Interpelacja w sprawie sytuacji finansowej systemu ochrony zdrowia oraz sytuacji szpitali w okręgu wyborczym nr 11

Szanowna Pani Minister,

system ochrony zdrowia w Polsce znajduje się dziś w stanie głębokiego kryzysu finansowego i organizacyjnego. Do mojego biura poselskiego dociera coraz więcej sygnałów od dyrektorów szpitali, samorządów powiatowych oraz mieszkańców regionu o narastających problemach finansowych placówek ochrony zdrowia oraz pogarszającym się dostępie do świadczeń medycznych. Coraz częściej pojawiają się informacje o ograniczaniu działalności oddziałów, wstrzymywaniu przyjęć pacjentów czy narastającym zadłużeniu szpitali powiatowych.

Szczególnie niepokojące są informacje dotyczące finansów Narodowego Funduszu Zdrowia oraz sposobu rozliczania świadczeń wykonanych przez szpitale ponad zakontraktowane limity. Z publicznie dostępnych informacji wynika, że deficyt Narodowego Funduszu Zdrowia w 2026 roku może wynieść około 23 mld zł, co prowadzi do działań ograniczających finansowanie świadczeń zdrowotnych oraz przerzucania kosztów funkcjonowania systemu na szpitale i samorządy.

Jednocześnie pojawiają się informacje o planach ograniczania finansowania badań diagnostycznych, w tym pokrywania jedynie części kosztów badań obrazowych czy profilaktycznych, co budzi ogromne obawy środowiska medycznego oraz pacjentów.

W wielu miejscach w Polsce obserwujemy już konsekwencje tej polityki:

• ograniczanie działalności oddziałów szpitalnych,
• zamykanie oddziałów w tym szczególnie położniczych,
• wstrzymywanie przyjęć nowych pacjentów,
• rosnące zadłużenie szpitali powiatowych.

Jednocześnie coraz większy ciężar finansowania ochrony zdrowia spada na samorządy powiatowe, które są organami prowadzącymi wielu szpitali. W praktyce oznacza to konieczność przekazywania ogromnych środków z budżetów samorządów na ratowanie szpitali, kosztem inwestycji publicznych – w tym m.in. infrastruktury drogowej, edukacji czy transportu.

Problem ten szczególnie dotyka szpitali powiatowych w okręgu wyborczym nr 11, który obejmuje powiaty:

• kutnowski,
• łaski,
• łęczycki,
• łowicki,
• pabianicki,
• pajęczański,
• poddębicki,
• sieradzki,
• wieluński,
• wieruszowski,
• zduńskowolski,
• zgierski.

Na terenie tych powiatów funkcjonują m.in. następujące placówki szpitalne:

• Kutnowski Szpital Samorządowy w Kutnie,
• Szpital Powiatowy w Łasku,
• Zespół Opieki Zdrowotnej w Łęczycy,
• Zespół Opieki Zdrowotnej w Łowiczu,
• Pabianickie Centrum Medyczne w Pabianicach,
• Szpital Powiatowy w Pajęcznie,
• Poddębickie Centrum Zdrowia w Poddębicach,
• Szpital Wojewódzki w Sieradzu,
• Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Wieluniu,
• Szpital Powiatowy w Wieruszowie,
• Zduńskowolski Szpital Powiatowy w Zduńskiej Woli,
• Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Zgierzu.

Szpitale te realizują świadczenia zdrowotne dla setek tysięcy mieszkańców regionu. Jednocześnie coraz częściej sygnalizują one problemy z płynnością finansową wynikające z niedostatecznego finansowania świadczeń przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Szczególne obawy budzą informacje dotyczące rozliczania tzw. nadwykonań, czyli świadczeń wykonanych ponad zakontraktowane limity. Z docierających informacji wynika, że w niektórych przypadkach NFZ proponuje zapłatę jedynie części wartości wykonanych świadczeń. Przykładem jest sytuacja Kutnowskiego Szpitala Samorządowego, w której pojawiły się informacje, że NFZ zamierza zapłacić jedynie około 40% wartości świadczeń wykonanych ponad limit w ubiegłym roku.

