Interpelacja w sprawie wprowadzenia ustawowego prawa do bezpłatnego wstępu oraz pierwszeństwa obsługi poza kolejnością w muzeach i galeriach sztuki dla osób z niepełnosprawnościami oraz ich opiekunów, asystentów

Szanowna Pani Minister,

na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej zwracam się z interpelacją dotyczącą konieczności zniesienia barier ekonomicznych i organizacyjnych, które drastycznie ograniczają dostęp osób z niepełnosprawnościami do narodowych dóbr kultury. Wnoszę o podjęcie pilnych działań legislacyjnych w celu zagwarantowania osobom z niepełnosprawnościami oraz ich opiekunom (asystentom) prawa do bezpłatnego wstępu oraz pierwszeństwa wejścia i obsługi poza kolejnością we wszystkich muzeach i galeriach sztuki finansowanych ze środków publicznych.

Obecne ramy prawne w Polsce, w szczególności ustawa o muzeach, gwarantują jedynie bliżej nieokreślone ulgi w opłatach wstępu, pozostawiając decyzję o całkowitym zwolnieniu z kosztów w gestii dyrektorów poszczególnych placówek. Powoduje to chaos informacyjny – przed każdą wizytą beneficjenci zmuszeni są analizować wewnętrzne regulaminy instytucji. Co więcej, konieczność opłacenia biletu przez opiekuna, bez którego osoba z niepełnosprawnością często nie jest w stanie w ogóle opuścić miejsca zamieszkania, stanowi rażącą niesprawiedliwość społeczną i barierę finansową dla całych rodzin.

Równie dotkliwym problemem jest brak odgórnego, ustawowego uregulowania kwestii pierwszeństwa wejścia. Wiele osób z niepełnosprawnościami (w tym z niepełnosprawnościami sensorycznymi, intelektualnymi, neurologicznymi czy schorzeniami narządu ruchu) nie jest w stanie fizycznie podołać wielogodzinnemu oczekiwaniu w kolejkach do kas biletowych czy punktów kontroli w najpopularniejszych polskich muzeach.

Wzorując się na sprawdzonych modelach europejskich (m.in. we Włoszech czy we Francji), gdzie w muzeach narodowych standardem jest całkowicie darmowy bilet dla osoby z niepełnosprawnością i jej asystenta, połączony z dedykowanym, szybkim przejściem poza główną kolejką (priority access), zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego podejmie prace nad nowelizacją przepisów w celu wprowadzenia jednolitego, odgórnego zwolnienia z opłat za wstęp do muzeów i galerii państwowych dla osób z niepełnosprawnościami oraz jednego opiekuna?

2. Czy resort wprowadzi ustawowy zapis nakładający na publiczne instytucje kultury obowiązek obsługi osób z niepełnosprawnościami (wraz z opiekunami) poza kolejnością w kasach oraz na bramkach wejściowych?

3. Jakie byłyby szacunkowe skutki finansowe dla budżetu państwa w przypadku całkowitego zwolnienia tej grupy obywateli z opłat za wstęp do muzeów narodowych?

4. Czy w związku z procesem wdrażania Europejskiej Karty Osoby z Niepełnosprawnością (European Disability Card) ministerstwo planuje stworzenie ogólnopolskiego programu ułatwień, który z automatu dawałby posiadaczom karty prawo do darmowego wejścia i ominięcia kolejki?

Z poważaniem