Interpelacja w sprawie uruchomienia awaryjnego finansowania kryzysowego dla Polskiego Radia Lwów ze środków pozostających w dyspozycji Ministerstwa Spraw Zagranicznych

Działając na podstawie art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. 2024 poz. 907 ze zm.), składam interpelację w sprawie drastycznego zagrożenia ciągłości nadawania i widma całkowitej likwidacji jedynej polskojęzycznej analogowej rozgłośni radiowej na Ukrainie – Polskiego Radia Lwów.

Polskie Radio Lwów, działające formalnie jako organizacja społeczna Polskie Towarzystwo Radiowe, nadaje nieprzerwanie od 1992 roku. Przez ponad trzy dekady ta stacja dała się poznać jako wzór dobrze pojętej dyplomacji kulturowej. Rozgłośnia ta pełni unikalną i niezastąpioną rolę tożsamościową, edukacyjną i społeczną dla polskiej mniejszości narodowej we Lwowie oraz w przyległych powiatach obwodu lwowskiego. Jest to jedyne medium w tym regionie nadające w pełnym wymiarze w języku polskim, stanowiące kluczowy łącznik rodaków z Macierzą.

Niestety, w ramach tegorocznego rozstrzygnięcia konkursu „Senat–Polonia 2026“, wniosek o dofinansowanie działalności stacji na lata 2026–2027 został odrzucony przez Kancelarię Senatu RP, pomimo uzyskania pozytywnej oceny merytorycznej i braku jakichkolwiek błędów formalnych. Jako pretekst urzędniczy wskazano argumentację, iż stacja powinna całkowicie zrezygnować z nadawania analogowego na falach FM i przenieść swoją aktywność wyłącznie do sieci Internet.

W warunkach toczącej się na Ukrainie pełnoskalowej wojny obronnej, permanentnych przerw w dostawach energii elektrycznej oraz regularnego niszczenia i destabilizacji infrastruktury telekomunikacyjnej oraz internetowej przez rosyjskiego agresora, ta decyzja jawi się jako skrajnie krótkowzroczna i niebezpieczna. Tradycyjne radio analogowe, nadające legalnie w lwowskim eterze na częstotliwości 106,7 FM (we współpracy z ukraińską stacją Radio Nezałeżnist), stanowi fundamentalny element bezpieczeństwa informacyjnego dla tamtejszych Polaków, zwłaszcza osób starszych, nieposiadających dostępu do nowoczesnych technologii cyfrowych.

Roczny koszt utrzymania obecności polskiego słowa w eterze, pokrywający opłaty dla ukraińskiego nadawcy oraz funkcjonowanie skromnej redakcji, wynosi zaledwie 127 532 złote. Z punktu widzenia budżetu Rzeczypospolitej Polskiej oraz funduszy przeznaczanych na politykę polonijną jest to kwota symboliczna, natomiast dla przetrwania Polskiego Radia Lwów stanowi ona barierę egzystencjalną. W związku z brakiem formalnej ścieżki odwoławczej od decyzji urzędników Senatu RP, jedyną szansą na zapobieżenie historycznemu skandalowi, jakim byłoby zamilknięcie polskiego głosu we Lwowie, jest podjęcie natychmiastowej interwencji rządowej.

Ministerstwo Spraw Zagranicznych dysponuje środkami celowymi na współpracę z Polonią i Polakami za granicą oraz mechanizmami pomocy kryzysowej, które mogą i powinny zostać uruchomione w trybie awaryjnym w celu ratowania tej zasłużonej instytucji. Dopuszczenie do bankructwa i likwidacji Polskiego Radia Lwów z powodu czystej biurokracji uderzyłoby bezpośrednio wizerunkowo w państwo polskie oraz w realizację naszej narodowej racji stanu na Wschodzie.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Spraw Zagranicznych dostrzega strategiczne znaczenie utrzymania analogowej częstotliwości FM (106,7 FM) Polskiego Radia Lwów jako kluczowego elementu bezpieczeństwa informacyjnego dla Polaków na Ukrainie w dobie trwającego konfliktu zbrojnego i permanentnego kryzysu energetycznego?

2. Czy resort dyplomacji planuje podjąć natychmiastowe działania naprawcze i uruchomić awaryjne wsparcie finansowe (np. z rezerwy celowej MSZ lub dedykowanych programów polonijnych) w celu pokrycia minimalnych kosztów niezbędnych do przetrwania rozgłośni w latach 2026–2027?

3. Czy MSZ rozważa wypracowanie stałego, systemowego mechanizmu finansowania wiodących mediów polonijnych o szczególnym znaczeniu historycznym i tożsamościowym na Wschodzie, tak aby ich los i ciągłość nadawania nie zależały od corocznych, czysto formalnych procedur konkursowych?

4. W jaki sposób podległe Panu Ministrowi służby dyplomatyczno-konsularne na Ukrainie (w szczególności Konsulat Generalny RP we Lwowie) monitorują obecną sytuację Polskiego Radia Lwów i czy zgłaszały do centrali MSZ potrzebę interwencyjnego wsparcia tej placówki?