Interpelacja w sprawie nieruchomości nabytych w latach 2024-2026 przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz podległe i nadzorowane instytucje

Szanowna Pani Minister,

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz podległe, nadzorowane i współprowadzone instytucje wykorzystują nieruchomości między innymi do prowadzenia muzeów, archiwów, bibliotek, szkół artystycznych, instytucji wystawienniczych i innych form działalności kulturalnej. Ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej wymienia wśród form organizacyjnych takiej działalności między innymi teatry, muzea, biblioteki, galerie oraz ośrodki badań i dokumentacji.

Nabycie nieruchomości przez resort lub instytucję kultury może być związane z utworzeniem nowej placówki, rozbudową istniejącej działalności, zabezpieczeniem zbiorów albo ochroną obiektu mającego znaczenie dla dziedzictwa narodowego. Zasadne jest przedstawienie pełnych danych o nieruchomościach nabytych od 1 stycznia 2024 r. do dnia udzielenia odpowiedzi oraz o planowanych transakcjach do końca 2026 r. i w roku 2027. Informacja powinna obejmować ministerstwo, państwowe instytucje kultury, jednostki podległe i nadzorowane oraz – w zakresie finansowanym lub uzgadnianym przez resort – instytucje współprowadzone.

Szczególne znaczenie ma ustalenie, czy przedmiotem analiz są zabytkowe nieruchomości związane z polską kulturą, w tym obiekty sakralne. Obiekty tego rodzaju mogą mieć znaczną wartość historyczną i artystyczną, ale równocześnie wymagać skomplikowanych działań konserwatorskich oraz uregulowania kwestii własnościowych i sposobu przyszłego użytkowania. Brak jednolitego zestawienia nieruchomości nabywanych przez resort i liczne instytucje może utrudniać ocenę łącznych kosztów oraz zgodności poszczególnych transakcji ze strategicznymi potrzebami polityki kulturalnej. W przypadku nieruchomości zabytkowych i sakralnych konieczne jest także uwzględnienie ograniczeń konserwatorskich, praw dotychczasowych właścicieli i użytkowników, sytuacji właściwych kościołów lub związków wyznaniowych oraz możliwości zapewnienia obiektowi trwałej funkcji publicznej.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Jakie nieruchomości zostały nabyte od 1 stycznia 2024 r. do dnia udzielenia odpowiedzi przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz podległe, nadzorowane lub współprowadzone instytucje? Proszę o przedstawienie wykazu w podziale na jednostki i lata, ze wskazaniem lokalizacji i adresu, rodzaju i powierzchni nieruchomości, daty i formy prawnej nabycia, poprzedniego właściciela instytucjonalnego oraz celu, na jaki nieruchomość została przeznaczona.

2. Jaki był całkowity koszt każdej transakcji, z wyszczególnieniem ceny nabycia, podatków i opłat, kosztów wyceny, obsługi prawnej i technicznej? Z jakich części budżetu państwa, programów, funduszy albo innych źródeł sfinansowano te wydatki?

3. Jakie przesłanki uzasadniały poszczególne transakcje, jakie wyceny i ekspertyzy zostały sporządzone?

4. W jaki sposób ministerstwo monitoruje wykorzystanie nabytych nieruchomości oraz zgodność rzeczywistych kosztów remontów i adaptacji z kosztorysami przedstawionymi przed transakcją? Ile obiektów pozostaje niewykorzystanych, jest użytkowanych jedynie częściowo albo nie zostało udostępnionych publiczności w pierwotnie zakładanym terminie i z jakich przyczyn?

5. Jakie nieruchomości ministerstwo oraz instytucje podległe, nadzorowane lub współprowadzone planują nabyć od dnia udzielenia odpowiedzi do 31 grudnia 2026 r. oraz w roku 2027? Proszę o wskazanie lokalizacji, przyszłego użytkownika, planowanej funkcji oraz przewidywanej ceny.

6. Czy ministerstwo lub podległe mu instytucje są zainteresowane nabyciem albo przejęciem w trwały zarząd obiektów związanych z polską kulturą o charakterze sakralnym, znajdujących się w kraju lub za granicą, w szczególności zabytkowych kościołów, kaplic, klasztorów, synagog, zespołów pocmentarnych lub innych obiektów związanych z historią polskich wspólnot religijnych? Jeżeli tak, proszę wskazać lokalizacje i charakter tych obiektów, ich stan prawny i techniczny, szacowane koszty oraz planowaną formę ochrony i przyszłego wykorzystania.

Z poważaniem