Interpelacja w sprawie rządowego projektu przewidującego wprowadzenie katalogu usług, których nabycie w warunkach niezgodnych z prawem może rodzić solidarną odpowiedzialność nabywcy za VAT

Przedmiotem prac sejmowych jest obecnie rządowy projekt, który przewiduje wprowadzenie katalogu usług, których nabycie w warunkach niezgodnych z prawem może rodzić solidarną odpowiedzialność nabywcy za VAT, którego nie odprowadził jego kontrahent.

Solidarna odpowiedzialność nie jest nową regulacją. Wprowadzono ją w 2013 r., a jej zastosowanie było ograniczone do obrotu towarami „wrażliwymi”, tj. tymi, które najczęściej były przedmiotem fikcyjnego obrotu w ramach tzw. karuzel VAT. Dotyczyło to w szczególności obrotu metalami czy elektroniką. Z dniem 1 listopada 2019 r. towary, których dotyczyła solidarna odpowiedzialność zostały objęte obowiązkowym zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności (MPP). Oznacza to, że solidarna odpowiedzialność ma obecnie zastosowanie, gdy należność z tytułu sprzedaży towaru wrażliwego nie przekroczyła wartości wymagającej zastosowania MPP. Zastosowanie MPP, dobrowolne przy sprzedaży o wartości poniżej 15 tys. zł, zwalnia z zastosowania solidarnej odpowiedzialności.

Procedowana obecnie nowelizacja rozszerza solidarną odpowiedzialność na nabywcę niektórych usług niematerialnych o wartości ponad 15 000 zł (lub ponad 50 000 zł od tego samego sprzedawcy w miesiącu). Wskazane usługi wymienione będą w nowym załączniku nr 16 do ustawy o VAT. Analogicznie jak dotychczas, solidarna odpowiedzialność dotyczyć będzie sytuacji, w których podatnik wiedział lub miał uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać, że sprzedawca nie wpłaci swojej należności do urzędu skarbowego. Projekt przewiduje również, że z odpowiedzialności solidarnej nie będzie wyłączało fakultatywne zastosowanie MPP, jeżeli nabywca wie, że faktura, którą opłaca, została wystawiona przez nieistniejący podmiot, czynności w niej opisane są pozorne, nieważne lub nieistniejące lub jeśli kwoty na niej wykazane nie pokrywają się z rzeczywistością. Ta nowa zasada dotyczyć ma zarówno towarów, jak i usług. Oznacza to, że znajdzie zastosowanie dla dwóch kategorii zakupów:

1) usług wyszczególnionych w nowym załączniku nr 16 na kwotę powyżej 15 tys. zł oraz

2) towarów, które są wyszczególnione w załączniku nr 15, na kwotę poniżej 15 tys. zł.

Mając powyższe na uwadze, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Z czego wynika zaproponowany katalog usług niematerialnych, których nabycie będzie się mogło wiązać z zastosowaniem solidarnej odpowiedzialności w VAT? Jak często są one wykorzystywane do wystawiania „pustych faktur”? Ile takich przypadków zidentyfikowanych zostało przez KAS w poszczególnych miesiącach lat 2021-2026?
2. Ile razy i na jaką sumę zastosowano wobec podatników solidarną odpowiedzialności z art. 105a ustawy o VAT? Proszę o odpowiedź w podziale na miesiące, za okres od stycznia 2021 r. do czerwca 2026 r.
3. Ile razy i na jaką sumę odstąpiono od nakładania na podatników solidarnej odpowiedzialności w VAT z art. 105a ustawy o VAT z powodu zastosowania przez podatnika MPP (art. 105a ust. 3 pkt 6)? Proszę o odpowiedź w podziale na miesiące, od stycznia 2021 r. do czerwca 2026.
4. Ile razy i na jaką sumę nałożono na podatników grzywnę z art. 57c KKS za dokonanie płatności z pominięciem MPP? Proszę o odpowiedź w podziale na miesiące, od stycznia 2021 r. do czerwca 2026 r.
5. Ile razy i na jaką kwotę nałożono na podatników dodatkowe zobowiązanie podatkowe w VAT z art. 112b oraz art. 112c ustawy o VAT? Jaka była wysokość nałożonych sankcji? Proszę o odpowiedź w podziale na podstawę prawną nałożenia sankcji; zastosowaną stawkę oraz na miesiące, w których ustalono dodatkowe zobowiązanie podatkowe, za okres od stycznia 2021 r. do czerwca 2026 r.
6. Ile razy i na jaką sumę zostało nałożone na podatników dodatkowe zobowiązanie podatkowe w VAT za wystawienie faktury bez wyrazów "mechanizm podzielonej płatności" (art. 106d ust.12 ustawy o VAT)? Proszę o odpowiedź w podziale na miesiące, za okres od stycznia 2021 r. do czerwca 2026 r.
7. Proszę o odpowiedź w podziale na podstawę prawną nałożenia potencjalnej sankcji oraz miesiące, za okres od stycznia 2021 r. do czerwca 2026 r. Ile razy odstąpiono od nakładania na podatników dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT z art. 112b ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1, ust. 2a oraz art. 112c ustawy o VAT z powodu zastosowania przez podatnika MPP? Jaka była suma grożących podatnikowi z tego tytułu sankcji?