Interpelacja w sprawie projektu ustawy o zespołach ludowych oraz systemowego wsparcia niematerialnego dziedzictwa kulturowego

Szanowna Pani Minister,

w związku z trwającymi pracami nad poselskim projektem ustawy o zespołach ludowych zwracam się z interpelacją dotyczącą planowanych rozwiązań prawnych i finansowych w zakresie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Kultura tradycyjna i ludowa jest jednym z najważniejszych elementów polskiej tożsamości narodowej. Jej zachowanie jest możliwe dzięki działalności wielu środowisk: zespołów ludowych, twórców tradycyjnych, mistrzów rzemiosł, muzyków, śpiewaków, tancerzy, edukatorów, organizacji społecznych, instytucji kultury oraz lokalnych wspólnot przekazujących wiedzę i zwyczaje kolejnym pokoleniom.

Z uznaniem należy przyjąć zainteresowanie zwiększeniem środków publicznych przeznaczonych na wsparcie kultury ludowej. Jednocześnie środowiska zajmujące się niematerialnym dziedzictwem kulturowym wskazują na potrzebę stworzenia rozwiązań obejmujących całe spektrum depozytariuszy tradycji, a nie tylko jedną formę organizacyjną.

Wątpliwości budzi fakt, że projekt ustawy o zespołach ludowych może prowadzić do uprzywilejowania jednej grupy podmiotów, podczas gdy wiele innych osób i organizacji, które na co dzień chronią i przekazują polskie dziedzictwo kulturowe, może zostać pominiętych. Konwencja UNESCO z 2003 roku w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego, ratyfikowana przez Polskę, wskazuje na konieczność ochrony żywych tradycji, praktyk, wiedzy i umiejętności przekazywanych przez wspólnoty, grupy oraz jednostki.

W związku z powyższym zwracam się z pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przeprowadziło analizę wpływu projektu ustawy o zespołach ludowych na pozostałe środowiska zajmujące się ochroną niematerialnego dziedzictwa kulturowego?

2. W jaki sposób ministerstwo zamierza zapewnić równy dostęp do środków publicznych dla wszystkich depozytariuszy tradycji, w tym twórców ludowych, rękodzielników, muzyków, śpiewaków, mistrzów tradycji i lokalnych wspólnot?

3. Czy ministerstwo rozważa przygotowanie kompleksowej ustawy o ochronie niematerialnego dziedzictwa kulturowego, zgodnej z założeniami konwencji UNESCO z 2003 roku?

4. Jakie uwagi zgłoszone podczas konsultacji społecznych projektu ustawy o zespołach ludowych zostały uwzględnione i jakie zmiany wprowadzono w projekcie w związku z tymi opiniami?

5. Czy ministerstwo planuje zwiększenie finansowania istniejących programów wspierających kulturę tradycyjną prowadzonych przez podległe instytucje, zamiast tworzenia wyłącznie nowych mechanizmów skierowanych do jednej grupy odbiorców?

6. Jakie kryteria będą obowiązywały przy podziale środków przewidzianych na wsparcie kultury tradycyjnej, aby zagwarantować ich przejrzysty i sprawiedliwy podział?

7. Czy ministerstwo planuje rozpoczęcie szerokiego dialogu ze środowiskami zajmującymi się kulturą tradycyjną przed przyjęciem ostatecznych rozwiązań legislacyjnych?