Interpelacja w sprawie barier w dostępie do szkolenia specjalizacyjnego lekarzy oraz weryfikacji wiedzy w ramach Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego

Szanowna Pani Minister,

zgłaszają się do mnie przedstawiciele środowiska młodych lekarzy, którzy wyrażają głębokie i w pełni uzasadnione zaniepokojenie obecnym systemem kształcenia podyplomowego w Polsce. Analiza ich postulatów oraz dostępnych danych ukazuje niepokojący obraz systemu, który zamiast wspierać rozwój kadr medycznych, zdaje się tworzyć sztuczne bariery utrudniające wejście na rynek nowym specjalistom.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na rażącą dysproporcję pomiędzy rosnącą liczbą absolwentów kierunków lekarskich a niewystarczającą pulą miejsc szkoleniowych. Z informacji publikowanych choćby przez Mazowiecki Urząd Wojewódzki w Warszawie jasno wynika, że liczba oferowanych miejsc na specjalizacje jest regularnie niższa niż liczba lekarzy kończących studia i gotowych do podjęcia dalszej nauki. W dobie permanentnego kryzysu kadrowego w ochronie zdrowia taka sytuacja jest z punktu widzenia pacjentów całkowicie niezrozumiała.

Kolejnym niezwykle istotnym problemem jest kwestia samego Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego (PES), a zwłaszcza powrotu do szerokiego stosowania egzaminów ustnych. Pod wzniosłym hasłem „lepszej i dokładniejszej weryfikacji wiedzy” kryje się mechanizm, który w opinii młodych medyków służy przede wszystkim drastycznemu odsiewowi zdających. Sytuacja, w której w niektórych dziedzinach egzaminu nie zdaje blisko 30% przystępujących do niego lekarzy po latach intensywnej nauki i pracy klinicznej, wymaga natychmiastowej diagnozy. Oznacza to bowiem jedno z dwóch: albo proces kształcenia specjalizacyjnego w Polsce funkcjonuje wadliwie i nie przygotowuje odpowiednio do wykonywania zawodu, albo egzaminy są skonstruowane w taki sposób, aby celowo blokować wypuszczanie na rynek nowych specjalistów. W środowisku medycznym coraz głośniej mówi się o tym, że kontrolowanie liczby specjalizantów oraz dążenie do ograniczenia konkurencji służą utrzymaniu sztucznie zawyżonych stawek rynkowych dla wąskiego grona uprzywilejowanych.

W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jakie jest systemowe uzasadnienie dla utrzymywania puli miejsc specjalizacyjnych na poziomie niższym niż liczba lekarzy kończących w danym roku studia medyczne?
2. Proszę o udostępnienie statystyk dotyczących zdawalności Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego w podziale na poszczególne dziedziny medycyny za ostatnie dwie sesje egzaminacyjne. Proszę o wyraźne wyodrębnienie danych wskazujących na odsetek osób, które nie zdały części ustnej egzaminu.
3. W jaki sposób Ministerstwo Zdrowia oraz Centrum Egzaminów Medycznych weryfikują obiektywizm komisji przeprowadzających egzaminy ustne? Czy resort planuje podjąć działania audytowe w dziedzinach, w których odsetek ocen negatywnych regularnie przekracza 20–30%?
4. Jakie konkretne kroki podejmie ministerstwo, aby zniwelować zjawisko wewnątrzkorporacyjnego blokowania dostępu do uzyskania tytułu specjalisty i zapewnić pacjentom szybszy dostęp do wykwalifikowanej kadry lekarskiej?