Interpelacja w sprawie wpisywania polskich parlamentarzystów i obywateli RP na ukraińską listę Myrotworeć, określaną jako "lista wrogów Ukrainy" lub "lista śmierci", oraz braku stanowczej reakcji Ministerstwa Spraw Zagranicznych

Na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej składam interpelację w sprawie wpisywania polskich parlamentarzystów, przedstawicieli życia publicznego oraz obywateli Rzeczypospolitej Polskiej na prowadzoną na Ukrainie bazę Centrum „Myrotworeć“, określaną w przestrzeni publicznej jako lista „wrogów Ukrainy“ lub „lista śmierci“.

W ostatnich dniach opinię publiczną w Polsce obiegła informacja o umieszczeniu europoseł Ewy Zajączkowskiej-Hernik w bazie Centrum „Myrotworeć“. Według doniesień medialnych i publicznych wypowiedzi samej zainteresowanej nastąpiło to po jej wystąpieniu w Parlamencie Europejskim, w którym potępiła zbrodniczą działalność UPA oraz sprzeciwiła się gloryfikacji ideologii banderowskiej. W bazie miała zostać określona jako „propagandysta antyukraiński“. Media informowały również, że kilka dni wcześniej na tej samej liście znalazł się szef Kancelarii Prezydenta RP Zbigniew Bogucki, któremu zarzucono m.in. wypowiedzi dotyczące ludobójstwa wołyńskiego, Stepana Bandery oraz użycia pojęcia Małopolska Wschodnia.

Nie są to przypadki jednostkowe. Według doniesień prasowych na liście Centrum „Myrotworeć“ znajdują się również inni Polacy, w tym osoby publiczne i politycy, m.in. Krzysztof Bosak, Grzegorz Braun, Rafał Mekler. Wpisywanie obywateli RP na tego rodzaju listę, wraz z publikacją danych osobowych i piętnującymi określeniami, musi budzić najwyższy niepokój z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa polskiego, ochrony obywateli RP oraz standardów relacji międzynarodowych.

Szczególnie bulwersujące jest to, że powodem wpisów mają być wypowiedzi dotyczące prawdy historycznej o ludobójstwie dokonanym na Polakach przez OUN-UPA na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej. Państwo polskie ma obowiązek bronić prawa swoich obywateli, parlamentarzystów oraz przedstawicieli w instytucjach międzynarodowych do upominania się o pamięć ofiar ludobójstwa wołyńskiego. Nie może być tak, że Polacy domagający się prawdy historycznej, godnego pochówku ofiar i zaprzestania kultu zbrodniarzy są przedstawiani jako wrogowie obcego państwa.

Centrum „Myrotworeć“ od lat budzi poważne kontrowersje międzynarodowe. W przeszłości publikacja danych osobowych dziennikarzy przez ten portal była krytykowana przez ambasadorów państw G7, Organizację Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie oraz organizacje broniące wolności prasy. Wskazywano, że ujawnianie danych osobowych bez zgody zainteresowanych narusza standardy ochrony prywatności i może zwiększać ryzyko zagrożeń wobec osób wpisanych do bazy.

Z tego względu nie wystarczy ogólne stwierdzenie, że sprawa jest znana stronie polskiej. Rząd Donalda Tuska, a w szczególności Ministerstwo Spraw Zagranicznych, ma obowiązek jasno odpowiedzieć, jakie działania zostały podjęte wobec władz Ukrainy, czy wystosowano notę dyplomatyczną, czy wezwano ambasadora Ukrainy, czy zażądano usunięcia danych obywateli RP oraz czy polskie służby dokonały oceny realnego zagrożenia dla osób znajdujących się na tej liście.

Wobec powyższego proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Spraw Zagranicznych potwierdza, że obywatele Rzeczypospolitej Polskiej, w tym polscy parlamentarzyści i europosłowie, zostali wpisani do bazy Centrum „Myrotworeć“, określanej publicznie jako lista „wrogów Ukrainy“ lub „lista śmierci“?
2. Jakie konkretne działania dyplomatyczne podjęło MSZ wobec władz Ukrainy w związku z umieszczaniem obywateli RP na tej liście, w tym czy wystosowano notę dyplomatyczną lub wezwano ambasadora Ukrainy?
3. Czy MSZ ustaliło, jaki jest faktyczny status Centrum „Myrotworeć“ oraz czy ta organizacja jest w jakikolwiek sposób powiązana personalnie, organizacyjnie, finansowo lub informacyjnie z ukraińskimi instytucjami państwowymi albo służbami?
4. Czy polskie służby dokonały oceny zagrożenia dla bezpieczeństwa osób wpisanych na tę listę, zwłaszcza w związku z publikowaniem ich danych osobowych oraz piętnowaniem ich jako „wrogów Ukrainy“?
5. Czy Ministerstwo Spraw Zagranicznych uznaje za dopuszczalne, aby obywatele RP byli wpisywani na tego rodzaju listy z powodu publicznego potępiania UPA, obrony prawdy o ludobójstwie wołyńskim i sprzeciwu wobec gloryfikacji banderyzmu?
6. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości podjęło jakiekolwiek działania w tej sprawie?
7. Czy MSWiA podjęło jakiekolwiek działania w tej sprawie?

Sprawa ta dotyczy nie tylko bezpieczeństwa konkretnych osób, ale również godności państwa polskiego, ochrony praw obywateli RP oraz fundamentalnego prawa Polaków do mówienia prawdy o historii. Polska pomoc udzielona Ukrainie po rosyjskiej agresji była ogromna i bezprecedensowa. Nie może to jednak oznaczać milczenia wobec działań, które godzą w polskich obywateli, polskich parlamentarzystów oraz pamięć ofiar ludobójstwa wołyńskiego.