Interpelacja w sprawie finansowania podwyżek wynagrodzeń pracowników Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

Szanowny Panie Ministrze,

Zakład Ubezpieczeń Społecznych zatrudnia około 43 tys. osób w jednostkach działających na terenie całego kraju. Pracownicy zakładu wykonują ogromny zakres obowiązków ustawowych związanych z poborem i rozliczaniem składek, wypłatą świadczeń, wydawaniem decyzji administracyjnych oraz obsługą milionów ubezpieczonych i przedsiębiorców. Trwający konflikt płacowy nie może zostać rozwiązany wyłącznie przez zarząd Zakładu. Możliwości finansowe pracodawcy są ograniczone planem finansowym ZUS. Istotne zwiększenie funduszu wynagrodzeń wymaga decyzji podejmowanych z udziałem ministra finansów i gospodarki oraz całego rządu.

Organizacje związkowe oczekują podwyżki wynagrodzenia zasadniczego o 1200 zł brutto. ZUS wskazuje, że spełnienie tego postulatu wymagałoby istotnego zwiększenia wydatków na wynagrodzenia i pochodne. Różnica pomiędzy oczekiwaniami pracowników a ofertą pracodawcy jest na tyle duża, że bez udziału rządu osiągnięcie kompromisu może okazać się niemożliwe. Przedstawiciele Ministerstwa Finansów uczestniczyli w rozmowach prowadzonych w ramach Rady Dialogu Społecznego. Konieczne jest zatem przedstawienie stanowiska resortu oraz wyjaśnienie, czy rząd zamierza zapewnić środki potrzebne do rozwiązania konfliktu.

Nie można traktować wynagrodzeń około 43 tys. pracowników wyłącznie jako kosztu administracyjnego. Od stabilności kadrowej ZUS zależy sprawne funkcjonowanie całego systemu ubezpieczeń społecznych.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy zarząd ZUS lub minister rodziny, pracy i polityki społecznej występowali do ministra finansów i gospodarki o zwiększenie funduszu wynagrodzeń pracowników zakładu?

2. Jakich kwot dotyczyły te wystąpienia i jakie stanowisko zajął minister finansów i gospodarki?

3. Jakie warianty wysokości podwyżek analizował resort oraz jaki był koszt każdego z nich?

4. Dlaczego w planie finansowym ZUS na 2026 r. nie zabezpieczono środków pozwalających na większy wzrost wynagrodzeń zasadniczych?

5. Czy możliwa jest zmiana planu finansowego ZUS albo zwiększenie odpisu z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jeszcze w 2026 r.?

6. Czy ministerstwo analizowało możliwość sfinansowania części podwyżek poprzez przesunięcia w planie finansowym zakładu lub wykorzystanie innych źródeł?

7. Jakie skutki finansowe dla państwa może spowodować odpływ pracowników, wzrost liczby wakatów lub strajk w ZUS?

8. Czy minister finansów i gospodarki poprze rozwiązanie zapewniające pracownikom trwały wzrost wynagrodzenia zasadniczego, a nie wyłącznie jednorazową nagrodę?

9. Jakie środki na wynagrodzenia pracowników ZUS zostaną przewidziane w planie finansowym na 2027 r.?

10. Czy rząd przygotuje wieloletni mechanizm wzrostu wynagrodzeń w ZUS, uwzględniający nowe zadania, wzrost płacy minimalnej oraz sytuację kadrową zakładu?

Oszczędzanie na wynagrodzeniach około 43 tys. pracowników może prowadzić do znacznie wyższych kosztów wynikających z rotacji, konieczności ciągłego szkolenia nowych osób, opóźnień oraz pogorszenia jakości obsługi. Finansowanie stabilnych kadr ZUS należy traktować jako warunek bezpieczeństwa systemu ubezpieczeń społecznych, a nie wyłącznie koszt administracyjny.

Z wyrazami szacunku

Olga Semeniuk-Patkowska