Interpelacja w sprawie sytuacji nauczycieli pobierających nauczycielskie świadczenia kompensacyjne, których emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego jest niższa od pobieranego wcześniej świadczenia

Szanowna Pani Minister,

do mojego biura poselskiego zwróciła się wieloletnia nauczycielka języka polskiego z województwa pomorskiego, która od lipca 2022 r. pobiera nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. Jak wskazuje, przez cały okres aktywności zawodowej sumiennie wykonywała obowiązki zawodowe, odprowadzała składki na ubezpieczenia społeczne, wychowała dwoje dzieci, a także po przejściu na świadczenie kompensacyjne podejmowała dodatkową pracę, od której również odprowadzane były składki emerytalne.

Po ukończeniu 60. roku życia we wrześniu 2026 r. nabędzie ona prawo do emerytury powszechnej. Z uzyskanych przez nią informacji wynika jednak, że wysokość emerytury będzie niższa od obecnie pobieranego nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego o około 250 zł miesięcznie.

Sytuacja ta budzi uzasadnione poczucie niesprawiedliwości. Osoby pobierające nauczycielskie świadczenia kompensacyjne często pozostają aktywne zawodowo, odprowadzają dodatkowe składki i oczekują, że będzie to miało pozytywny wpływ na wysokość przyszłej emerytury. Tymczasem zdarzają się przypadki, w których po osiągnięciu ustawowego wieku emerytalnego świadczenie okazuje się niższe od pobieranego wcześniej świadczenia kompensacyjnego.

Problem ten dotyczy również wielu kobiet z roczników przechodzących obecnie na emeryturę. Są to osoby, które przez dziesięciolecia łączyły pracę zawodową z wychowywaniem dzieci oraz obowiązkami opiekuńczymi. W ich ocenie wkład ten nie znajduje dziś odpowiedniego odzwierciedlenia w systemie emerytalnym.

W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

1. Ilu świadczeniobiorców nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych w latach 2020-2026, po osiągnięciu wieku emerytalnego, otrzymało emeryturę powszechną niższą od pobieranego wcześniej świadczenia kompensacyjnego?
2. Jakie są główne przyczyny występowania sytuacji, w której emerytura powszechna jest niższa od nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego pobieranego bezpośrednio przed przejściem na emeryturę?
3. Czy ministerstwo dysponuje analizami dotyczącymi skali tego zjawiska? Jeśli tak, proszę o przedstawienie ich wyników.
4. Jaka jest średnia różnica pomiędzy wysokością nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego a wysokością emerytury powszechnej w przypadkach, gdy emerytura okazuje się niższa?
5. Czy ministerstwo analizowało wpływ corocznej waloryzacji nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych na późniejszą relację pomiędzy wysokością emerytur powszechnych?
6. Czy odprowadzanie dodatkowych składek emerytalnych przez osoby pobierające nauczycielskie świadczenie kompensacyjne zawsze przekłada się na wzrost wysokości przyszłej emerytury? Jeżeli nie, proszę o wyjaśnienie przyczyn.
7. Czy ministerstwo prowadzi analizy dotyczące sytuacji kobiet z roczników przechodzących obecnie na emeryturę, w szczególności tych, które przez wiele lat łączyły aktywność zawodową z wychowaniem dzieci i obowiązkami opiekuńczymi?
8. Czy rozważane jest wprowadzenie rozwiązań prawnych gwarantujących, że emerytura przyznawana po zakończeniu pobierania nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego nie będzie niższa od tego świadczenia?
9. Ilu nauczycieli pobierających obecnie nauczycielskie świadczenie kompensacyjne może znaleźć się w podobnej sytuacji w latach 2026-2030?
10. Czy ministerstwo planuje zmiany legislacyjne mające na celu wyeliminowanie lub ograniczenie przypadków, w których po osiągnięciu wieku emerytalnego wysokość świadczenia emerytalnego jest niższa od świadczenia pobieranego wcześniej?

Z wyrazami szacunku

Magdalena Sroka
Poseł na Sejm RP