Interpelacja w sprawie obniżenia stawki podatku VAT na butelkowaną wodę mineralną i źródlaną oraz ujednolicenia opodatkowania wody we wszystkich jej postaciach

Szanowna Pani Minister, Szanowny Panie Ministrze,

obecny system podatkowy w Polsce w zakresie opodatkowania napojów jest głęboko niespójny i stoi w wyraźnej sprzeczności z celami polityki zdrowotnej państwa. Czysta, butelkowana woda mineralna i źródlana – będąca produktem pierwszej potrzeby i najzdrowszym sposobem nawadniania organizmu – opodatkowana jest najwyższą, 23-procentową stawką podatku VAT. Tymczasem przez lata system podatkowy faworyzował napoje przetworzone (np. zawierające minimum 20% soku), nawet te dosładzane i aromatyzowane, nakładając na nie preferencyjną stawkę 5%. Taka konstrukcja przepisów oznacza, że system podatkowy de facto zniechęca obywateli do prozdrowotnych wyborów, karząc ich finansowo za zakup najprostszego i najbardziej naturalnego napoju.

Kolejnym absurdem jest zróżnicowanie stawek ze względu na sposób dostarczania wody. Woda płynąca z miejskich wodociągów, traktowana jako usługa komunalna, objęta jest stawką 8% VAT. Kiedy jednak woda (często o znacznie wyższych walorach zdrowotnych, z ujęć głębinowych) zostaje zamknięta w butelce, traktowana jest jako towar handlowy obciążony stawką 23%. Sytuacja ta prowadzi do kuriozalnych konsekwencji również w ramach systemu kaucyjnego, gdzie stawka VAT od niezwróconej butelki zależy od tego, jaki napój się w niej znajdował.

Polityka fiskalna państwa powinna wspierać zdrowie publiczne i promować profilaktykę, w tym walkę z otyłością i chorobami dietozależnymi. Obniżenie stawki VAT na wodę butelkowaną – na przykład do rzędu 8%, na wzór opodatkowania wody wodociągowej – ujednoliciłoby system i uczyniło zdrową wodę bardziej przystępną cenowo dla wszystkich Polek i Polaków.

W związku z powyższym, kieruję do Pana Ministra następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Finansów prowadzi lub planuje rozpocząć prace analityczne i legislacyjne mające na celu obniżenie stawki podatku VAT na butelkowaną wodę mineralną i źródlaną (np. z 23% na 8%)?

2. W jaki sposób resort finansów uzasadnia z punktu widzenia zdrowia publicznego utrzymywanie najwyższej stawki VAT (23%) na czystą wodę, podczas gdy wiele wysoko przetworzonych napojów mogło i nadal może korzystać z niższych stawek?

3. Czy ministerstwo rozważa systemowe ujednolicenie podatku VAT na wodę w każdej jej postaci (zarówno dostarczanej siecią wodociągową, jak i butelkowaną), tak aby zlikwidować obecną dyskryminację ze względu na formę dystrybucji?

4. Czy resort dokonywał symulacji wpływu obniżenia stawki podatku VAT na wodę butelkowaną do 8% na budżet państwa, przy jednoczesnym uwzględnieniu potencjalnych długoterminowych oszczędności w systemie ochrony zdrowia, wynikających z promowania zdrowych nawyków żywieniowych? Jeśli tak, proszę o przedstawienie wyników tych analiz.