Interpelacja w sprawie zasad ustalenia proponowanego 3-procentowego wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej na 2027 r.

Panie Ministrze,

w dniu 9 czerwca 2026 r. Rada Ministrów przyjęła propozycję średniorocznych wskaźników wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej na 2027 r. Zgodnie z komunikatem Ministerstwa Finansów rząd proponuje wzrost wynagrodzeń w „budżetówce” jedynie o 3% w 2027 r.

Z informacji prasowych wynika, że propozycja ta spotkała się z krytyką przedstawicieli związków zawodowych reprezentujących m.in. nauczycieli, pracowników sądów i prokuratury oraz funkcjonariuszy Policji. Centrale związkowe miały wcześniej postulować wzrost wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej o nie mniej niż 10% w skali roku. W publikacjach wskazuje się, że przedstawiciele tych grup zawodowych oceniają propozycję rządu jako niewystarczającą wobec wzrostu kosztów życia, wcześniejszego spadku realnej wartości wynagrodzeń oraz problemów kadrowych w usługach publicznych.

Problem dotyczy szerokiej grupy pracowników i funkcjonariuszy wykonujących zadania państwa, w tym w obszarach edukacji, wymiaru sprawiedliwości, administracji publicznej i bezpieczeństwa wewnętrznego. W przypadku nauczycieli w artykule wskazano, że 3-procentowa waloryzacja miałaby oznaczać wzrost wynagrodzenia zasadniczego o ok. 159–191 zł brutto, co według strony związkowej utrzymywałoby niewielki dystans pomiędzy wynagrodzeniem nauczyciela początkującego a płacą minimalną.

Równolegle Rada Ministrów zaproponowała, aby od 1 stycznia 2027 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosiło 4950 zł, co oznacza wzrost o 144 zł wobec kwoty obowiązującej w 2026 r., tj. o 3,0%.

Wątpliwości budzi to, czy proponowany 3-procentowy wzrost wynagrodzeń został poprzedzony pełną analizą skutków kadrowych, jakościowych i organizacyjnych w poszczególnych działach administracji rządowej oraz w jednostkach wykonujących zadania państwa. Istotne jest także ustalenie, czy rząd dysponuje oceną wpływu tej propozycji na odpływ pracowników, wakaty oraz konkurencyjność wynagrodzeń w sektorze publicznym wobec sektora prywatnego.

Ryzykiem systemowym jest utrwalanie spłaszczania wynagrodzeń, zwłaszcza w zawodach wymagających kwalifikacji, odpowiedzialności prawnej lub gotowości do służby. Może to prowadzić do obniżenia atrakcyjności zatrudnienia w państwowej sferze budżetowej, trudności rekrutacyjnych oraz pogorszenia ciągłości wykonywania zadań publicznych.

Wymaga wyjaśnienia, czy obecny mechanizm corocznego ustalania wskaźnika wzrostu wynagrodzeń zapewnia wystarczającą przewidywalność i transparentność polityki płacowej państwa, czy też wymaga uzupełnienia o bardziej stabilne kryteria, np. odnoszące się do inflacji, przeciętnego wynagrodzenia, mediany wynagrodzeń albo sytuacji kadrowej w poszczególnych służbach i urzędach.

W związku z powyższym zwracamy się z następującymi pytaniami:

1. Na jakich konkretnych danych makroekonomicznych i fiskalnych oparto propozycję 3-procentowego wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej na 2027 r.?

2. Czy Ministerstwo Finansów sporządziło analizę skutków tej propozycji dla realnej wartości wynagrodzeń w latach 2024–2027, z uwzględnieniem inflacji oraz zmian przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej?

3. Ile wynosiłaby łączna kwota dodatkowych wydatków budżetu państwa przy wzroście wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej o 3%, 5%, 10% oraz 15% w 2027 r.?

4. Czy rząd posiada dane o wakatach, rotacji kadr i trudnościach rekrutacyjnych w administracji rządowej, sądach, prokuraturze, Policji, oświacie oraz innych kluczowych obszarach państwowej sfery budżetowej? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie danych za lata 2024–2026.

5. Jakie konsultacje przeprowadzono ze stroną społeczną przed przyjęciem propozycji wskaźnika 3% i jakie stanowiska zgłosiły reprezentatywne centrale związkowe?

6. Czy Ministerstwo Finansów analizowało postulowany przez centrale związkowe wzrost wynagrodzeń o co najmniej 15%? Jeżeli tak, jakie były wyniki tej analizy i z jakich przyczyn postulat nie został przyjęty?

7. Czy Ministerstwo Finansów monitoruje wpływ polityki płacowej państwa na zdolność instytucji publicznych do wykonywania ustawowych zadań? Jeżeli tak, jakie są stosowane wskaźniki i które resorty przekazują dane w tym zakresie?

8. Czy rząd przedstawi Sejmowi zbiorczą informację o stanie zatrudnienia, wakatach i wynagrodzeniach w państwowej sferze budżetowej przed skierowaniem projektu ustawy budżetowej na 2027 r.?

Z poważaniem