Interpelacja w sprawie procedur związanych z odnawianiem dokumentów tożsamości oraz potwierdzaniem obywatelstwa polskiego przez obywateli stale przebywających za granicą

Szanowny Panie Ministrze,

do mojego biura poselskiego zgłosili się rodzice córki stale zamieszkującej za granicą, zwracając uwagę na problemy związane z procedurami dotyczącymi odnowienia polskich dokumentów tożsamości po upływie ich ważności.

Jak wynika z przedstawionej relacji, dokumenty córki zgłaszających sprawę utraciły ważność w okresie pandemii COVID-19. Z uwagi na ograniczenia związane z pandemią oraz późniejsze przeoczenie terminu nie podjęła ona we właściwym czasie działań zmierzających do ich odnowienia. Dopiero po dłuższym czasie podjęła próbę uregulowania swojej sytuacji.

Według informacji przekazanych przez rodzinę, w toku postępowania zainteresowana została zobowiązana do ponownego przedłożenia dokumentów dotyczących pochodzenia i relacji rodzinnych, obejmujących również dane dotyczące przodków, w związku z prowadzonym postępowaniem dotyczącym obywatelstwa polskiego. Jak wskazano, uzyskała informację, że procedura musi zostać wszczęta od początku, pomimo że wcześniej posiadała ważne polskie dokumenty, a odpowiednie dane były już przekazywane właściwym organom. Obecnie sprawa znajduje się na etapie ponownego rozpatrywania.

Zgłaszający podnoszą, że w przypadkach, gdy obywatel Polski posiadał już wcześniej potwierdzony status obywatela, numer PESEL oraz wydane przez polskie organy dokumenty, ponowne przeprowadzanie szeroko zakrojonego postępowania może stanowić istotne obciążenie administracyjne zarówno dla obywatela, jak i dla organów administracji. W ich ocenie zasadne byłoby rozważenie uproszczenia procedur w sytuacjach, w których dane obywatela znajdują się już w państwowych rejestrach.

Mając na uwadze powyższe, zwracam się do Pana Ministra z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo potwierdza, że w przypadku obywateli polskich stale przebywających za granicą, których dokumenty utraciły ważność i nie zostały odnowione w odpowiednim terminie, może zachodzić konieczność ponownego wszczynania postępowań dotyczących potwierdzenia obywatelstwa lub przedkładania dokumentów dotyczących pochodzenia i relacji rodzinnych przodków?

2. W jakich przypadkach obowiązujące przepisy wymagają wszczęcia postępowania od początku, a kiedy możliwe jest wykorzystanie danych znajdujących się już w rejestrach państwowych lub aktach wcześniejszych postępowań?

3. Jaka jest skala przypadków, w których obywatele Polski stale przebywający za granicą lub posiadający podwójne obywatelstwo nie odnawiają w terminie polskich dokumentów tożsamości lub paszportów? Czy ministerstwo dysponuje danymi statystycznymi w tym zakresie?

4. Czy obywatele polscy przebywający za granicą otrzymują z placówek konsularnych lub innych właściwych organów jakiekolwiek powiadomienia o zbliżającym się terminie utraty ważności dokumentów lub o konieczności ich odnowienia? Jeżeli nie, czy rozważane jest wprowadzenie takiego rozwiązania?

5. Czy ministerstwo analizowało wpływ ograniczeń związanych z pandemią COVID-19 na terminowość odnawiania dokumentów przez obywateli polskich przebywających poza granicami kraju? Czy w indywidualnych sprawach okoliczności związane z pandemią są uwzględniane przy prowadzeniu postępowań administracyjnych?

6. Czy do ministerstwa docierają sygnały od obywateli lub placówek konsularnych wskazujące, że ponowne wszczynanie postępowań w podobnych przypadkach jest nadmiernie sformalizowane lub powoduje istotne trudności dla obywateli?

7. Czy ministerstwo prowadzi lub planuje prace legislacyjne albo organizacyjne mające na celu uproszczenie procedur w odniesieniu do osób, których obywatelstwo polskie zostało już wcześniej potwierdzone, a dane znajdują się w państwowych rejestrach, tak aby uniknąć konieczności ponownego przedkładania dokumentów będących już w posiadaniu administracji publicznej?

8. Proszę o przedstawienie stanowiska ministerstwa w powyższej sprawie oraz wskazanie, czy planowane są działania zmierzające do usprawnienia procedur dla obywateli polskich przebywających poza granicami kraju, przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa i pewności obrotu prawnego.

Z poważaniem

Magdalena Łośko