli tak, w jakim terminie i w jakim zakresie?
4. Jakie wnioski ministerstwo wyciągnęło z danych przekazanych przez wszystkie 16 urzędów wojewódzkich w odpowiedzi na pismo z 9 stycznia 2026 r.? Czy skala problemu przewlekłości postępowań obywatelskich ma charakter ogólnokrajowy, czy dotyczy w szczególności Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego?
5. Jakie konkretne działania, poza wystąpieniem o wyjaśnienia z 17 czerwca 2026 r., ministerstwo podjęło lub zamierza podjąć w celu skrócenia czasu oczekiwania na rozpatrzenie wniosków o potwierdzenie i uznanie posiadania obywatelstwa polskiego?
6. Czy ministerstwo dostrzega problem polegający na tym, że ci sami pracownicy Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego odpowiadają zarówno za rozpatrywanie wniosków, jak i za przygotowywanie odpowiedzi na ponaglenia oraz obsługę postępowań sądowoadministracyjnych, co dodatkowo ogranicza wydolność urzędu? Czy planowane są zmiany organizacyjne mające rozdzielić te zadania?
7. Jaka jest obecnie średnia liczba miesięcy oczekiwania na rozpoczęcie rozpatrywania wniosku o potwierdzenie oraz o uznanie posiadania obywatelstwa polskiego w skali całego kraju, w podziale na poszczególne urzędy wojewódzkie?
8. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie rozwiązań ograniczających rotację kadr w komórkach zajmujących się postępowaniami obywatelskimi?

Z wyrazami szacunku

Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP