Interpelacja w sprawie masowego śnięcia ryb w Zbiorniku Pilchowickim i rzece Bóbr oraz odpowiedzialności za powstałą katastrofę ekologiczną

Szanowna Pani Minister,

na przełomie czerwca i lipca 2026 r. w Zbiorniku Pilchowickim oraz w rzece Bóbr poniżej zapory doszło do masowego śnięcia ryb i innych organizmów wodnych. Do 4 lipca służby oraz inwestor zebrały ponad 15 ton martwych ryb.

Z oficjalnych informacji wynika, że zdarzenie miało związek z pracami remontowymi prowadzonymi przez Tauron Ekoenergia, wypływem wody ze zbiornika, wysokimi temperaturami oraz niskim stanem wód. Odnotowano pogorszenie warunków tlenowych, zmętnienie wody i przemieszczanie się osadów. Konieczne było zastosowanie aeratorów, ograniczenie wypływu oraz podjęcie działań zabezpieczających.

Katastrofa budzi zasadnicze pytania dotyczące sposobu przygotowania inwestycji, oceny ryzyka oraz nadzoru właściwych instytucji. Wysokie temperatury i niski poziom wody nie były okolicznościami niemożliwymi do przewidzenia. Należy więc ustalić, czy przed rozpoczęciem prac rozpoznano ryzyko spadku natlenienia i masowego śnięcia ryb oraz czy przygotowano odpowiednie procedury ochronne.

Szczególnie niepokoją wypowiedzi przedstawicieli inwestora sugerujące, że śnięcie ryb było ceną konieczną do poniesienia za bezpieczeństwo przeciwpowodziowe. Bezpieczeństwo mieszkańców jest bezwzględnym priorytetem, jednak nie może stanowić usprawiedliwienia dla braku właściwego przygotowania prac i doprowadzenia do zniszczenia znacznej części rzecznego ekosystemu.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jaka była bezpośrednia przyczyna masowego śnięcia ryb w Zbiorniku Pilchowickim i rzece Bóbr?
2. Czy przed rozpoczęciem prac przeprowadzono pełną ocenę ich wpływu na środowisko, w tym ryzyka spadku poziomu tlenu, przemieszczania osadów i śnięcia organizmów wodnych?
3. Jakie decyzje, pozwolenia i uzgodnienia środowiskowe uzyskał inwestor oraz czy wszystkie określone w nich warunki zostały dochowane?
4. Czy termin i sposób prowadzenia prac zostały uzgodnione z Wodami Polskimi, organami ochrony środowiska, właściwymi samorządami i użytkownikami rybackimi?
5. Dlaczego działania zabezpieczające, w tym aeracja oraz ograniczenie przemieszczania osadów, nie zostały wdrożone przed wystąpieniem masowego śnięcia ryb?
6. Jaka jest ostateczna ilość zebranych martwych ryb i innych organizmów oraz pełna skala szkód w ekosystemie?
7. Czy zdarzenie mogło wpłynąć na stan środowiska w dalszym biegu Bobru i w Odrze oraz jak długo prowadzony będzie monitoring wody?
8. Kto poniesie odpowiedzialność finansową za usunięcie skutków katastrofy, odtworzenie populacji ryb i pozostałych organizmów oraz przeprowadzenie niezbędnej renaturyzacji?
9. Czy wobec inwestora lub osób odpowiedzialnych za przygotowanie i nadzorowanie prac wszczęto postępowania administracyjne, karne albo dyscyplinarne?
10. Jakie działania zostaną podjęte, aby podobne zdarzenia nie powtórzyły się podczas dalszego remontu zapory oraz innych prac prowadzonych na zbiornikach i rzekach?

Proszę również o przedstawienie planu naprawczego dla Zbiornika Pilchowickiego i rzeki Bóbr, wraz z harmonogramem odbudowy ekosystemu, źródłami finansowania oraz wskazaniem podmiotów odpowiedzialnych za jego realizację. Katastrofa nie może zostać zamknięta stwierdzeniem, że była nieuniknionym kosztem remontu zapory. Jeżeli prace stwarzały tak poważne zagrożenie, obowiązkiem inwestora i organów państwa było wcześniejsze przygotowanie skutecznych zabezpieczeń.

Z wyrazami szacunku

Wiesław Krajewski
Olga Semeniuk-Patkowska