Interpelacja w sprawie przygotowania systemu ochrony zdrowia na skutki fal upałów oraz realizacji zapowiadanego systemu monitorowania ich następstw

Szanowna Pani Minister,

w związku z falą upałów, która w ostatnim czasie przeszła przez Europę, w tym przez Polskę, oraz wobec prognoz wskazujących na możliwość wystąpienia kolejnych takich epizodów jeszcze w tym roku, zwracam się z prośbą o przedstawienie informacji dotyczących przygotowania systemu ochrony zdrowia na skutki ekstremalnych temperatur.

Według danych Światowej Organizacji Zdrowia, od 21 czerwca 2026 r. w Europie odnotowano ponad 1,3 tys. nadmiarowych zgonów powiązanych z wysokimi temperaturami. W opracowaniach naukowych podkreśla się również, że Europa jest najszybciej ocieplającym się kontynentem, a fale upałów stają się coraz częstsze i bardziej intensywne, co wiązane jest ze zmianami klimatu.

Sytuacja ta stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego. Szczególnie narażone są: osoby starsze, niemowlęta i małe dzieci, kobiety w ciąży, osoby z chorobami przewlekłymi, zwłaszcza układu krążenia, oddechowego, nerek i układu nerwowego.

Na szczególne podkreślenie zasługuje zagrożenie dla osób starszych. Dostępne analizy wskazują, że wszystkie fale upałów w Polsce w latach 2010–2019 spowodowały śmierć około 6 tys. osób, a podczas każdej ogólnopolskiej fali upału w 10 największych miastach Polski umierało średnio o 153 więcej osób w wieku 60+ niż w sytuacji bez takiej fali. Ma to szczególne znaczenie w kraju starzejącego się społeczeństwa, w którym rośnie liczba osób wymagających opieki zdrowotnej i długoterminowej w warunkach zwiększonego ryzyka zdrowotnego podczas ekstremalnych temperatur.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. W odpowiedzi na interpelację 5816 złożoną w 2024 r., Ministerstwo Zdrowia zadeklarowało uruchomienie prac nad systemem monitorowania poziomu hospitalizacji, umożliwiającego monitorowanie efektów zdrowotnych takich zdarzeń jak fale upałów. Proszę o informacje na temat:

   1. Czy prace nad tym systemem zostały zrealizowane i czy system został wdrożony do stosowania w placówkach ochrony zdrowia?
   2. W jakim zakresie system umożliwia monitorowanie hospitalizacji, interwencji ratownictwa medycznego oraz innych zdarzeń zdrowotnych związanych z ekstremalnymi temperaturami i falami upałów?
   3. Jakie wyniki lub wstępne analizy dotyczące skutków zdrowotnych upałów (w tym hospitalizacji, interwencji i ewentualnych zgonów) zostały już uzyskane w ramach tego systemu?
   4. Czy planowane jest udostępnienie tych danych lub opracowanie jawnego raportu dotyczącego skutków zdrowotnych fal upałów w Polsce?
   5. Jakie są dalsze kroki i harmonogram prac nad systemem, jeśli nie został już całkowicie wdrożony?

2. Czy placówki opieki długoterminowej, zakłady opiekuńczo-lecznicze, szpitale oraz inne placówki całodobowej opieki podlegające pod zakres nadzoru Ministerstwa Zdrowia są przygotowane na długotrwałe okresy bardzo wysokich temperatur?

3. Czy obowiązują wytyczne dotyczące maksymalnych temperatur w salach chorych, pokojach mieszkańców i pomieszczeniach wspólnych w placówkach ochrony zdrowia?

4. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje przeprowadzenie kontroli w placówkach ochrony zdrowia pod kątem przygotowania na fale upałów, w szczególności w zakresie wentylacji, dostępu do chłodzenia pomieszczeń, zaopatrzenia w wodę, procedur reagowania oraz ochrony osób z grup ryzyka?

5. Czy resort planuje opracowanie krajowego planu ochrony zdrowia na czas fal upałów, obejmującego m.in. system ostrzegania, procedury dla placówek, standardy opieki nad osobami starszymi i przewlekle chorymi oraz zasady raportowania skutków zdrowotnych takich zjawisk?