Taka sytuacja oznacza w praktyce, że szpitale, które przyjmują większą liczbę pacjentów i realizują więcej świadczeń niż wynika to z kontraktu, są za to finansowo karane i są zmuszone finansować leczenie pacjentów z własnych środków lub zaciągać zobowiązania finansowe. W efekcie ciężar utrzymania systemu ochrony zdrowia przerzucany jest na samorządy powiatowe, które jako organy prowadzące szpitale muszą pokrywać powstałe straty.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

1. Sytuacja finansowa Narodowego Funduszu Zdrowia

1. Jaki jest rzeczywisty poziom deficytu Narodowego Funduszu Zdrowia planowany na rok 2026?
2. Jakie działania planuje Minister Zdrowia w celu zapewnienia stabilnego finansowania systemu ochrony zdrowia?

2. Rozliczanie nadwykonań

1. Jakie są obecnie obowiązujące zasady rozliczania nadwykonań w poszczególnych rodzajach świadczeń zdrowotnych w roku 2025 i 2026?
2. Dlaczego w wielu przypadkach NFZ proponuje finansowanie jedynie części świadczeń wykonanych ponad limit?
3. Czy prawdą jest, że w przypadku niektórych szpitali – w tym Kutnowskiego Szpitala Samorządowego – NFZ proponuje zapłatę jedynie około 40% wartości nadwykonań z ubiegłego roku?
4. Ilu świadczeniodawców w Polsce objętych jest podobnymi zasadami rozliczania nadwykonań (poniżej faktycznie poniesionych kosztów)?

3. Sytuacja szpitali w okręgu wyborczym nr 11

1. Jaka jest obecna sytuacja finansowa szpitali w powiatach: kutnowskim, łaskim, łęczyckim, łowickim, pabianickim, pajęczańskim, poddębickim, sieradzkim, wieluńskim, wieruszowskim, zduńskowolskim i zgierskim?
2. Jakie były w latach 2023–2025:
   • wartości kontraktów z NFZ dla tych placówek,
   • wysokość nadwykonań,
   • wysokość faktycznie zapłaconych świadczeń ponad limit?

4. Wsparcie dla szpitali powiatowych

1. Jakie działania planuje minister zdrowia w celu poprawy sytuacji finansowej szpitali powiatowych?
2. Czy minister zdrowia analizuje skutki przerzucania kosztów funkcjonowania systemu ochrony zdrowia na samorządy powiatowe?

5. Dostępność świadczeń medycznych

1. Czy planowane są ograniczenia finansowania badań diagnostycznych, takich jak rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, kolonoskopia czy gastroskopia?
2. Jakie działania podejmie rząd w celu skrócenia kolejek do specjalistów i zapewnienia pacjentom szybkiego dostępu do leczenia?

Obecna sytuacja budzi ogromny niepokój mieszkańców regionu. Jeżeli szpitale powiatowe będą zmuszone ograniczać działalność lub zadłużać się w celu ratowania systemu, ucierpią przede wszystkim pacjenci. System ochrony zdrowia wymaga pilnych działań naprawczych. Szpitale powiatowe nie mogą być pozostawione same sobie w sytuacji, w której zmuszone są finansować leczenie pacjentów ponad zakontraktowane limity, a samorządy powiatowe – zamiast realizować inwestycje rozwojowe – muszą przeznaczać środki na ratowanie systemu ochrony zdrowia.

Dlatego konieczne jest przedstawienie jasnego planu stabilizacji finansów Narodowego Funduszu Zdrowia oraz zapewnienia pełnego finansowania świadczeń realizowanych przez publiczne placówki medyczne. Przedstawiony przez Panią Minister program naprawy nie gwarantuje całkowitego uzdrowienia sytuacji. Dotyka on w znacznej mierze kwestii płacowych. Dlatego też proszę o rozwinięcie tematu i przybliżenie całokształtu proponowanych zmian z przewidywanymi skutkami systemowymi i finansowymi.

Z poważaniem

Tadeusz Woźniak
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej