Interpelacja w sprawie braku rządowej spójnej polityki migracyjnej zatrudniania fachowców przez polskich eksporterów usług

Szanowny Panie Ministrze,

od wielu lat Polska nie posiada spójnej polityki migracyjnej. Decyzje dotyczące napływu cudzoziemców były podejmowane nieroztropnie w sposób doraźny, bez jasnego określenia potrzeb polskiej gospodarki, rynku pracy oraz interesu państwa. W efekcie migracja do Polski przybrała w wielu obszarach charakter masowy i niekontrolowany, a państwo nie stworzyło skutecznych mechanizmów pozwalających określić, jakich i ilu pracowników rzeczywiście potrzebujemy oraz według jakich kryteriów i kwot powinien odbywać się ich napływ.

Do opinii publicznej docierają obecnie sygnały od przedsiębiorców wskazujące na problemy z dostępem do wysoko wykwalifikowanych pracowników z państw spoza Unii Europejskiej. Dotyczy to zwłaszcza firm realizujących specjalistyczne kontrakty usługowe na terenie innych państw członkowskich Unii Europejskiej, gdzie kluczowe znaczenie mają konkretne kwalifikacje, doświadczenie zawodowe i kompetencje pracowników.

Relacje przedsiębiorców rodzą pytania o to, czy obecnie obowiązujące regulacje oraz praktyka ich stosowania są elementem przemyślanej strategii migracyjnej państwa. Z dostępnych informacji trudno bowiem wywnioskować, jakie grupy zawodowe oraz jakie kwalifikacje są dziś uznawane przez państwo za pożądane z punktu widzenia gospodarki.

Szczególne wątpliwości budzi sytuacja przedsiębiorstw działających w branżach wymagających wysokich kwalifikacji zawodowych. W wielu przypadkach mowa o zawodach deficytowych, których przedstawicieli brakuje zarówno na rynku polskim, jak i europejskim. Polscy przedsiębiorcy konkurują na wspólnym rynku Unii Europejskiej, a wartość eksportu usług wymagających delegowania pracowników do innych państw członkowskich sięga dziesiątek miliardów złotych rocznie. Tym bardziej zasadne wydaje się pytanie, czy państwo posiada plan pozwalający pogodzić kontrolę procesów migracyjnych z zapewnieniem gospodarce dostępu do specjalistów faktycznie potrzebnych do jej rozwoju.

W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Finansów analizowało wpływ obecnej praktyki stosowania przepisów dotyczących powierzania pracy cudzoziemcom na polskich eksporterów usług, których działalność wymaga czasowego delegowania pracowników do innych państw członkowskich UE?
2. Czy ministerstwo posiada dane lub szacunki dotyczące wpływu tej praktyki na wartość eksportu usług, liczbę realizowanych kontraktów zagranicznych, przychody polskich przedsiębiorstw oraz wpływy podatkowe i składkowe w Polsce?
3. Czy ministerstwo analizowało, w których branżach i grupach kompetencji odmowy wizowe lub odmowy legalizacji pracy cudzoziemców powodują największe ryzyko utraty zagranicznych kontraktów przez polskie firmy?
4. Czy ministerstwo analizowało skutki tej praktyki dla miejsc pracy w Polsce, w tym dla polskich pracowników i krajowych podwykonawców zaangażowanych w realizację kontraktów eksportowych?
5. Czy ministerstwo analizowało ryzyko przenoszenia przez polskich eksporterów usług części działalności do innych państw członkowskich UE z powodu braku przewidywalności procedur zatrudniania i delegowania pracowników z państw trzecich?
6. Czy ministerstwo podejmowało albo zamierza podjąć działania międzyresortowe z udziałem Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministerstwa Spraw Zagranicznych w celu odróżnienia przypadków wykorzystywania polskich dokumentów legalizujących pracę i pobyt niezgodnie z ich celem od legalnego delegowania pracowników przez polskich usługodawców?
7. Czy ministerstwo widzi potrzebę wydania wytycznych lub objaśnień dla organów administracji publicznej, aby sam zamiar lub potencjalna możliwość prawidłowego delegowania cudzoziemca przez polskiego pracodawcę do wykonania usługi w innym państwie członkowskim UE nie były automatycznie traktowane jako przesłanka odmowy legalizacji pracy lub pobytu?
8. Czy ministerstwo zamierza przygotować analizę skutków gospodarczych i fiskalnych obecnej praktyki, obejmującą w szczególności utracone kontrakty, spadek przychodów przedsiębiorstw, spadek wartości eksportu usług, ryzyko ograniczenia zatrudnienia w Polsce oraz możliwe zmniejszenie wpływów podatkowych i składkowych?

Jednocześnie zwracam się z prośbą o dokonanie przez Ministerstwo Finansów analizy skutków gospodarczych i fiskalnych obecnych przepisów oraz praktyki administracyjnej dotyczącej zatrudniania cudzoziemców przez polskich eksporterów usług, w szczególności w zakresie wpływu na konkurencyjność polskich przedsiębiorców na jednolitym rynku UE, wartość eksportu usług, poziom zatrudnienia w Polsce oraz dochody sektora finansów publicznych.

Z wyrazami szacunku

Witold Tumanowicz
Poseł na Sejm RP