Interpelacja w sprawie ułatwienia wyrabiania dowodów osobistych za granicą

Szanowni Panowie Ministrowie,

do mojego biura poselskiego zwrócił się obywatel Rzeczypospolitej Polskiej mieszkający od kilku lat w Niemczech z prośbą o podjęcie działań na rzecz usprawnienia procedury wyrabiania dowodu osobistego przez obywateli polskich przebywających za granicą. Obecnie osoba mieszkająca poza Polską, chcąc wyrobić nowy dowód osobisty, musi co do zasady osobiście przyjechać do kraju w celu złożenia wniosku, a następnie ponownie udać się do Polski, aby odebrać gotowy dokument. Dla wielu obywateli oznacza to konieczność poniesienia znacznych kosztów, wykorzystania urlopu oraz organizacji podróży wyłącznie w celu załatwienia podstawowej sprawy urzędowej.

Problem ten dotyczy nie pojedynczych przypadków, lecz szerokiej grupy Polek i Polaków mieszkających poza granicami kraju. W wielu państwach europejskich funkcjonują bardziej przyjazne rozwiązania, pozwalające obywatelom mieszkającym za granicą załatwiać sprawy dotyczące dokumentów tożsamości w placówkach konsularnych albo ograniczające konieczność osobistego stawiennictwa do minimum. W polskich warunkach warto rozważyć możliwość składania wniosków o dowód osobisty w konsulatach, odbioru gotowego dokumentu w placówce konsularnej, doręczenia dokumentu przesyłką rejestrowaną za potwierdzeniem odbioru albo wdrożenia modelu, który ograniczałby całą procedurę do jednej wizyty.

Należy przy tym uwzględnić zarówno wymogi bezpieczeństwa dokumentów, jak i obowiązki związane z pobieraniem danych biometrycznych. Nie zmienia to jednak faktu, że obecna procedura jest dla obywateli mieszkających za granicą nadmiernie uciążliwa i wymaga analizy pod kątem zmian organizacyjnych, prawnych oraz cyfrowych. Sprawa leży na styku kompetencji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwa Spraw Zagranicznych oraz Ministerstwa Cyfryzacji, dlatego zwracam się z niniejszą interpelacją do wszystkich wskazanych resortów.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy rząd analizował umożliwienie obywatelom polskim mieszkającym za granicą składania wniosków o wydanie dowodu osobistego w polskich placówkach konsularnych, w tym pobieranie tam wymaganych danych biometrycznych?
2. Jakiego rodzaju przeszkody uniemożliwiają obecnie przyjmowanie wniosków o dowód osobisty przez konsulaty RP?
3. Czy rząd rozważa możliwość odbioru gotowego dowodu osobistego w konsulacie albo doręczania go obywatelom mieszkającym za granicą przesyłką rejestrowaną lub kurierską za potwierdzeniem odbioru?
4. Czy MSWiA, MSZ lub Ministerstwo Cyfryzacji prowadziły analizy porównawcze rozwiązań stosowanych w innych państwach UE w zakresie wydawania dokumentów tożsamości obywatelom przebywającym za granicą? Jeśli tak, to jakie wnioski płyną z tych analiz?
5. Ilu obywateli polskich mieszkających za granicą składa rocznie wnioski o wydanie dowodu osobistego, o ile resorty dysponują takimi danymi?
6. Czy planowane są zmiany legislacyjne, organizacyjne lub pilotażowe zmierzające do uproszczenia procedury wyrabiania dowodu osobistego przez obywateli polskich mieszkających za granicą?

Z wyrazami szacunku

Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP