Interpelacja w sprawie opodatkowania przedsiębiorców świadczących pomoc uchodźcom z Ukrainy na podstawie umów zawieranych z administracją publiczną

Szanowny Panie Ministrze!

W ostatnich dniach opinię publiczną poruszyły informacje dotyczące przedsiębiorców, którzy od pierwszych dni rosyjskiej agresji na Ukrainę zaangażowali się w organizowanie pomocy humanitarnej dla uchodźców wojennych, a obecnie zostali obciążeni znacznymi zobowiązaniami podatkowymi wynikającymi z realizacji tego zadania.

Jednym z najbardziej jaskrawych przykładów jest sytuacja Hotelu Mieszko w Gorzowie Wielkopolskim. Właściciel obiektu już pod koniec lutego 2022 r. otworzył hotel dla uchodźców uciekających przed wojną. W kolejnych miesiącach, działając we współpracy z administracją publiczną, zapewnił schronienie około 2,5 tys. osób. Pomoc była udzielana w czasie bezprecedensowego kryzysu humanitarnego, kiedy państwo apelowało do przedsiębiorców o zaangażowanie i wsparcie działań pomocowych.

Jak wynika z doniesień prasowych, po trzech latach organy Krajowej Administracji Skarbowej uznały otrzymane przez przedsiębiorcę środki za wynagrodzenie podlegające opodatkowaniu, naliczając zaległy podatek VAT oraz podatek dochodowy wraz z odsetkami. Według informacji medialnych zajęty został również rachunek bankowy przedsiębiorcy mimo złożenia wniosku o rozłożenie należności na raty.

Sprawa ta budzi poważne wątpliwości natury prawnej i społecznej. Trudno bowiem zaakceptować sytuację, w której osoby i przedsiębiorcy, którzy odpowiedzieli na apel państwa o udzielenie natychmiastowej pomocy uchodźcom wojennym, po kilku latach ponoszą z tego tytułu dotkliwe konsekwencje finansowe. Może to prowadzić do utraty zaufania obywateli do państwa oraz zniechęcać przedsiębiorców do angażowania się w przyszłości w działania o charakterze humanitarnym lub kryzysowym.

Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Finansów zna skalę przypadków, w których przedsiębiorcy świadczący usługi zakwaterowania uchodźców z Ukrainy zostali obciążeni dodatkowymi zobowiązaniami podatkowymi?
2. Ilu przedsiębiorców zostało objętych kontrolami podatkowymi dotyczącymi rozliczenia środków otrzymanych na zakwaterowanie uchodźców?
3. Na jakiej podstawie prawnej organy podatkowe uznają środki wypłacane przedsiębiorcom na realizację zadań związanych z pomocą uchodźcom za świadczenia podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT oraz podatkiem dochodowym?
4. Czy Ministerstwo Finansów analizowało zgodność takiej praktyki z celem przepisów tzw. specustawy ukraińskiej oraz z deklarowanym przez państwo wsparciem dla podmiotów angażujących się w pomoc humanitarną?
5. Czy ministerstwo rozważa przygotowanie zmian legislacyjnych, które jednoznacznie wyłączą z opodatkowania środki otrzymywane przez przedsiębiorców na realizację zadań z zakresu pomocy humanitarnej, które były wykonywane na rzecz administracji publicznej w sytuacjach nadzwyczajnych?
6. Czy ministerstwo przewiduje możliwość zastosowania rozwiązań umożliwiających umorzenie lub odstąpienie od dochodzenia należności podatkowych wobec przedsiębiorców, którzy wykonywali zadania związane z pomocą uchodźcom, działając w interesie publicznym?

Z wyrazami szacunku

Posłanka Katarzyna Osos