Interpelacja w sprawie bezpieczeństwa państwa, procedur pobytowych oraz przeciwdziałania gloryfikacji OUN-UPA przez cudzoziemców przebywających w Polsce

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się z interpelacją w sprawie konieczności wprowadzenia w procedurach pobytowych, granicznych i bezpieczeństwa instrumentów pozwalających identyfikować oraz przeciwdziałać przypadkom gloryfikowania OUN-UPA, negowania ludobójstwa wołyńskiego i propagowania ideologii nienawiści wobec Polaków przez cudzoziemców przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Sprawa ta nabiera szczególnego znaczenia w związku z przyjęciem przez Ukrainę ustawy o Ukraińskim Panteonie Narodowym oraz ryzykiem państwowego honorowania osób lub środowisk związanych z OUN, UPA i innymi formacjami odpowiedzialnymi za zbrodnie na obywatelach II RP.

Polska nie może traktować gloryfikacji OUN-UPA wyłącznie jako problemu historycznego. Jest to również problem bezpieczeństwa wewnętrznego, porządku publicznego i integracji społecznej. Państwo polskie ma obowiązek wiedzieć, kto wjeżdża do Polski, kto korzysta z ochrony, pracy, świadczeń i legalizacji pobytu oraz czy osoby te nie propagują ideologii nienawiści narodowościowej lub kultu sprawców zbrodni na obywatelach polskich.

Nie chodzi o odpowiedzialność zbiorową wobec obywateli Ukrainy. Chodzi o elementarne mechanizmy bezpieczeństwa. Polska musi odróżniać zwykłych obywateli Ukrainy od osób propagujących skrajną ideologię nacjonalistyczną i kult organizacji odpowiedzialnych za mordowanie obywateli polskich.

Bezpieczeństwo państwa nie kończy się na granicy fizycznej. Obejmuje również bezpieczeństwo społeczne, historyczne i tożsamościowe. Jeżeli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przebywają osoby, które korzystają z ochrony, pracy, świadczeń lub legalizacji pobytu, państwo polskie ma prawo wymagać od nich poszanowania polskiego prawa, polskiej historii i pamięci ofiar.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Ilu obywateli Ukrainy przebywa obecnie w Polsce w poszczególnych kategoriach pobytowych, w tym w ramach ochrony czasowej, statusu UKR, kart pobytu, zezwoleń na pobyt czasowy, zezwoleń na pracę oraz innych form legalizacji pobytu?
2. Czy w procedurach pobytowych wobec obywateli Ukrainy zadawane są pytania dotyczące karalności, udziału w formacjach paramilitarnych, udziału w organizacjach ekstremistycznych, propagowania nienawiści narodowościowej, gloryfikowania OUN-UPA lub negowania ludobójstwa wołyńskiego?
3. Jeżeli takie pytania nie są zadawane, dlaczego MSWiA nie przygotowało dotąd jednolitego formularza bezpieczeństwa dla cudzoziemców z państw objętych masową migracją do Polski?
4. Czy MSWiA analizowało możliwość wprowadzenia oświadczenia historyczno-bezpieczeństwowego dla obywateli Ukrainy ubiegających się o pobyt, pracę, świadczenia, ochronę czasową lub inne uprawnienia w Polsce?
5. Czy cudzoziemiec publicznie gloryfikujący OUN-UPA może zostać uznany za osobę stanowiącą zagrożenie dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa państwa?
6. Czy cudzoziemiec negujący ludobójstwo wołyńskie albo pochwalający sprawców zbrodni na obywatelach polskich może zostać wpisany do wykazu osób niepożądanych na terytorium RP?
7. Ile przypadków publicznego eksponowania symboliki OUN-UPA, Bandery, Szuchewycza lub innych symboli ukraińskiego nacjonalizmu odnotowały Policja, Straż Graniczna lub inne służby od 24 lutego 2022 r.?
8. Ile postępowań karnych, wykroczeniowych, administracyjnych lub pobytowych wszczęto w sprawach dotyczących gloryfikowania OUN-UPA, negowania ludobójstwa wołyńskiego lub nawoływania do nienawiści wobec Polaków?
9. Czy MSWiA posiada wytyczne dla Policji i Straży Granicznej dotyczące reagowania na symbole OUN-UPA, hasła banderowskie, pochwały UPA lub negowanie zbrodni wołyńskiej?
10. Czy Straż Graniczna podczas kontroli granicznych ma narzędzia do identyfikowania osób, które publicznie propagują organizacje odpowiedzialne za zbrodnie na obywatelach polskich?
11. Czy MSWiA współpracuje z ABW w zakresie monitorowania środowisk ekstremistycznych wśród cudzoziemców przebywających w Polsce?
12. Czy urzędy wojewódzkie prowadzące sprawy pobytowe otrzymały instrukcje dotyczące oceny cudzoziemców propagujących ideologie skrajnie nacjonalistyczne?
13. Czy MSWiA rozważa wprowadzenie obowiązkowego pouczenia dla cudzoziemców z Ukrainy, że publiczne pochwalanie ludobójstwa, nienawiści narodowościowej lub organizacji odpowiedzialnych za zbrodnie na Polakach może skutkować konsekwencjami prawnymi i pobytowymi?
14. Kiedy MSWiA przedstawi Sejmowi raport w sprawie skali, rozpoznania i reakcji państwa na przypadki gloryfikacji OUN-UPA w Polsce?