Interpelacja w sprawie długoterminowej polityki kadrowej w oświacie, starzenia się kadry nauczycielskiej oraz braków kadrowych

Szanowna Pani Minister!

Badanie TALIS 2024 pokazuje, że przeciętny nauczyciel klas V–VIII w Polsce ma 48 lat, 45 proc. nauczycieli ma co najmniej 50 lat, a tylko 4 proc. ma mniej niż 30 lat. Braki kadrowe bywają ukrywane przez nadgodziny, zatrudnianie emerytów, pracę w kilku szkołach oraz ograniczanie oferty zajęć.

Zmiany wynagrodzeń i przepisów Karty Nauczyciela poprawiają wybrane elementy sytuacji pracowników, ale nie zastępują krajowej strategii odnowy kadr według specjalności, regionów i typów placówek.

Konieczne jest przygotowanie „Narodowego planu kadr oświaty” co najmniej do 2035 r., obejmującego nauczycieli, specjalistów, pracowników administracji i obsługi oraz kształcenie nowych kadr.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy MEN opracuje „Narodowy plan kadr oświaty” do 2035 r. z prognozą odejść emerytalnych i zapotrzebowania według przedmiotów, zawodów, województw, powiatów oraz typów szkół?

2. Ilu nauczycieli może odejść z zawodu w latach 2026–2030 i 2031–2035, w tym z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego?

3. W których specjalnościach i regionach MEN przewiduje największe niedobory?

4. Ile wakatów jest obecnie faktycznie nieobsadzonych, a ile zostało formalnie zlikwidowanych poprzez nadgodziny, łączenie klas, zatrudnienie emerytów lub ograniczenie zajęć?

5. Jak MEN zamierza zwiększyć liczbę osób poniżej 30. roku życia rozpoczynających pracę w szkole?

6. Czy planowane są stypendia dla studentów specjalności deficytowych, płatne praktyki, gwarantowany rok wprowadzający i system mentorów z obniżonym pensum?

7. Czy resort rozważa regionalne dodatki kadrowe lub mieszkaniowe dla nauczycieli podejmujących pracę na obszarach o największych brakach?

8. Jakie działania zostaną podjęte w celu zwiększenia udziału mężczyzn w zawodach edukacyjnych, zwłaszcza w przedszkolach i edukacji wczesnoszkolnej, bez stosowania obowiązkowych kwot?

9. Czy MEN zbiera dane o brakach pracowników administracji i obsługi, pomocy nauczyciela, informatyków oraz pracowników technicznych?

10. Czy zostaną określone minimalne standardy liczby pracowników niepedagogicznych w zależności od wielkości i charakteru szkoły?

11. Jakie działania będą podejmowane wobec uczelni, aby liczba i profil absolwentów przygotowania nauczycielskiego odpowiadały prognozowanym potrzebom?

12. Kiedy plan kadrowy zostanie przedstawiony Sejmowi RP i opinii publicznej?

Proszę o udzielenie odpowiedzi odrębnie na każde pytanie, z podaniem danych liczbowych, źródeł danych, terminów realizacji, planowanych aktów prawnych, kosztów oraz źródeł finansowania. W przypadku braku danych proszę o jednoznaczne wskazanie, że MEN ich nie gromadzi, wraz z informacją, czy i kiedy planowane jest rozpoczęcie monitoringu.

Z poważaniem

Marcin Józefaciuk
Poseł na Sejm RP