Interpelacja w sprawie podhodowli psów i kotów rasowych oraz rejestracji rzeczywistych miejsc utrzymywania zwierząt w hodowlach

Szanowny Panie Ministrze,

do mojego biura poselskiego trafiają sygnały dotyczące praktyki określanej przez część środowisk hodowlanych mianem „podhodowli”. Chodzi o przekazywanie zwierząt przeznaczonych do rozrodu lub całych miotów do utrzymywania, krycia, porodu albo odchowu poza miejscem zgłoszonym jako zakład lub hodowla, w tym osobom trzecim albo podmiotom formalnie niewskazanym jako prowadzące hodowlę.

Praktyka ta budzi poważne wątpliwości z punktu widzenia dobrostanu zwierząt, skuteczności nadzoru weterynaryjnego oraz transparentności pochodzenia psów i kotów z hodowli. Może prowadzić do obchodzenia obowiązków rejestracyjnych, utrudniać kontrole terenowe i ograniczać możliwość szybkiej reakcji w przypadku zagrożeń zdrowotnych, w tym chorób zakaźnych. Rodzi również pytania o wiarygodność dokumentacji hodowlanej oraz możliwość ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za warunki utrzymania zwierząt w rzeczywistym miejscu ich przebywania.

Sprawa nabiera szczególnego znaczenia po wejściu w życie nowych przepisów krajowych dotyczących rejestracji zakładów utrzymujących zwierzęta, w tym hodowli psów, kotów i fretek, oraz w związku z przyjęciem na poziomie Unii Europejskiej regulacji ustanawiających standardy dobrostanu, hodowli, identyfikacji i identyfikowalności psów i kotów. Nowe przepisy mają wzmacniać identyfikowalność zwierząt, rejestrację psów i kotów oraz przeciwdziałać nieodpowiedzialnym praktykom hodowlanym i handlowym.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

Definicje i skala zjawiska

1. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi odnotowuje praktykę określaną przez środowiska hodowlane jako „podhodowla” i czy uznaje ją za zjawisko wymagające interwencji regulacyjnej, nadzorczej lub kontrolnej?
2. Czy obowiązujące przepisy zawierają jednoznaczną definicję hodowcy, hodowli oraz rzeczywistego miejsca utrzymywania psów i kotów przeznaczonych do rozrodu albo odchowu? Proszę o wskazanie właściwych podstaw prawnych.
3. Czy ministerstwo albo Inspekcja Weterynaryjna posiadają dane dotyczące liczby zgłoszeń, kontroli lub ujawnionych przypadków prowadzenia hodowli psów i kotów poza miejscem wskazanym we wpisie do właściwego rejestru? Jeżeli tak, proszę o podanie danych za lata 2024-2026, z podziałem na województwa.

Rejestracja i identyfikowalność miejsc utrzymywania zwierząt

4. W jaki sposób egzekwowany jest albo będzie obowiązek wskazania rzeczywistego miejsca utrzymywania zwierząt objętych hodowlą, w szczególności w sytuacji gdy zwierzęta przebywają poza adresem wskazanym jako siedziba hodowli?
5. Czy w przypadku czasowego albo stałego przebywania zwierząt w innej lokalizacji niż wskazana we wpisie przewidziany jest obowiązek zgłoszenia tej lokalizacji właściwemu powiatowemu lekarzowi weterynarii, a jeżeli tak - w jakim terminie, przez kogo i na jakiej podstawie prawnej?
6. Czy ministerstwo rozważa doprecyzowanie przepisów albo wytycznych, tak aby obowiązkiem zgłoszenia obejmować także dodatkowe miejsca utrzymywania zwierząt oraz osoby faktycznie wykonujące czynności hodowlane, rozrodcze lub odchowowe?

Nadzór weterynaryjny i dobrostan

7. Jakimi narzędziami prawnymi, organizacyjnymi i informatycznymi dysponuje obecnie Inspekcja Weterynaryjna w celu ustalenia rzeczywistego miejsca utrzymywania zwierząt w hodowlach psów i kotów?
8. Czy obowiązujące procedury kontrolne są oceniane przez ministerstwo jako wystarczające do wykrywania nieprawidłowości związanych z prowadzeniem hodowli albo odchowu poza zarejestrowanym miejscem? Jeżeli tak, proszę o uzasadnienie tej oceny; jeżeli nie - proszę o wskazanie planowanych zmian.
9. Czy planowane jest wzmocnienie uprawnień kontrolnych, zasobów kadrowych lub narzędzi informatycznych Inspekcji Weterynaryjnej w odniesieniu do hodowli zwierząt towarzyszących?

Odpowiedzialność i sankcje

10. Jakie sankcje administracyjne, karne albo inne środki prawne mogą obecnie zostać zastosowane za prowadzenie hodowli z naruszeniem obowiązków rejestracyjnych lub za utrzymywanie zwierząt poza miejscem wskazanym we wpisie?
11. Czy ministerstwo dostrzega potrzebę doprecyzowania przepisów w zakresie odpowiedzialności za dobrostan zwierząt w sytuacji przekazania ich do utrzymywania, krycia, porodu lub odchowu osobie trzeciej?
12. Czy rozważane jest wprowadzenie dodatkowych sankcji administracyjnych, środków nadzorczych lub obowiązków dokumentacyjnych wobec podmiotów obchodzących obowiązki rejestrowe?

Współpraca z organizacjami i wdrażanie standardów UE

13. Czy ministerstwo prowadzi konsultacje z organizacjami zrzeszającymi hodowców psów i kotów, lekarzami weterynarii oraz organizacjami społecznymi zajmującymi się ochroną zwierząt w zakresie przeciwdziałania tego rodzaju praktykom?
14. W jaki sposób przyjęte na poziomie Unii Europejskiej przepisy dotyczące dobrostanu, hodowli, identyfikacji i identyfikowalności psów i kotów wpłyną na zakres obowiązków hodowców, sprzedawców, schronisk, platform internetowych oraz organów kontrolnych w Polsce?
15. Czy planowane są działania informacyjne, wzory zgłoszeń albo wytyczne dla hodowców, organizacji hodowlanych i organów kontrolnych dotyczące nowych obowiązków rejestracyjnych, aktualizacji danych o miejscach utrzymywania zwierząt oraz zasad nadzoru?

Uprzejmie proszę o potraktowanie sprawy jako pilnej. Brak jednoznacznych zasad dotyczących rzeczywistego miejsca utrzymywania zwierząt w hodowli może prowadzić do obchodzenia prawa, osłabienia nadzoru weterynaryjnego, pogorszenia standardów dobrostanu zwierząt oraz braku urzędowej informacji o faktycznym miejscu ich przebywania. Jednocześnie precyzyjne reguły są potrzebne dla ochrony uczciwych hodowców prowadzących działalność zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Z wyrazami szacunku

Marta Stożek