Interpelacja w sprawie ochrony zdrowia i wsparcia zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży w szkołach

Szanowna Pani Minister,

do mojego biura poselskiego wpływają liczne sygnały od obywateli dotyczące niewystarczającego systemu wsparcia psychologicznego dzieci i młodzieży oraz braku powszechnej edukacji emocjonalnej w szkołach.

Wiele z tych osób wskazuje, że doświadczenia przemocy domowej, uzależnień rodziców, przewlekłych konfliktów rodzinnych czy zaniedbań wychowawczych miały decydujący wpływ na ich późniejsze funkcjonowanie społeczne, zdrowie psychiczne oraz możliwości edukacyjne i zawodowe.

Choć w ostatnich latach podejmowane były działania zmierzające do zwiększenia dostępności pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkołach, nadal wiele placówek boryka się z niedoborem psychologów, pedagogów specjalnych oraz innych specjalistów. Coraz częściej podnoszona jest również potrzeba systemowego rozwijania kompetencji społecznych i emocjonalnych dzieci oraz młodzieży. Umiejętność radzenia sobie z emocjami, rozwiązywania konfliktów, budowania relacji, rozpoznawania przemocy oraz wiedza o możliwościach uzyskania pomocy mogą stanowić istotny element profilaktyki kryzysów psychicznych oraz przeciwdziałania przemocy wobec dzieci.

Inwestowanie w ochronę zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży oraz skuteczne mechanizmy ich ochrony nie jest wyłącznie wyrazem troski o najmłodszych, ale również racjonalną inwestycją społeczną i ekonomiczną.

Wczesna interwencja pozwala ograniczyć koszty związane z leczeniem, wykluczeniem społecznym oraz długotrwałym wsparciem osób, które w dzieciństwie nie otrzymały odpowiedniej pomocy. Każde skutecznie ochronione dziecko ma większą szansę na samodzielne, aktywne życie oraz pełne uczestnictwo w życiu społecznym i zawodowym.

Mając na uwadze powyższe, zwracam się do Pani Minister z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Ilu psychologów szkolnych jest obecnie zatrudnionych w publicznych szkołach i placówkach oświatowych w Polsce oraz jaki jest średni wskaźnik liczby uczniów przypadających na jednego psychologa?
2. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej prowadzi analizy dotyczące rzeczywistego zapotrzebowania szkół na psychologów, pedagogów i innych specjalistów? Jeżeli tak, jakie są ich wyniki?
3. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje wprowadzenie minimalnych standardów zatrudnienia psychologów szkolnych, określając maksymalną liczbę uczniów przypadających na jednego specjalistę?
4. Jakie działania planuje Ministerstwo Edukacji Narodowej w celu zwiększenia dostępności pomocy psychologicznej dla uczniów, zwłaszcza w szkołach zlokalizowanych na terenach wiejskich oraz w małych miejscowościach?
5. Czy rozważane jest rozszerzenie podstawy programowej o obowiązkowe treści dotyczące edukacji emocjonalnej, zdrowia psychicznego, budowania relacji społecznych, rozpoznawania przemocy oraz sposobów uzyskania pomocy?
6. Jakie programy profilaktyczne dotyczące zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży są obecnie realizowane lub planowane przez Ministerstwo Edukacji Narodowej we współpracy z innymi resortami?
7. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej monitoruje skuteczność udzielanej w szkołach pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz wpływ podejmowanych działań na dobrostan psychiczny uczniów? Jeżeli tak, jakie wnioski wynikają z prowadzonych analiz?
8. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje podjęcie działań legislacyjnych lub organizacyjnych zmierzających do wzmocnienia roli szkoły jako miejsca wczesnego rozpoznawania kryzysów psychicznych oraz kierowania dzieci i młodzieży do odpowiednich form specjalistycznego wsparcia?

Skuteczna ochrona zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży oraz zapewnienie im odpowiedniego wsparcia już na etapie edukacji szkolnej stanowią inwestycję w kapitał społeczny i przyszłość państwa. Wczesna identyfikacja problemów oraz szybka pomoc specjalistyczna mogą zapobiec pogłębianiu się kryzysów psychicznych, wykluczeniu społecznemu oraz długofalowym konsekwencjom zdrowotnym i ekonomicznym.

Z wyrazami szacunku

Wioleta Tomczak
Posłanka na Sejm RP