Interpelacja w sprawie poboru opłaty targowej na prywatnych targowiskach oraz granic obowiązków informacyjnych przedsiębiorców wobec organów podatkowych

Szanowny Panie Ministrze,

do mojego biura poselskiego zgłosił się właściciel prywatnego targowiska, na którym pobierana jest przez gminę opłata targowa. Jednocześnie właściciel nieruchomości ponosi wszelkie koszty związane z utrzymaniem targowiska, w tym koszty infrastruktury, bezpieczeństwa, porządku, mediów oraz bieżącego funkcjonowania obiektu, a także uiszcza podatek od nieruchomości na rzecz gminy.

Pomimo wyznaczenia przez gminę własnego inkasenta do poboru opłaty targowej, organ podatkowy kieruje do właściciela prywatnego targowiska wezwania do przekazywania danych jego klientów - informacji o najemcach poszczególnych stanowisk handlowych oraz danych osób, które – według organu – mogły nie uiścić opłaty targowej. Jednocześnie przedsiębiorcy grozi się nałożeniem kary porządkowej w przypadku odmowy udzielenia żądanych informacji. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 9 Ordynacji podatkowej inkasent jest obowiązany wyłącznie do pobrania opłaty od podatnika oraz jej wpłacenia organowi podatkowemu we właściwym terminie – są to czynności o charakterze techniczno-rachunkowym, wykonywane na podstawie stawek ustalonych przez radę gminy w uchwale (art. 19 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Jednocześnie, w myśl art. 30 § 2 i 4 Ordynacji podatkowej, to organ podatkowy – a nie osoba trzecia – jest właściwy do stwierdzenia nieprawidłowości w poborze opłaty przez inkasenta i wydania w tym zakresie decyzji określającej wysokość należności. Właściciel prywatnego targowiska, który nie został wyznaczony uchwałą rady gminy na inkasenta, nie posiada statusu podatnika, płatnika ani inkasenta w rozumieniu Ordynacji podatkowej, a zatem nie ciąży na nim ustawowy obowiązek ustalania kręgu osób zobowiązanych do zapłaty opłaty targowej ani przekazywania w tym zakresie danych organowi podatkowemu.

Praktyka ta budzi poważne wątpliwości z punktu widzenia zasady proporcjonalności działań organów administracji publicznej, wolności działalności gospodarczej oraz zasady zaufania obywatela do państwa. Powstaje bowiem pytanie, czy organ podatkowy może przerzucać na prywatnego przedsiębiorcę obowiązki związane z ustalaniem podatników opłaty targowej, skoro sam wyznaczył inkasenta odpowiedzialnego za jej pobór.

Dodatkowo wskazać należy, że przekazywanie danych klientów przez właściciela prywatnego targowiska może negatywnie wpływać na relacje gospodarcze przedsiębiorcy z jego kontrahentami.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy w ocenie Ministra Finansów i Gospodarki organ podatkowy może żądać przekazywania danych kontrahentów przedsiębiorcy, skoro do poboru podatku został wyznaczony inkasent?
2. Czy Ministerstwo Finansów analizowało wpływ obecnych przepisów dotyczących opłaty targowej na funkcjonowanie prywatnych targowisk oraz relacje pomiędzy przedsiębiorcami a organami podatkowymi?
3. Czy Ministerstwo Finansów prowadzi analizy dotyczące zasadności dalszego funkcjonowania opłaty targowej, w szczególności w odniesieniu do prywatnych targowisk, których właściciele ponoszą pełne koszty utrzymania infrastruktury, a jednocześnie odprowadzają podatek od nieruchomości na rzecz gminy, czy nie dochodzi tutaj do podwójnego opodatkowania przedsiębiorców zarządzających tego typu działalnością – kto przygotowywał taką analizę, gdzie są dostępne jej wyniki?
4. Czy Ministerstwo Finansów rozważa przygotowanie zmian legislacyjnych zmierzających do ograniczenia lub zniesienia obowiązku poboru opłaty targowej na targowiskach prywatnych albo całkowitą reformę tej opłaty?
5. Czy w ocenie Ministra Finansów i Gospodarki dopuszczalne jest nakładanie lub grożenie nałożeniem kary porządkowej na podstawie art. 262 Ordynacji podatkowej wobec właściciela prywatnego targowiska za odmowę przekazania danych jego klientów, jeżeli organ podatkowy wyznaczył własnego inkasenta do poboru opłaty targowej i dysponuje instrumentami pozwalającymi na samodzielne ustalenie osób zobowiązanych do jej uiszczenia?
6. Czy w ocenie Ministra Finansów i Gospodarki dopuszczalne jest wykorzystywanie instytucji kary porządkowej z art. 262 Ordynacji podatkowej w celu pośredniego zobowiązania przedsiębiorcy do wykonywania czynności dowodowych i ustalania stanu faktycznego, które co do zasady należą do organu podatkowego?