Interpelacja w sprawie rzeczywistej skuteczności programu renty wdowiej oraz zapowiadanych zmian

Szanowna Pani Minister,

w przestrzeni publicznej przedstawiciele koalicji rządzącej ogłaszają kolejne zapowiedzi dotyczące renty wdowiej. Padają deklaracje, że od 2027 r. udział drugiego świadczenia wzrośnie z 15 proc. do 25 proc., a w dalszej perspektywie nawet do 50 proc. Jednocześnie zapowiadane jest rozszerzenie uprawnienia na wszystkich wdowców i wdowy.

Powstaje jednak zasadnicze pytanie, dlaczego rząd już dziś składa kolejne obietnice, skoro obecne rozwiązania pozostawiły poza systemem dziesiątki tysięcy osób. Z danych ZUS wynika, że wydano ponad 130 tys. decyzji odmownych, a najczęstszymi przyczynami były rygorystyczne kryteria ustawowe oraz obowiązujący limit wysokości świadczeń.

Trudno oprzeć się wrażeniu, że obecna koalicja zamiast przygotować od początku sprawiedliwe i powszechne rozwiązania, najpierw stworzyła system pełen ograniczeń, a dziś próbuje przykryć jego niedoskonałości kolejnymi konferencjami prasowymi i obietnicami na kolejne lata. Seniorzy nie potrzebują następnych zapowiedzi – oczekują realnej pomocy i stabilnego prawa.

W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Ilu osobom odmówiono prawa do renty wdowiej według stanu na dzień udzielenia odpowiedzi na niniejszą interpelację, z podziałem na poszczególne przyczyny odmowy?

2. Ilu świadczeniobiorców nie otrzymało renty wdowiej wyłącznie z powodu przekroczenia ustawowego limitu wysokości świadczeń?

3. Ilu świadczeniobiorców nie uzyskało prawa do świadczenia z uwagi na warunek nabycia prawa do renty rodzinnej nie wcześniej niż pięć lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego?

4. Czy ministerstwo prowadzi analizy dotyczące skutków społecznych obowiązujących ograniczeń oraz liczby osób wykluczonych z systemu?

5. Kiedy rząd przedstawi projekt ustawy realizujący zapowiedzi zwiększenia drugiego świadczenia do 25 proc., a następnie do 50 proc.?

6. Czy zabezpieczono środki finansowe na realizację tych zapowiedzi w Wieloletnim Planie Finansowym Państwa oraz w projekcie ustawy budżetowej? Jeżeli tak, w jakiej wysokości?

7. Czy rząd posiada wyliczenia dotyczące kosztów rozszerzenia prawa do renty wdowiej na wszystkich wdowców i wszystkie wdowy? Proszę o przedstawienie tych analiz.

8. Z jakich powodów rząd nie zdecydował się na szersze i bardziej sprawiedliwe rozwiązania już na etapie uchwalania ustawy, skoro dziś sam przyznaje, że konieczne są kolejne zmiany?

9. Ilu świadczeniobiorców skorzystałoby z projektowanych zmian polegających na podniesieniu drugiego świadczenia do 50 proc.?

10. Czy rząd planuje likwidację limitu trzykrotności minimalnej emerytury, który pozbawia część seniorów prawa do pełnego skorzystania z renty wdowiej?

W opinii wielu środowisk senioralnych obecny system wymaga głębokiej korekty. Niepokój budzi również fakt, że kolejne zapowiedzi zmian pojawiają się dopiero po ujawnieniu skali odmów oraz krytyki obowiązujących przepisów. Rodzi to uzasadnione pytania, czy rząd od początku miał świadomość wad przyjętych rozwiązań, czy też dopiero presja opinii publicznej skłoniła go do zapowiadania kolejnych nowelizacji.