Interpelacja w sprawie warunków przewozu i bezpieczeństwa pasażerów pociągów PKP Intercity SA na trasie Kraków-Hrubieszów, obsługiwanych spalinowymi zespołami trakcyjnymi serii SD85, oraz gospodarki taborowej przewoźnika na niezelektryfikowanych liniach kolejowych woj. lubelskiego

Szanowny Panie Ministrze,

połączenia dalekobieżne PKP Intercity SA na trasie Kraków–Hrubieszów, w tym pociąg IC „Kasztelan“, obsługiwane są spalinowymi zespołami trakcyjnymi serii SD85 (typ DM90), wyprodukowanymi pod koniec lat dziewięćdziesiątych XX wieku i dzierżawionymi od spółki SKPL Cargo sp. z o.o. Wartość samego zamówienia podstawowego zawartej w tej sprawie umowy wynosi 276,7 mln zł brutto, a wraz z prawem opcji – 374,4 mln zł brutto. Trasa Kraków–Hrubieszów jest jedną z najdłuższych relacji obsługiwanych tym taborem, a planowy czas przejazdu sięga blisko sześciu godzin.

Do mojego biura poselskiego docierają liczne sygnały od pasażerów dotyczące skandalicznych warunków przewozu w tych pojazdach w okresie wysokich temperatur. Problem ten znajduje potwierdzenie w doniesieniach medialnych oraz w relacjach społeczników monitorujących funkcjonowanie połączenia. Odnotowywane były przypadki, w których temperatura wewnątrz pojazdów sięgała 37°C przy około 30°C na zewnątrz, co przy wielogodzinnej podróży stanowi realne zagrożenie dla zdrowia pasażerów, w szczególności osób starszych, dzieci i osób przewlekle chorych. Podkreślenia wymaga, że problem nie ogranicza się do pojedynczych dni z rekordowymi upałami – niewydolność układów chłodzenia w pojazdach serii SD85 ujawnia się regularnie już przy temperaturach zewnętrznych przekraczających 25°C.

Skalę problemu unaocznił incydent z 29 czerwca 2026 r., gdy na stacji Dębica doszło do pożaru silnika pod jednym z wagonów pociągu IC „Kasztelan“ relacji Hrubieszów–Kraków Główny. Konieczna była ewakuacja około 250 pasażerów, a maszynista podtruł się dymem. Wcześniej, w okresie zimowym, tabor ten wykazał się wysoką awaryjnością: tylko w styczniu 2026 r. odnotowano 19 przypadków odwołań pociągów obsługiwanych taborem SKPL, a w okresie od 1 stycznia do 24 lutego 2026 r. aż 396 pociągów dotarło do stacji końcowej z opóźnieniem przekraczającym 5 minut. Przewoźnik rozpatrzył w 2026 r. 288 reklamacji dotyczących przejazdów realizowanych tym taborem, odmówił jednak ujawnienia kwot wypłaconych rekompensat, zasłaniając się tajemnicą przedsiębiorstwa.

Powyższa sytuacja rodzi pytania o priorytety gospodarki taborowej przewoźnika na niezelektryfikowanych liniach Lubelszczyzny. Równolegle bowiem PKP Intercity SA uruchamia grupę wagonów pociągu „Wisłok“ w relacji Warszawa–Rawa Ruska (na odcinku od stacji Lublin Główny kursującą jako pociąg TLK nr 22019), prowadzoną na odcinku niezelektryfikowanym lokomotywą spalinową serii SU42 z wagonami klasycznymi, przy czym – zgodnie z publicznie dostępnymi informacjami – pociąg ten pomiędzy Lublinem a Rawą Ruską nie prowadzi wymiany podróżnych w komunikacji krajowej. Oznacza to, że w tym samym czasie, gdy pasażerowie najdłuższego krajowego połączenia służby publicznej na Zamojszczyźnie podróżują w warunkach zagrażających zdrowiu, skład wagonowy z lokomotywą spalinową obsługuje znacznie krótszą relację o nieujawnionej frekwencji i nieujawnionym stopniu zbilansowania kosztów przychodami. Mieszkańcy Zamojszczyzny – regionu dotkniętego wykluczeniem komunikacyjnym – mają prawo oczekiwać, że dostępny tabor będzie kierowany tam, gdzie potrzeby przewozowe i względy bezpieczeństwa są największe.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 192 Regulaminu Sejmu, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Infrastruktury, jako organizator kolejowych przewozów międzywojewódzkich, posiada wiedzę o skali problemów z utrzymaniem bezpiecznej temperatury w pojazdach serii SD85 na trasie Kraków–Hrubieszów? Ile skarg i reklamacji dotyczących warunków termicznych w tych pojazdach wpłynęło do przewoźnika w sezonach letnich 2025 i 2026 r.?
2. Jakie działania doraźne – przed sezonem najwyższych temperatur – oraz systemowe zamierzają podjąć przewoźnik i organizator w celu wyeliminowania pojazdów serii SD85 z obsługi najdłuższych i najbardziej obłożonych tras dalekobieżnych, w szczególności relacji Hrubieszów–Kraków?
3. Czy przewoźnik lub organizator analizowali możliwość zamiany taboru pomiędzy grupą wagonów pociągu „Wisłok“ do Rawy Ruskiej (lokomotywa spalinowa serii SU42 wraz z wagonami klasycznymi) a połączeniem Hrubieszów–Kraków, choćby na odcinku Hrubieszów–Stalowa Wola Rozwadów? Czy lokomotywa serii SU42 jest w stanie zapewnić zasilanie urządzeń klimatyzacyjnych wagonów na odcinku niezelektryfikowanym? Jeżeli takiej analizy nie przeprowadzono – z jakich przyczyn?
4. Jaki jest status połączenia Warszawa–Rawa Ruska: czy grupa wagonów do Rawy Ruskiej uruchamiana jest komercyjnie, czy w ramach umowy o świadczenie usług publicznych? Jakie są koszty uruchamiania tego połączenia, osiągane przychody, frekwencja oraz stopień zbilansowania kosztów przychodami?
5. Z jakich przyczyn pociąg do Rawy Ruskiej nie prowadzi wymiany podróżnych w komunikacji krajowej pomiędzy Lublinem a Rawą Ruską i czy planowana jest zmiana tego stanu rzeczy, która zwiększyłaby użyteczność połączenia dla mieszkańców województwa lubelskiego?
6. Czy Pan Minister – sprawujący nadzór nad spółką kontrolowaną przez Skarb Państwa – podziela praktykę odmawiania parlamentarzystom informacji o finansach poszczególnych połączeń z powołaniem na tajemnicę przedsiębiorstwa? Jaka jest podstawa prawna i faktyczna takiej odmowy w odniesieniu do połączeń finansowanych lub współfinansowanych ze środków publicznych?
7. Kiedy na trasę Kraków–Hrubieszów skierowane zostaną hybrydowe zespoły trakcyjne zamówione przez PKP Intercity SA i jaki jest szczegółowy harmonogram ich dostaw? Jakie rozwiązania taborowe przewidziano dla tej trasy do czasu ich dostarczenia?
8. Czy prezes Urzędu Transportu Kolejowego został poinformowany o incydentach z udziałem pojazdów serii SD85, w tym o pożarze w Dębicy oraz o przypadkach temperatur zagrażających zdrowiu pasażerów, i czy Pan Minister zamierza wystąpić o przeprowadzenie kontroli stanu technicznego tego taboru?

Z poważaniem

Michał Moskal
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej