Interpelacja w sprawie problemu emigracji absolwentów polskich uczelni medycznych

Szanowna Pani Minister,

niniejsza interpelacja stanowi kontynuację i rozwinięcie problematyki, którą poruszałam już blisko rok temu w interpelacji nr 11086 skierowanej do resortu zdrowia. Zwracałam wówczas uwagę na frustrację społeczną wynikającą z faktu, że kształcenie na kierunkach lekarskich jest niezwykle kosztowne dla polskiego podatnika, do tego 20% miejsc zajmowana jest przez obcokrajowców, którzy po zdobyciu dyplomu w zdecydowanej większości bezpowrotnie opuszczają nasz kraj.

Koszt wykształcenia jednego lekarza w systemie bezpłatnych, dziennych studiów wyższych jest dla budżetu państwa ogromny i wynosi nawet kilkaset tysięcy złotych. W sytuacji, w której polski system ochrony zdrowia stale boryka się z deficytami kadrowymi, a kolejki do specjalistów nie ulegają skróceniu, fakt, że część z tych absolwentów niemal od razu wyjeżdża do pracy w innych państwach europejskich, budzi w przestrzeni publicznej zrozumiałe kontrowersje.

Aktualnie, wskutek licznych skandali ujawnianych w polskim systemie ochrony zdrowia rozgorzała dyskusja o tym, w jaki sposób należy zreformować system. Od dłuższego czasu pojawia się już w przestrzeni publicznej pomysł wprowadzenia dla absolwentów studiów lekarskich obowiązku pozostania w kraju i odpracowania kosztów bezpłatnej nauki w publicznym systemie ochrony zdrowia. Jasno widać bowiem, że zarobki lekarzy w Polsce są już na bardzo wysokim poziomie i czynnik finansowy nie jest przyczyną wyjazdów za granicę.

Rząd Mateusza Morawieckiego w 2022 roku wprowadził nową formę wsparcia dla studentów medycyny - instytucję kredytu na studia medyczne (wraz z obowiązkiem spłaty kredytu na studia medyczne po ukończonych studiach lub odpracowania tych studiów w publicznej służbie zdrowia). Według danych przekazanych przez Ministerstwo Zdrowia tylko do lipca 2025 roku liczba zawartych umów o kredyt studencki wyniosła 4265. Powyższe dane dobitnie pokazują, że mechanizmy łączące wsparcie finansowe z gwarancją pracy w polskim systemie publicznym spotykają się z realnym zainteresowaniem studentów i mają ogromny potencjał. Stanowią one dowód na to, że mądre zarządzanie zobowiązaniami wobec państwa jest możliwe i akceptowane przez młodych medyków.

W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jak Ministerstwo Zdrowia szacuje koszt wykształcenia lekarza na dziennych studiach na uczelni publicznej?

2. Jakie systemowe, pozafinansowe kroki podjęło ministerstwo w ciągu ostatniego roku, by zatrzymać w kraju polskich absolwentów studiów lekarskich?

3. Skoro znaczna część miejsc na wydziałach lekarskich w Polsce zajmowana jest przez obcokrajowców (blisko 20%), jakie inicjatywy i zachęty planuje wdrożyć resort, aby skutecznie zatrzymać przynajmniej część z nich w krajowym, publicznym systemie ochrony zdrowia, zamiast traktować ten sektor wyłącznie jako źródło dochodu dla uczelni wyższych?

4. Jakie są plany Ministerstwa Zdrowia wobec programu kredytów na studia medyczne? Czy resort przewiduje jego kontynuację, modyfikację lub rozszerzenie o nowe mechanizmy stypendialno-lojalnościowe?

5. Czy ministerstwo ma szczegółowe dane ilu studentów medycyny w przeciągu ostatnich 5 lat, wyjechało po studiach z kraju?

Z wyrazami szacunku

Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP