Interpelacja w sprawie szkód wyrządzanych przez żurawie w uprawach kukurydzy oraz potrzeby wypracowania systemu rekompensat dla rolników

Szanowna Pani Minister, Szanowny Panie Ministrze,

do mojego biura poselskiego napływają liczne sygnały od rolników z terenu powiatu płockiego, wskazujące na narastający problem szkód powodowanych przez żurawie na plantacjach kukurydzy. Straty występują przede wszystkim w okresie siewów oraz wschodów roślin, kiedy ptaki wyjadają ziarno kukurydzy, prowadząc do istotnego zmniejszenia obsady roślin, konieczności wykonywania przesiewów oraz ponoszenia znaczących strat finansowych przez gospodarstwa rolne.

Rolnicy podkreślają, że liczebność populacji żurawi na terenach rolniczych systematycznie wzrasta, a skala problemu obejmuje coraz większe obszary upraw. Szczególnie dotkliwe konsekwencje odczuwają gospodarstwa prowadzące produkcję kukurydzy na dużą skalę.

Jednocześnie należy zauważyć, że żuraw objęty jest w Polsce ochroną gatunkową i nie należy do zwierząt łownych. W konsekwencji szkody powodowane przez ten gatunek nie są objęte systemem odszkodowań realizowanych przez koła łowieckie ani Polski Związek Łowiecki. Obowiązujące przepisy nie przewidują również skutecznych mechanizmów rekompensowania strat ponoszonych przez rolników w związku z działalnością tego gatunku.

W praktyce oznacza to, że ciężar kosztów związanych z ochroną gatunkową ponoszą w dużej mierze właściciele gospodarstw rolnych, którzy pozostają bez odpowiedniego wsparcia finansowego ze strony państwa, mimo rosnącej skali problemu.

Mając na uwadze powyższe, zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi analizy dotyczące wpływu wzrostu populacji żurawia na działalność rolniczą w Polsce?

2. Jak kształtowała się liczebność populacji żurawia w Polsce w ciągu ostatnich dziesięciu lat?

3. Czy ministerstwo dysponuje danymi dotyczącymi szkód wyrządzanych przez żurawie w uprawach rolnych, w szczególności na plantacjach kukurydzy?

4. Czy w Ministerstwie Klimatu i Środowiska prowadzone są analizy dotyczące zasadności objęcia szkód wyrządzanych przez żurawie systemem rekompensat finansowanych ze środków publicznych?

5. Czy ministerstwo planuje lub rozważa podjęcie prac legislacyjnych zmierzających do rozszerzenia katalogu gatunków objętych odpowiedzialnością odszkodowawczą Skarbu Państwa o żurawia?

6. Jakie przesłanki prawne, przyrodnicze i ekonomiczne są obecnie uwzględniane przy ocenie możliwości wprowadzenia rekompensat za szkody powodowane przez gatunki objęte ochroną gatunkową?

7. Czy ministerstwo analizuje skalę konfliktów pomiędzy ochroną gatunkową żurawia a prowadzeniem działalności rolniczej oraz jakie wnioski wynikają z tych analiz?

8. Jakie działania prewencyjne rekomenduje ministerstwo właścicielom gospodarstw rolnych w celu ograniczania szkód powodowanych przez żurawie?

9. Czy ministerstwo rozważa możliwość stosowania odstępstw od zakazów wynikających z ochrony gatunkowej żurawia na obszarach szczególnie narażonych na występowanie szkód w rolnictwie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa?

10. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje podjęcie działań mających na celu wypracowanie systemowych rozwiązań ograniczających negatywne skutki wzrostu populacji żurawia dla gospodarstw rolnych, przy jednoczesnym zachowaniu właściwego poziomu ochrony tego gatunku?

W ocenie rolników z powiatu płockiego obecnie obowiązujące regulacje prawne nie zapewniają właściwej równowagi pomiędzy ochroną gatunkową żurawia a ochroną interesów producentów rolnych. Zasadne wydaje się podjęcie działań systemowych, które umożliwią rekompensowanie strat ponoszonych przez gospodarstwa rolne w związku z funkcjonowaniem gatunków objętych ochroną, przy jednoczesnym zachowaniu celów ochrony przyrody.