Interpelacja w sprawie projektowanych zmian dotyczących kształcenia lekarzy

Gdańsk, 29 czerwca 2026 r.

Szanowna Pani Minister,

zwrócili się do mnie przedstawiciele środowiska lekarzy rezydentów, zgłaszając uwagi do projektowanych zmian w ustawie o zawodach lekarza i lekarza dentysty. W ich ocenie część proponowanych rozwiązań może pogorszyć warunki odbywania szkolenia specjalizacyjnego, ograniczyć stabilność zawodową lekarzy oraz szczególnie dotknąć kobiety, rodziców małych dzieci, osoby z niepełnosprawnościami i osoby przewlekle chore.

Największe wątpliwości środowiska budzi propozycja wprowadzenia obowiązku odbycia dyżurów medycznych, z których lekarz został zwolniony zgodnie z obowiązującymi przepisami z powodu ciąży, stanu zdrowia lub sprawowania opieki nad małym dzieckiem.

W praktyce rozwiązanie to może oznaczać konieczność odbycia kilkuset dodatkowych godzin dyżurów, niezależnie od dyżurów realizowanych na bieżąco w ramach szkolenia specjalizacyjnego. Może być ono odbierane jako sankcja za korzystanie z praw związanych z macierzyństwem, rodzicielstwem lub ochroną zdrowia.

Szczególnie niepokojąca jest sytuacja kobiet w ciąży, które zgodnie z przepisami prawa pracy nie mogą wykonywać pracy w porze nocnej. Nakładanie na nie obowiązku późniejszego odbycia niewykonanych dyżurów prowadziłoby do sytuacji, w której państwo z jednej strony chroni kobietę przed wykonywaniem określonej pracy, a z drugiej nakazuje jej późniejsze odpracowanie godzin, których nie mogła wykonywać zgodnie z prawem.

Rozwiązanie to może również zachęcać lekarki w ciąży do korzystania ze zwolnień lekarskich zamiast kontynuowania pracy w zakresie dozwolonym przez przepisy. Osoby, które pozostają aktywne zawodowo podczas ciąży, mogą bowiem znaleźć się w mniej korzystnej sytuacji niż osoby nieobecne w pracy.

Obowiązek odbycia zaległych dyżurów może prowadzić do wydłużenia szkolenia specjalizacyjnego oraz ograniczenia czasu, jaki lekarze mogą poświęcić swoim dzieciom i rodzinom. Dotyczy to także rodziców małych dzieci, osób przewlekle chorych i osób z niepełnosprawnościami, które zostały zwolnione z dyżurów z przyczyn przewidzianych prawem.

Uwagi środowiska dotyczą również możliwości kierowania lekarzy rezydentów do odbywania części szkolenia w innych podmiotach leczniczych bez zapewnienia rzeczywistego prawa do zmiany miejsca rezydentury. W praktyce może to oznaczać konieczność codziennych dojazdów do odległych szpitali, ponoszenie dodatkowych kosztów i dezorganizację życia rodzinnego.

Kolejne zastrzeżenie dotyczy projektowanej utraty ważności pozytywnego wyniku Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego w przypadku nieukończenia specjalizacji w ciągu dwóch lat. Rozwiązanie to może szczególnie dotknąć osoby przebywające na urlopach macierzyńskich i rodzicielskich, korzystające z długotrwałych zwolnień lekarskich, zmagające się z chorobami przewlekłymi lub opiekujące się członkami rodziny.

Pozytywny wynik egzaminu państwowego potwierdza posiadanie wymaganej wiedzy. Jego unieważnienie z przyczyn niezwiązanych z poziomem wiedzy i kompetencjami lekarza budzi poważne wątpliwości oraz może prowadzić do utraty efektów wieloletniej nauki.

Sprzeciw lekarzy rezydentów dotyczy także planowanej likwidacji stażu podyplomowego. Staż stanowi etap przejścia między studiami a samodzielnym wykonywaniem zawodu. Umożliwia zdobycie praktycznych umiejętności klinicznych, poznanie organizacji pracy podmiotów leczniczych oraz wykonywanie obowiązków pod nadzorem bardziej doświadczonych lekarzy.

Jego likwidacja może osłabić praktyczne przygotowanie absolwentów i zwiększyć ryzyko wynikające z podejmowania samodzielnej pracy bez odpowiedniego doświadczenia.

Projektowane zmiany dotyczą osób, które przez wiele lat zdobywają wykształcenie i odbywają szkolenie specjalizacyjne, często łącząc wymagającą pracę zawodową z obowiązkami rodzinnymi. Regulacje w tym zakresie powinny służyć poprawie jakości szkolenia i bezpieczeństwa pacjentów, a nie tworzyć dodatkowe bariery dla lekarzy.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzenie obowiązku odbycia dyżurów medycznych, z których lekarz został zwolniony z powodu ciąży, stanu zdrowia, niepełnosprawności lub sprawowania opieki nad małym dzieckiem?
2. Czy przy podejmowaniu decyzji o skierowaniu rezydentów do innego podmiotu będzie uwzględniana sytuacja rodzinna lekarza, w szczególności sprawowanie opieki nad dzieckiem lub osobą zależną?
3. Czy projektowane zmiany zostaną poddane szerokim konsultacjom z lekarzami rezydentami, samorządem lekarskim, konsultantami krajowymi oraz organizacjami reprezentującymi młodych lekarzy?

Z wyrazami szacunku

Jarosław Wałęsa
Poseł na Sejm RP