Interpelacja w sprawie planowanych zmian dotyczących egzaminów klasyfikacyjnych w edukacji domowej oraz konieczności stworzenia bezpiecznych standardów przeprowadzania egzaminów zdalnych dla uczniów ze szczególnymi potrzebami zdrowotnymi

Szanowna Pani Minister,

w związku z prowadzonymi przez Ministerstwo Edukacji Narodowej pracami nad zmianą przepisów dotyczących egzaminów klasyfikacyjnych uczniów realizujących obowiązek szkolny poza szkołą zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania.

Jednym z głównych założeń projektowanych regulacji jest odejście od możliwości przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych w formule zdalnej. Intencją ministerstwa jest zapewnienie wiarygodności procesu oceniania oraz wyeliminowanie ewentualnych nadużyć.

Jednocześnie do mojego biura poselskiego docierają liczne sygnały od rodziców dzieci korzystających z edukacji domowej, którzy wskazują, że całkowity zakaz egzaminów online może prowadzić do wykluczenia części uczniów z możliwości realizowania obowiązku szkolnego.

Szczególnie dotyczy to dzieci cierpiących na ciężkie zaburzenia lękowe, depresję, fobię społeczną, spektrum autyzmu oraz inne zaburzenia psychiczne potwierdzone stosowną dokumentacją medyczną. Dla wielu z nich samo stawienie się w budynku szkoły i przystąpienie do egzaminu przed komisją stanowi barierę niemożliwą do pokonania. W takich przypadkach egzamin zdalny nie jest wygodą, lecz jedyną realną możliwością zweryfikowania osiągniętych efektów nauki.

Jednocześnie rozwój technologii pozwala obecnie na stworzenie jednolitych, wysokich standardów bezpieczeństwa egzaminów prowadzonych na odległość. W wielu krajach oraz podczas egzaminów certyfikacyjnych stosowane są rozwiązania obejmujące m.in. obowiązkową weryfikację tożsamości, ciągły monitoring obrazu i dźwięku, nagrywanie przebiegu egzaminu, wykorzystanie dodatkowej kamery pokazującej stanowisko pracy czy specjalistycznego oprogramowania uniemożliwiającego korzystanie z innych aplikacji lub stron internetowych.

Wydaje się zatem, że zamiast całkowitego zakazu zasadniejsze byłoby stworzenie precyzyjnych standardów technicznych oraz organizacyjnych dopuszczających przeprowadzanie egzaminów zdalnych w szczególnie uzasadnionych przypadkach zdrowotnych, przy jednoczesnym zapewnieniu pełnej wiarygodności procesu egzaminacyjnego.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Czy ministerstwo analizowało wpływ projektowanych zmian na uczniów posiadających udokumentowane zaburzenia psychiczne lub inne schorzenia uniemożliwiające udział w egzaminie stacjonarnym?
2. Ilu uczniów realizujących edukację domową może zostać objętych skutkami planowanych zmian z uwagi na swój stan zdrowia?
3. Czy ministerstwo rozważa pozostawienie możliwości przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych w formule zdalnej jako wyjątku dla uczniów posiadających odpowiednie zaświadczenia lekarskie lub orzeczenia?
4. Czy zamiast całkowitego zakazu egzaminów online ministerstwo rozważa opracowanie jednolitych standardów technicznych przeprowadzania takich egzaminów, obejmujących m.in. obowiązkową rejestrację przebiegu egzaminu, wieloetapową weryfikację tożsamości, wykorzystanie dodatkowej kamery monitorującej stanowisko egzaminacyjne oraz oprogramowania uniemożliwiającego korzystanie z niedozwolonych materiałów?
5. Czy ministerstwo prowadziło analizy lub konsultacje dotyczące rozwiązań stosowanych w innych państwach oraz podczas egzaminów certyfikacyjnych przeprowadzanych z wykorzystaniem systemów zdalnego nadzoru egzaminacyjnego?
6. Czy MEN dostrzega możliwość pogodzenia potrzeby zapewnienia rzetelności egzaminów z konstytucyjnym obowiązkiem zapewnienia równego dostępu do edukacji osobom z niepełnosprawnościami oraz zaburzeniami psychicznymi poprzez stworzenie odpowiednio zabezpieczonej procedury egzaminów online?

Z poważaniem

Michał Woś
Poseł na Sejm RP