Interpelacja w sprawie niejasnego podziału kompetencji oraz zasad finansowania działań związanych z odłowem i redukcją populacji dzików na terenach zurbanizowanych

Racibórz, dnia 14.06.2026 r.

Szanowna Pani Minister,

działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, zwracam się do Pani w sprawie niejasnego podziału kompetencji oraz zasad finansowania działań związanych z odłowem i redukcją populacji dzików na terenach zurbanizowanych.

Do mojego biura poselskiego kierowane są liczne sygnały od jednostek samorządu terytorialnego dotyczące narastającego problemu obecności dzików na terenach zabudowanych. Problem ten dotyczy zarówno dużych miast, jak i mniejszych miejscowości, a mieszkańcy oczekują od władz publicznych skutecznej i szybkiej reakcji w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa.

Z przekazywanych mi informacji oraz stanowisk samorządów wynika jednak, że w praktyce występuje poważny problem z jednoznacznym ustaleniem, który organ administracji publicznej jest faktycznie odpowiedzialny za podjęcie działań oraz z jakich środków działania te powinny być finansowane.

Przykładem skali problemu jest sytuacja opisana przez władze Legionowa. Tylko w okresie od 1 stycznia do 15 czerwca 2026 r. straż miejska odnotowała tam 148 zgłoszeń dotyczących obecności dzików. Zwierzęta pojawiały się w pobliżu szkół, przedszkoli, osiedli mieszkaniowych i obiektów administracji publicznej. Jednocześnie samorząd wskazuje, że rozbieżności prawne i interpretacyjne skutecznie ograniczają możliwość podejmowania działań.

Podobne problemy zgłaszane są w powiecie wodzisławskim. W piśmie skierowanym do Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa wskazano, że mieszkańcy oraz władze gmin zwracają się do starosty o wydawanie decyzji na podstawie art. 45 ust. 3 Prawa łowieckiego. Jednocześnie powiat podnosi, że finansowanie odłowu, odstrzału redukcyjnego i uśmiercania zwierząt z budżetu powiatu może zostać uznane za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, ponieważ – zgodnie z przywoływanym orzecznictwem – zadanie to ma charakter zadania z zakresu administracji rządowej.

W efekcie powstaje sytuacja swoistego „ping-ponga kompetencyjnego“. Mieszkaniec zgłasza problem do gminy, gmina wskazuje na kompetencje starosty, starosta może wydać decyzję, ale pojawia się spór o źródło finansowania jej wykonania, natomiast organy administracji rządowej oraz organy nadzoru finansowego prezentują stanowiska, które w praktyce utrudniają lub wręcz uniemożliwiają sprawną reakcję.

Sytuacja taka jest szczególnie niepokojąca, ponieważ dotyczy bezpośrednio bezpieczeństwa mieszkańców. Nie można oczekiwać, że obywatel znajdujący się w sytuacji zagrożenia będzie ustalał, czy właściwym adresatem zgłoszenia jest gmina, powiat, wojewoda czy inny organ. Zadaniem państwa jest stworzenie jasnego i skutecznego systemu reagowania.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

1. Który organ administracji publicznej jest, zdaniem ministerstwa, odpowiedzialny za organizację i przeprowadzenie odłowu oraz redukcji populacji dzików na terenach zurbanizowanych, w szczególności w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia mieszkańców?

2. Czy zadania realizowane na podstawie art. 45 ust. 3 ustawy – Prawo łowieckie ministerstwo uznaje za zadania własne powiatu, czy za zadania z zakresu administracji rządowej, a jeżeli za zadania zlecone – z jakiej części budżetu państwa i w jakim trybie powinny być finansowane?

3. Jak ministerstwo ocenia rozbieżności pomiędzy stanowiskami administracji rządowej, orzecznictwem sądów administracyjnych oraz stanowiskami regionalnych izb obrachunkowych w zakresie kompetencji i możliwości finansowania odłowu oraz odstrzału redukcyjnego dzików przez jednostki samorządu terytorialnego?

4. Czy ministerstwo planuje zmianę przepisów Prawa łowieckiego w celu jednoznacznego określenia podziału kompetencji pomiędzy gminę, powiat, wojewodę i administrację rządową oraz wskazania jednoznacznego źródła finansowania tych działań? Jeżeli tak, jaki jest harmonogram prac legislacyjnych?

5. Czy ministerstwo rozważa stworzenie stałego mechanizmu finansowego lub rezerwy celowej, z której możliwe byłoby szybkie finansowanie interwencyjnego odłowu i redukcji populacji dzików w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa mieszkańców?

6. Ile skarg, wniosków i wystąpień dotyczących problemów z podziałem kompetencji oraz finansowaniem działań związanych z dzikami wpłynęło do ministerstwa w latach 2023-2026 i jakie działania podjęto w odpowiedzi na te sygnały?

7. Czy ministerstwo zamierza wydać jednolite wytyczne dla wojewodów i jednostek samorządu terytorialnego określające procedurę postępowania w przypadku pojawienia się dzików na terenach zabudowanych, tak aby zakończyć praktykę odsyłania mieszkańców pomiędzy poszczególnymi organami?

Z poważaniem

Gabriela Lenartowicz